ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

`

Των Βαγγελιώ Σωτηροπούλου, Κώστα Γέρου, Δημήτρη Ζαγορίτη

Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα της ΠΑΣΑ (πρωτοβουλία για την αντισυστημική αριστερά)

31/08/2010

Ο τρόπος με τον οποίο χειρίστηκε η ηγετική ομάδα του ΣΥΝ, το ζήτημα του υποψήφιου Περιφερειάρχη Αττικής, πέρα από το ότι οδηγεί σε διαρκές «άδειασμα» από τα στελέχη του σοσιαλιστικού χώρου που αρνούνται να αναλάβουν αυτό το ρόλο, αναδεικνύει σημαντικά πολιτικά προβλήματα τα οποία φωτογραφίζουν δυστυχώς και την παρακμιακή κατάσταση που βρίσκεται πλέον ο ΣΥΡΙΖΑ. Αναφέρουμε επιγραμματικά τα εξής:

`
Α) Ως συνήθως ουδείς εκ της «βάσεως» ερωτήθηκε. Θα μπορούσαν τουλάχιστον να γίνουν συνελεύσεις, των ΣΥΡΙΖΑ (που λειτουργούν) της Αττικής, και με ενδεικτικές ψηφοφορίες, να υπήρχε μία εικόνα για τις διαθέσεις αυτών που πραγματικά θα σηκώσουν την πολιτική μάχη. Μάχη που όλοι-ομόφωνα- θεωρούν καθοριστική στην πιο δύσκολη συγκυρία που βιώνει η χώρα και ο λαός σε όλη την μετεμφυλιακή της ιστορία. Άρα το δημοκρατικό «έλλειμμα» στον ΣΥΡΙΖΑ, παραμένει πρωτεύον.

`

Β) Η επιλογή του προσώπου δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το πολιτικό διακύβευμα της μάχης που θα δοθεί. Τι θα μπορούσε να αναδείξει πολιτικά ο κ. Μητρόπουλος που τόσο πολύ συζητείται τελευταία ; Τι είδους πολιτικές συμφωνίες έκανε (αν έκανε) η ηγετική ομάδα του ΣΥΝ μαζύ του ; Απλώς, όλοι είμαστε εναντίον του μνημονίου; Τότε γιατί όχι και με τον κ.Σαμαρά, που δηλώνει ότι είναι κι’ αυτός εναντίον του μνημονίου; Αρκεί μια γενική καταδίκη εναντίον του μνημονίου και των αντικοινωνικών μέτρων; Η πρέπει συγχρόνως να αναδειχτεί και η θέση της αριστεράς για ρήξη με την Τρόικα, ΟΝΕ, και τους πιστωτές της χώρας; Να τεθεί τουλάχιστον ως αφετηρία για την έξοδο από την κρίση στην χώρα μας, η μονομερής αναδιάρθρωση (αν όχι η παραγραφή) του χρέους ; Ειδικότερα δε για εκείνο το μέρος του Χρέους που διαπιστωμένα δεν είχε καμία κοινωνική χρησιμότητα, να υπάρξει ρητή πολιτική δέσμευση ότι θα αρνηθούμε την αναγνώρισή του και συνεπώς την καταβολή του, διαγράφοντάς το.

Μήπως όμως η ηγετική ομάδα του ΣΥΝ δεν είναι πολιτικά σε αυτήν την κατεύθυνση; Της ρήξης δηλαδή με τους πιστωτές της χώρας, το Δ.Ν.Τ και το διευθυντήριο της Ε.Ε; Μήπως υπάρχει σοβαρό πολιτικό πρόβλημα ταυτότητας στον ΣΥΡΙΖΑ ;
`

Γ) Είναι επίσης σαφές ότι υποψηφιότητες τύπου κ. Μητρόπουλου, δίνουν το πρώτο λόγο της αντιπολίτευσης σε ένα τμήμα του ΠΑΣΟΚ με θολές μέχρι στιγμής πολιτικές θέσεις. Δεν πρόκειται λοιπόν για διαδικασίες δημιουργίας ενός λαϊκού μετώπου που η δυναμική του συμπαρασύρει στελέχη απ’ όλους τους πολιτικούς χώρους , αλλά για στοίχιση πίσω από συγκεκριμένα πρόσωπα με αμφίβολες πολιτικές προθέσεις. (περισσότερα…)

Advertisements

ΝΑΙ! “Δηλώνω παρών για Περιφερειάρχης”, 180 μοιρών στροφή Μητρόπουλου, σήμερα στο κόκκινο 105,5 :

`

“ΝΑ ΣΥΖΗΤΗΣΟΥΜΕ ΕΚ ΝΕΟΥ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ”

Δημ/φοι (Ν.Παπαδημητρίου, Α. Παπαδόπουλος) : Υποθετικό το ερώτημα , αν έρθουν σήμερα κιόλας από τον ΣΥΡΙΖΑ και σας ζητήσουν να είστε υποψήφιος στην περιφέρεια Αττικής. Θα αποδεχθείτε ΝΑΙ ή ΟΧΙ;

Μητρόπουλος: Αν όλες, αν όλες οι συνιστώσες αυτές που δεν έχουν δηλώσει υποψηφιότητες , ή αυτές που έχουν δηλώσει δεν επιμείνουν, και βεβαίως χωρίς εξ’υπαρχής να θεωρούν εμένα  επικεφαλής , αλλά να  συζητήσουμε εκ  νέου Πρώτον στις θέσεις, Δεύτερον στο πλαίσιο , και Τρίτον να συζητήσουμε καλόπιστα όλες τις διαθέσιμες προσωπικότητες,  χωρίς να προηγείται καμία με πρώτον εμένα, τότε να συζητήσουμε και έχουμε κάποιες μέρες ακόμη .

Ακόμη δήλωσε ότι : “Σε μια ενωτική πρωτοβουλία όπως την περιγράψαμε, σωστής ερμηνείας της συγκυρίας, αναγνώρισης των αγωνιών του λαού και βέβαια να αναγνωρίζουν και κάποιοι άλλοι, ότι αυτή είναι η προτεραιότητα, βεβαίως δηλώνω ΠΑΡΩΝ .  Σε αυτή, όπως την περιέγραψα. Και νομίζω ότι (….) είπα και στον κ. Τσίπρα ότι δεν με ενδιαφέρει να είμαι επικεφαλής, ενδιαφέρει να αναγνωρίσουμε όλοι τις προτεραιότητες , από τη θέση του απλού στρατιώτη, από τη θέση του δεύτερου, του δέκατου να συμβάλλουμε όλοι , να αποτραπεί, να παγώσει το μνημόνιο το καταστροφικό μνημόνιο.

Περισσότερα απ’τη συνέντευξη στο κόκκινο 105,5 συνεντευξη μητροπουλου στο κοκκικο 105,5 , 14:30 , 31.08/2010

Ftanei_pia

ΜΕ ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ «Ε»: «Οχι» στον ΣΥΝ και από τον Μητρόπουλο

Του ΘΩΜΑ ΤΣΑΤΣΗ Ελευθεροτυπία

Στον ΣΥΝ είχαν επενδύσει στην υποψηφιότητα Μητρόπουλου. Και πήραν μια ακόμη απόρριψη…

`

Νέα δεδομένα παρουσιάζουν η προεκλογική εκστρατεία και η ανεύρεση υποψηφίου για την Περιφέρεια Αττικής για το σχήμα του ΣΥΝ / ΣΥΡΙΖΑ, από χθες. Ο καθηγητής Εργατικού Δικαίου Αλέξης Μητρόπουλος με δήλωσή του στην «Ε» έκανε γνωστό ότι δεν θα είναι υποψήφιος στις εκλογές του Νοεμβρίου.

`

«Κάθε άλλο παρά δημιουργούνται οι προϋποθέσεις που εξαρχής έθεσα για την πιθανή συμμετοχή μου στις εκλογές του Νοεμβρίου», λέει μεταξύ άλλων, φέρνοντας τα πάνω-κάτω στον ΣΥΝ. Ο γνωστός εργατολόγος είναι ο δεύτερος μετά τη Σοφία Σακοράφα που δηλώνει ότι δεν θα είναι υποψήφιος για τη θέση του περιφερειράρχη Αττικής.

Στον ΣΥΝ κυρίως, είχαν επενδύσει ιδιαίτερα στην υποψηφιότητα Μητρόπουλου. Πριν από δέκα ημέρες και ο τραγουδοποιός Διονύσης Τσακνής, με δήλωση του στην «Ε», είχε κάνει γνωστό ότι δεν ίσχυαν τα σενάρια που τον έφεραν ως υποψήφιο για τον Δήμο Αθηναίων με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ολη η δήλωση του Αλέξη Μητρόπουλου έχει ως εξής: «Οι εντεινόμενες αντιμαχίες και οι αυτοποιητικές ερμηνείες της συγκυρίας στην ευρύτερη Αριστερά, παρά τις ευκρινέστερες και γενικότερες ταξικές και κοινωνικές συσπειρώσεις που προξενεί το αντικοινωνικό μεταβλητό Μνημόνιο των δανειστών, αποδυναμώνουν κάθε προσπάθεια ενωτικής έκφρασης του λαού για την ανάδειξη της αναπτυξιακής αυτονομίας της Αυτοδιοίκησης και την προβολή της εναλλακτικής πολιτικής! Ως εκ τούτου, κάθε άλλο παρά δημιουργούνται οι προϋποθέσεις που εξαρχής έθεσα για την πιθανή συμμετοχή μου στις εκλογές του Νοεμβρίου».

Ο ίδιος συνεχίζει: (περισσότερα…)

Λίγο όψιμα “ανακάλυψε” το μαντρόσκυλο του συστήματος ότι υπάρχει “Αριστερό Βήμα Διαλόγου και Κοινής Δράσης”. Δεν πειράζει…

`

….Έστω και αν το προβάλλει με άθλιο και γκαιμπελίστικο τρόπο

`

Εκεί θα κολλήσουν αυτοί που «ξέχασαν», πως σαν σήμερα πριν 35 χρόνια , στην ΑΠΟΣΤΑΣΙΑ, έκαιγαν τις 2 φυλλάδες τους,  κατά χιλιάδες οι διαδηλωτές στη Σταδίου και Χρ. Μελά ΕΔΩ;

`

Και ας μην μας θεωρούν κάποια λαμόγια, πως έχουμε μνήμη ..χρυσόψαρου.

Από Το  Βήμα 29/08/2010

Γιόζεφ Γκέμπελς

`

«Η Αριστερά αυτοκαταστρέφεται»
Προσωπικότητες της Αριστεράς μιλούν στο «Βήμα» για τις προοπτικές επαναπροσέγγισης του κατακερματισμένου χώρου τους

`

«Κόντρα» στις παραδόσεις των κομμάτων της Αριστεράς τα οποία επιμένουν να αρνούνται ακόμη και να συνομιλήσουν μεταξύ τους, προσωπικότητες του χώρου, διανοούμενοι από διαφορετικά ρεύματα, επώνυμοι από τον χώρο των γραμμάτων και των τεχνών, αλλά και απλοί εργαζόμενοι, συνδικαλιστές, κ.ά., πήραν μια τολμηρή πρωτοβουλία: να συγκροτήσουν το Αριστερό Βήμα Διαλόγου και Κοινής Δράσης, επιχειρώντας να στήσουν γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ των σχημάτων της πολυκερματισμένης Αριστεράς, η οποία σπαράσσεται διαχρονικώς από τις εσωτερικές διχόνοιες, τις περιχαρακώσεις και τις μηχανιστικές λογικές και πρακτικές. Στο ρεπορτάζ που ακολουθεί, συμμετέχοντες στη φιλόδοξη αυτή προσπάθεια μιλούν για τις προσδοκίες και τους στόχους της, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν πρόκειται για (άλλο ένα) κόμμα, οργάνωση, κίνηση ή μέτωπο, ούτε για πεδίο παραγοντισμού κορυφών ή εκλογικό μηχανισμό.

Εξηγώντας την πρωτοβουλία, ο εκ των πρωτεργατών του Αριστερού Βήματος Διαλόγου, ο καθηγητής Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου των Αθηνών κ. Γ. Μανιάτης υπογραμμίζει ότι «πρόκειται για μια κίνηση που συμβάλλει στην αντίσταση και ανατροπή της πολιτικής της ΕΕ, της ΟΝΕ, των θεσμών της καπιταλιστικής ολοκλήρωσης και των εκφραστών τους στη χώρα μας». (περισσότερα…)

Σχετικά με τα αίτια της οικονομικής κρίσης. Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία Vs Νεοσυντηρητικης (Νεοκλασσικής Οικονομίας)

`

29/08/2010…12:58

Συνέντευξη του Σταύρου Μαυρουδέα, Αν. Καθηγητή Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, για τους Σχολιαστές Χωρίς Σύνορα (1ο Μέρος)

`

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα: Ο Σταύρος Μαυρουδέας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1961. Το 1985 πήρε το πτυχίο του από το τμήμα Οικονομικής Επιστήμης του ΕΚΠΑ ενώ το 1986 έλαβε το Msc. in Economics από το School of Oriental and African Studies (SOAS) του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Τέλος το 1990 απέκτησε το Ph.D. δίπλωμα από το Birkbeck College του ιδίου Πανεπιστημίου. Αυτή τη στιγμή είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο τμήμα Οικονομικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Τα εκπαιδευτικά και ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζουν στη Πολιτική Οικονομία, Οικονομική Μεγέθυνση και Ανάπτυξη καθώς και στην Ιστορία των Οικονομικών Θεωριών. Έχει πλήθος δημοσιεύσεων σε επιστημονικά περιοδικά όπως το Research in Political Economy, Science & Society και το Review of Radical Political Economy. Ταυτόχρονα στο βιογραφικό του έχει ένα σημαντικό αριθμό βιβλιοκριτικών ενώ ανά τακτά χρονικά διαστήματα αρθρογραφεί σε εφημερίδες και επιθεωρήσεις. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το προσωπικό του blog: http://stavrosmavroudeas.wordpress.com/


ΣχΣ: Θα ξεκινήσουμε με μία ερώτηση ακαδημαϊκού περιεχομένου μιας και προέρχεστε από αυτόν τον χώρο. Μέχρι και το ξέσπασμα της κρίσης μεσουρανούσαν οι νέοι κλασσικοί οικονομολόγοι οι οποίοι διακήρυτταν αριστερά και δεξιά το τέλος όχι μόνο των οικονομικών κρίσεων αλλά ακόμα και των διακυμάνσεων ενός επιχειρηματικού κύκλου (business cycle). Μετά τις πρόσφατες εξελίξεις φαίνεται να κερδίζουν έδαφος οι νέοι κεϋνσιανοί οικονομολόγοι που τα προηγούμενα χρόνια ασκούσαν ήπια κριτική προβάλλοντας κυρίως την ατέλεια των αγορών λόγω της ασύμμετρης πληροφόρησης. Θα ήθελα να μας περιγράψετε στη δεδομένη στιγμή ποιες είναι οι τάσεις που διαμορφώνονται στον επιστημονικό σας χώρο και ποια θέση έχει σε αυτόν η Μαρξιστική και Ριζοσπαστική Πολιτική Οικονομία.

ΣΜ: Η σημερινή κρίση φέρνει στην επιφάνεια την εξαιρετικά κακή κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η Επιστήμη της Οικονομίας. Ως γνωστόν, στο επιστημονικό πεδίο αυτό έχουν κυριαρχήσει ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, η προσέγγιση των νεοκλασσικών Οικονομικών, εκτοπίζοντας την προηγουμένως επικρατούσα Κλασική Πολιτική Οικονομία (εκφρασμένη πρωτίστως από τους Α.Σμιθ και Ντ.Ρικάρντο). Τα Οικονομικά θεωρούν ότι η οικονομία δεν είναι μία κοινωνική δομή (που απαρτίζεται από ομάδες και τάξεις με διαφορετικά συμφέροντα, στόχους και συμπεριφορές) αλλά ένα άθροισμα ατόμων (που δρουν εγωιστικά ακολουθώντας όλα τον ίδιο τύπο συμπεριφοράς). Η προσέγγιση αυτή αδυνατεί εγγενώς να συλλάβει την κοινωνική διάσταση των οικονομικών δρωμένων.

`

Αντιθέτως, τόσο η Κλασική Πολιτική Οικονομία όσο, πολύ περισσότερο, η Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία (η οποία γεννήθηκε την ίδια χρονική περίοδο με τους προγόνους των νεοκλασσικών Οικονομικών και η οποία υποστηρίζει επιστημονικά το εργατικό κίνημα και την σοσιαλιστική μετάβαση) εξ ορισμού αναγνωρίζουν αυτή την κοινωνική διάσταση της οικονομίας. Αυτή η κυριαρχία των νεοκλασσικών Οικονομικών είναι σε μεγάλο βαθμό υπαίτια για την αποτυχία των κυρίαρχων πολιτικών να προβλέψουν και να αντιμετωπίσουν την κρίση του 1929. Από την αποτυχία τους αυτή προέκυψε ο Κεϋνσιανισμός, δηλαδή ένα αιρετικό ρεύμα που ξεκίνησε από το έδαφος των Οικονομικών αλλά αμφισβήτησε ορισμένες κρίσιμες πλευρές τους και υιοθέτησε πλευρές της Πολιτικής Οικονομίας. Βέβαια, απώτερος στόχος του Κεϋνσιανισμού – παρόλα τα ριζοσπαστικά φλερτ του – ήταν η διάσωση του καπιταλιστικού συστήματος. Οι κεϋνσιανές πολιτικές, βοηθούντος και του 2ου Παγκ.Πολέμου, οδήγησαν στην έξοδο από εκείνη την κρίση και την «χρυσή» μεταπολεμική εικοσαετία του συστήματος.

`

Όμως η κρίση του 1973 και η αδυναμία του Κεϋνσιανισμού να δώσει εξίσου αποτελεσματικές διεξόδους οδήγησε στην επιστροφή της κυριαρχίας των νεοκλασσικών Οικονομικών και μάλιστα σε εξαιρετικά δογματικές εκδοχές. Τα νεοσυντηρητικά Οικονομικά (ξεκινώντας από τον μονεταρισμό και καταλήγοντας στους Νέους Κλασικούς και τα νεοφιλελεύθερα ρεύματα) αποτελούν μία εξαιρετικά αντιδραστική (με την έννοια της δογματικής υποστήριξης των συμφερόντων των κυρίαρχων κοινωνικοοικονομικών τάξεων) και τεχνικιστική (με την μυωπική προσήλωση σε μαθηματικά αντι-ρεαλιστικά μοντέλα) προσέγγιση. Η θεωρία αυτή βοήθησε το σύστημα να οργανώσει και να δικαιολογήσει την επίθεση στις μεταπολεμικές κατακτήσεις των εργαζομένων, που δοκιμάσθηκε αρχικά στη Λατινική Αμερική και επιβλήθηκε παγκόσμια με τους Ρέηγκαν και Θάτσερ. Όμως αποδείχθηκε δραματικά ανίκανη τόσο να αντιμετωπίσει τα βαθύτερα αίτια της κρίσης και να σιγάσει τους κρισιογόνους παράγοντες όσο και να προβλέψει το ξέσπασμα της σημερινής κρίσης. Αντιθέτως, διακηρυσσόταν όχι μόνο ότι όλα πήγαιναν περίφημα αλλά επίσης ότι πλέον το σύστημα έχει καταφέρει να απαλλαχθεί όχι μόνο από τις κρίσεις αλλά ακόμη και από τους πιο συνηθισμένους οικονομικούς κύκλους.

`

Σε όλα αυτά τα δίσεκτα χρόνια της νεοσυντηρητικής ηγεμονίας ο Κεϋνσιανισμός είχε υποχωρήσει δραματικά καθώς έχασε απήχηση, υποστηρικτές του προσχώρησαν στο νέο ηγεμονικό ρεύμα αλλά και οι εναπομείναντες πιστοί του – πλην ελαχίστων εξαιρέσεων – προσχώρησαν σε πιο συντηρητικές (και κοντά στην ατζέντα του νεοσυντηρητισμού) προσεγγίσεις. Χαρακτηριστικό είναι το ρεύμα του Νέου Κεϋνσιανισμού (με επιφανή εκπρόσωπο τον πολυδιαφημισμένο Τζ.Στίγκλιτζ). Αξίζει να επισημανθεί ότι και τα κεϋνσιανά ρεύματα απέτυχαν δραματικά να προβλέψουν την σημερινή κρίση. Στην καλύτερη περίπτωση περιορίσθηκαν σε μία «ντροπαλή» υποστήριξη ενός οικονομικού ρόλου για το κράτος πάντα σαν συμπληρώματος της αγοράς (δηλαδή ενός σοσιαλφιλελευθερισμού) έναντι των νεοφιλελεύθερων ακροτήτων. Οι μόνοι, μέσα στα πλαίσια της κυρίαρχης οικονομικής σκέψης, που κάπως είχαν προϊδεάσει για την κρίση (χωρίς όμως ένα συγκροτημένο θεωρητικό πλαίσιο) ήταν λίγοι ιδιόμορφοι οικονομολόγοι (όπως ο Ν.Ρουμπίνι) και αυτοί περισσότερο από διαίσθηση παρά από συνεκτική ανάλυση.

`

Από την άλλη πλευρά, όλα αυτά τα χρόνια της νεοσυντηρητικής ηγεμονίας,  η Μαρξιστική (και η Ριζοσπαστική) Πολιτική Οικονομία είχε όχι απλά περιθωριοποιηθεί αλλά υποστεί κυριολεκτικά μακαρθικές διώξεις σε ακαδημαϊκό επίπεδο. Πολλοί, ιδιαίτερα από διάφορους «φωνακλάδες επαναστάτες» του 1968, την εγκατέλειψαν (με κάποιους να μετατρέπονται κυριολεκτικά σε γενίτσαρους). Αλλά ακόμη και στο εσωτερικό της υπήρξε ένα σοβαρό αδυνάτισμα και ισχυρές και, εν πολλοίς, απρόσφορες επιρροές από διάφορα ετερόδοξα ρεύματα (όπως ο θεσμισμός και οι μετα-κεϋνσιανές θεωρίες). Παρόλα αυτά, η Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία διατήρησε την έμφαση της στο ζήτημα της οικονομικής κρίσης και την πιθανότητα ξεσπάσματος της. Αυτό, με τις όποιες ταλαντεύσεις και αδυναμίες, την κάνει το μοναδικό επιστημονικό ρεύμα που δεν αιφνιδιάσθηκε από την σημερινή κρίση.

`

Μετά το ξέσπασμα της κρίσης επικράτησε μία κυριολεκτικά τραγελαφική κατάσταση. Σε επίπεδο οικονομικής πολιτικής ξαφνικά όλοι σχεδόν έγιναν αντι-νεοφιλελεύθεροι και προσχώρησαν άρον-άρον στον κρατικό παρεμβατισμό. Αυτό έφερε στην επιφάνεια τους προηγουμένως παραγκωνισμένους Νέους Κεϋνσιανούς (με επίκεντρο ιδιαίτερα τις ΗΠΑ). Φυσικά (καθώς δεν θα μπορούσε να γίνει και αλλιώς) η Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία παραμένει περιθωριοποιημένη παρόλο που δεν αντιμετωπίζεται πλέον με ιταμότητα. Όμως, οι Νέοι Κεϋνσιανοί αποδεικνύονται μάλλον πολύ λίγοι ακόμη και με τα κεϋνσιανά στάνταρντς. Μετά τις αρχικές εκτεταμένες ουσιαστικά κρατικοποιήσεις χρεοκοπούντων τραπεζών και επιχειρήσεων, την επιστροφή της δημοσιονομικής πολιτικής καθώς και τις συζητήσεις για ένα πιο αυστηρό κρατικό ρυθμιστικό πλαίσιο για το χρηματοπιστωτικό σύστημα οι συμβιβασμοί με τις νεοσυντηρητικές απόψεις άρχισαν πολύ γρήγορα. Έτσι σήμερα σε ακαδημαϊκό επίπεδο δεν έχει αλλάξει – παρά διάφορες διακηρύξεις – σχεδόν τίποτα και οι ίδιες ανούσιες, τεχνοκρατικές και αντιδραστικές θεωρίες κυριαρχούν. Στο επίπεδο της οικονομικής πολιτικής υπάρχουν απίθανοι βυζαντινισμοί για λεπτές ισορροπίες και συμβιβασμούς μεταξύ των σοσιαλφιλελεύθερων και νεοφιλελεύθερων θέσεων. Το χειρότερο όμως απ’ όλα είναι ότι υπάρχει μία συμφωνία και των δύο ότι το κόστος της κρίσης θα το πληρώσει ο κόσμος της εργασίας.

`

ΣχΣ: Ωστόσο ακόμα και μεταξύ των ακαδημαϊκών που εντάσσονται στο ριζοσπαστικό κομμάτι της Οικονομικής Επιστήμης υπάρχει διάσταση απόψεων σχετικά με τα αίτια της οικονομικής κρίσης. Χονδρικά μπορούμε να θέσουμε τρεις προσεγγίσεις: α) Πως πρόκειται για κρίση χρηματιστικοποίησης β) Πως πρόκειται για κρίση υποκατανάλωσης και γ) Πως πρόκειται για κρίση υπερσυσσώρευσης, a-la-Marx. Θα θέλαμε να μας πείτε σε ποια φάση βρίσκεται αυτή η διαμάχη και κατά πόσο ενέχουν πολιτικές και κινηματικές προεκτάσεις.

`

ΣΜ: Είναι γεγονός ότι, όπως προανέφερα, η σημερινή κρίση δεν βρίσκει την Μαρξιστική και την ριζοσπαστική Πολιτική Οικονομία στην καλύτερη δυνατή κατάσταση. Οι αντιδραστικές αλλαγές και ανατροπές και οι ήττες του εργατικού κινήματος και της Αριστεράς, ιδιαίτερα στις πιο αναπτυγμένες χώρες έπαιξε ένα κρίσιμο ρόλο σ’ αυτό. Μάλιστα, οδήγησε πολλούς θεωρητικούς να συγχωνεύσουν την Μαρξιστική ανάλυση με θεωρίες ετερόδοξων ρευμάτων (όπως του μετα-κεϋνσιανισμού και του θεσμισμού) προσπαθώντας έτσι να αποφύγουν τον στιγματισμό ως «κόκκινοι» και να διατηρήσουν μία επαφή με το επίσημο επιστημονικό και πολιτικό σκηνικό. Για όποιον έχει ζήσει ιδιαίτερα σε αγγλοσαξωνικές (αλλά όχι μόνο) χώρες το φαινόμενο αυτό είναι ορατό δια γυμνού οφθαλμού.

`

Αυτή η σύμμειξη Μαρξισμού και ετεροδοξίας δεν έγινε κυρίως για λόγους βελτίωσης της αναλυτικής ικανότητας της θεωρίας (πράγμα θεμιτό) αλλά για λόγους ακαδημαϊκής και πολιτικής επιβίωσης αλλά εις βάρος – κατά την ταπεινή μου γνώμη – της αναλυτικής αποτελεσματικότητας της θεωρίας. Με λίγα λόγια, αυτές οι συμμείξεις του Μαρξισμού με την αστική ετεροδοξία ουσιαστικά υπήγαγαν τον πρώτο στην δεύτερη και αντί να βελτιώσουν επιδείνωσαν την ερμηνευτική του ικανότητα. Το κόστος αυτών των εξελίξεων φαίνεται ιδιαίτερα στις ερμηνείες της σημερινής κρίσης και έχει εξόχως πολιτικά συνεπακόλουθα.

Ως γνωστόν τόσο οι νεοσυντηρητικές όσο και οι κεϋνσιανές αναλύσεις συγκλίνουν στο ότι η σημερινή κρίση είναι μία απλά χρηματοπιστωτική κρίση που προέκυψε είτε από την απληστία των golden boys του χρηματοπιστωτικού συστήματος και τις χαλαρές νομισματικές πολιτικές (για το νεοσυντηρητισμό) είτε/και από την υπερβολική απόσυρση του κράτους και την ελλειπή ρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος (για τους κεϋνσιανούς). Και στις δύο εκδοχές η κρίση θεωρείται ότι δεν ξεκίνησε από την λεγόμενη πραγματική οικονομία αλλά από το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Και αυτό γιατί υπήρξαν είτε ατομικές αβλεψίες (τα golden boys), είτε εσφαλμένες πολιτικές. Άρα η κρίση δεν είναι αντικειμενικό οργανικό πρόβλημα του συστήματος αλλά αποτέλεσμα υποκειμενικών σφαλμάτων. Αυτό διευκολύνει για δύο λόγους.

`

Πρώτον, εάν το πρόβλημα πηγάζει από τον σκληρό πυρήνα της καπιταλιστικής συσσώρευσης (δηλαδή την πραγματική οικονομία) τότε συνάγεται εύκολα ότι το καπιταλιστικό σύστημα είναι εγγενώς επιρρεπές σε κρίσεις και συνεπώς ξαναμπαίνει στην ατζέντα το αποδιοπομπαίο ζήτημα του σοσιαλισμού. Δεύτερον, εάν υπαίτιοι για την κρίση είναι επιμέρους παράγοντες και πολιτικές του συστήματος τότε δεν επιρρίπτεται η ευθύνη στο σύνολο του και μπορούν να εξευρεθούν βολικοί αποδιοπομπαίοι τράγοι που θα δικαιολογήσουν και την απαίτηση νέων, ακόμη πιο οδυνηρών θυσιών από την εργατική τάξη για την υπέρβαση της κρίσης.

`

Φυσικά η αστική ανάλυση κάνει την δουλειά της. Το πρόβλημα είναι όταν στοιχεία και επιρροές της παρεισφρύουν στην Μαρξιστική ανάλυση. Αυτό το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο και έχει υπάρξει και στο παρελθόν, ιδιαίτερα μετά την κρίση του 1929 και την επίδραση του Κεϋνσιανισμού (με τη μορφή των υποκαταναλωτικών θεωριών) μέσα στο Μαρξισμό. Το ίδιο, δυστυχώς, φαίνεται να επαναλαμβάνεται και σήμερα. Θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως «η κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας μέσα στην Αριστερά και την Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία».

Σήμερα, μέσα στην Μαρξιστική και ριζοσπαστική Πολιτική Οικονομία εκφράζονται τρεις ερμηνείες της κρίσης: (α) κρίση χρηματιστικοποίησης, (β) κρίση υποκατανάλωσης, (γ) κρίση a-la-Marx δηλαδή κρίση υπερσυσσώρευσης λόγω πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους.

`

Συνοπτικά, η ερμηνεία της χρηματιστικοποίησης υποστηρίζει ότι σήμερα ο καπιταλισμός έχει μεταλλαχθεί καθώς το χρηματικό κεφάλαιο έχει υποσκελίσει το παραγωγικό κεφάλαιο ως η ηγεμονική μερίδα του συστήματος. Υπάρχει σε διάφορες παραλλαγές που κοινή συνισταμένη τους είναι ότι η σημερινή κρίση δεν είναι μία κρίση a-la-Marx (δηλαδή που ξεκινά από την σφαίρα της παραγωγής) αλλά μία κρίση που ξεκινά από τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Η παλιότερη εκδοχή είναι αυτή του καπιταλισμού-καζίνο, που υποστηρίζει ότι το χρηματικό κεφάλαιο ηγεμονεύει πάνω στο παραγωγικό κεφάλαιο απομυζώντας υπέρμετρα κέρδη από το τελευταίο (που υπό τον έλεγχο του δημιουργούνται τα κέρδη όλου του συστήματος) και έτσι το οδηγεί στην επενδυτική ασφυξία.

`

Πρόκειται για μία νεο-σοσιαλδημοκρατική προσέγγιση με σαφή δάνεια από μετα-κεϋνσιανές θεωρίες που ανακαλύπτει νέους ραντιέρηδες (στην θέση είτε της γαιοκτησίας που πολέμησαν οι Σμιθ και Ρικάρντο είτε των ραντιέρηδων που πολέμησε ο Κέυνς). Καλεί δε το εργατικό κίνημα να συμμαχήσει με το παραγωγικό κεφάλαιο ενάντια στους τελευταίους. Η ερμηνεία αυτή αδυνατεί να εξηγήσει πως μπορεί να υπάρξει μακροχρόνια ένας τέτοιος καπιταλισμός εφόσον ο τόκος (χονδρικά το μερίδιο του χρηματικού κεφαλαίου) προέρχεται από την υπεραξία που εξάγεται από το παραγωγικό κεφάλαιο. Δηλαδή πως μπορεί να επιβιώσει για δεκαετίες ένα σύστημα υπεξαίρεσης πλούτου που πνίγει την μηχανή που τον παράγει. Επιπλέον, η θεωρία αυτή αδυνατεί να εξηγήσει τις πολλαπλές συμφύσεις του «παράσιτου» με το παραγωγικό κεφάλαιο και τις σοβαρές διευκολύνσεις που το πρώτο παρέχει στο δεύτερο.

`

Μία νεώτερη πιο εμβριθής εκδοχή υποστηρίζει ότι ο «νέος καπιταλισμός» χαρακτηρίζεται από την πλήρη αυτονόμηση του χρηματικού κεφαλαίου. Το τελευταίο δεν αντλεί πλέον τα εισοδήματα του από την αναδιανομή της υπεραξίας που εξάγει το παραγωγικό κεφάλαιο αλλά εκμεταλλεύεται το ίδιο κατευθείαν τους εργαζόμενους. Επιδίδεται δηλαδή σε μία «χρηματική εκμετάλλευση» ή «χρηματική ιδιοποίηση» που δεν διαφέρει από την τοκογλυφία. Μάλιστα υποστηρίζεται ότι ο νέος αυτός τύπος χρηματικού κεφαλαίου έχει συστηματικά μεγαλύτερα ποσοστά κερδοφορίας από το παραγωγικό και εμπορικό κεφάλαιο. Κατά τα άλλα, όσον αφορά την εξήγηση του μηχανισμού της σημερινής κρίσης η θεωρία αυτή ακολουθεί την πεπατημένη των μετα-κεϋνσιανών νομισματικών θεωριών (ιδιαίτερα της παράδοσης του Μίνσκυ) και φυσικά αποφαίνεται ότι δεν πρόκειται για μία κρίση a-la-Marx. Αυτή η εκδοχή ενός νεο-τοκογλυφικού χρηματικού καπιταλισμού έχει επίσης σοβαρά αναλυτικά και εμπειρικά προβλήματα.

`

Όσον αφορά την ανάλυση αρνείται την μαρξιστική θεωρία για τον τρόπο λειτουργίας του χρηματεμπορικού και του τοκοφόρου κεφαλαίου και ουσιαστικά δημιουργεί ένα νέο τύπο τοκογλυφικού χρηματικού κεφαλαίου που όμως μάλλον απέχει δραματικά από την πραγματικότητα. Επίσης η θέση ότι αυτό το νέο χρηματικό κεφάλαιο δεν υπόκειται μακροχρόνια στην διαδικασία εξίσωσης του ποσοστού κέρδους είναι επίσης μη-ρεαλιστική. Αλλά πάνω απ’ όλα η ερμηνεία αυτή δίνει την εικόνα ενός καπιταλισμού που στο κέντρο του δεν είναι η σχέση πληρωμένου – απλήρωτου χρόνου στην σφαίρα της παραγωγής (δηλαδή η υπεραξία) αλλά μία τοκογλυφική υπεξαίρεση στην σφαίρα της κυκλοφορίας. Είναι γεγονός ότι βραχυχρόνια τμήματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος μπορούν να λειτουργήσουν τοκογλυφικά. Όμως αυτό δεν μπορεί να γίνει μακροχρόνια και δομικά γιατί πλέον δεν μιλά κανείς για καπιταλισμό αλλά για κάτι άλλο το οποίο μάλλον περί επιστημονικής φαντασίας πρόκειται. Πολιτικά αυτή η ερμηνεία πάσχει επίσης από τα προαναφερθέντα προβλήματα.

`

Η ερμηνεία της υποκατανάλωσης υποστηρίζει ότι κάθε οικονομική κρίση προκύπτει από την αδυναμία της ζήτησης να καλύψει την προσφορά εμπορευμάτων λόγω ανεπάρκειας της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων. Συνεπώς θεωρεί ότι προκύπτει πρόβλημα πραγματοποίησης της αξίας (καθώς εμπορεύματα μένουν απούλητα) και κατά συνέπεια το σύστημα μπαίνει σε κρίση. Η προσέγγιση αυτή επικρίθηκε πολύ νωρίς και βάσιμα για μια σειρά σφάλματα. Ένα κρίσιμο πόρισμα της είναι ότι εάν υπάρξει μία σχεδιασμένη καπιταλιστική διαχείριση της ζήτησης (π.χ. από το κράτος, όπως στις παλιότερες θεωρίες περί οργανωμένου καπιταλισμού) τότε το πρόβλημα των κρίσεων στον καπιταλισμό μπορεί να αντιμετωπισθεί. Κατά συνέπεια το εργατικό κίνημα οδηγείται να συμπλεύσει με έστω φιλολαϊκίζουσες αστικές πολιτικές μεταθέτοντας τους επαναστατικούς του στόχους σε κάποιο απροσδιόριστο μέλλον. Όσον αφορά την σημερινή κρίση η υποκαταναλωτική ερμηνεία αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα. Πρώτον, παραγνωρίζει ότι πριν από το ξέσπασμα της κρίσης στην αμερικάνικη οικονομία υπήρχε ενίσχυση της κατανάλωσης έστω μέσω της πιστωτικής επέκτασης. Δεύτερον, καταλήγει να στοιχίζεται πίσω από νεο-κεϋνσιανίζουσες πολιτικές διαχείρισης της ενεργούς ζήτησης (ιδιαίτερα στις ΗΠΑ) ακόμη και όταν καταγγέλλει την ξεδιάντροπη στήριξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ουσιαστικά, η ερμηνεία της υποκατανάλωσης έχει συγχωνευθεί σήμερα με αυτή της χρηματιστικοποίησης.

Τέλος, η ερμηνεία της κρίσης υπερσυσσώρευσης λόγω πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους (δηλαδή η κρίση a-la-Marx) αποτελεί, κατά την γνώμη μου, την πιο βάσιμη εξήγηση της κρίσης. Συνοπτικά, η θεωρία αυτή υποστηρίζει ότι ο καπιταλισμός είναι εγγενώς επιρρεπής σε οικονομικές κρίσεις. Ο αιτιακός μηχανισμός των κρίσεων είναι κατά βάση ο ίδιος αν και σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους διαφοροποιείται ως προς επιμέρους στοιχεία και μορφές εμφάνισης. Βάση του είναι το ότι στον καπιταλισμό υπάρχει μία εγγενής τάση αύξησης της αξίας των μέσων παραγωγής (σταθερό κεφάλαιο) και συγκράτησης ή και μείωσης της αξίας της εργασιακής δύναμης (μεταβλητό κεφάλαιο). Συνεπώς ο λόγος της πρώτης προς την δεύτερη (δηλαδή η οργανική σύνθεση του κεφαλαίου – ΟΣΚ) τείνει να αυξάνεται. Η τάση αυτή προκύπτει από την κατά Marx κυρίαρχη καπιταλιστική μορφή τεχνολογικής αλλαγής που είναι έντασης κεφαλαίου και εξοικονόμησης εργασίας. Η μορφή αυτή τεχνολογικής αλλαγής προκύπτει από τον ενδοκαπιταλιστικό ανταγωνισμό και την αποκόμιση προσθέτων κερδών από τα καινοτομούντα ατομικά κεφάλαια. Στο βαθμό που η ΟΣΚ αυξάνει τότε μειώνεται το ποσοστό κέρδους, καθώς αυτά τα δύο μεγέθη κινούνται αντίθετα. Εάν το ποσοστό κέρδους αρχίσει να μειώνεται τότε – συνήθως με μία χρονική υστέρηση – ακολουθεί και η μάζα των κερδών με αποτέλεσμα το μπλοκάρισμα της διαδικασίας συσσώρευσης του κεφαλαίου (καθώς οι νέες επενδύσεις έχουν φθίνουσα κερδοφορία). Η ενίσχυση και επιτάχυνση της διαδικασίας αυτής οδηγεί, από ένα σημείο και μετά, σε οικονομική κρίση και αποεπένδυση, δηλαδή μπλοκάρισμα της ομαλής αναπαραγωγής του καπιταλιστικού συστήματος. Αυτό εκφράζει την υπερσυσσώρευση του κεφαλαίου, καθώς το τελευταίο έχει υπεραναπτυχθεί και έχει ξεπεράσει τα κανονικά όρια μεγέθυνσης του. Η κρίση το ανακαλεί απότομα στην πραγματικότητα. Η πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους συνυπάρχει και βρίσκεται σε διαρκή διαπάλη με μία σειρά αντίρροπες τάσεις, όπως οικονομίες στην χρήση σταθερού κεφαλαίου, ανάδυση νέων σφαιρών παραγωγής όπου η οργανική σύνθεση του κεφαλαίου είναι χαμηλότερη (π.χ. λιγότερο αναπτυγμένες χώρες ή νέοι κλάδοι), εντατικοποίηση της παραγωγής, επιτάχυνση της περιστροφής του κεφαλαίου, εισαγωγές φθηνών εισροών και συμπίεση των μισθών κάτω από την αξία της εργασιακής δύναμης. Η έξοδος από την κρίση εξαρτάται καθοριστικά από την κινητοποίηση αυτών των αντίρροπων τάσεων. Ταυτόχρονα όμως, απαιτεί και την δραστική απαξίωση του υπερσυσσωρευμένου κεφαλαίου (δηλαδή την καταστροφή του). Συνεπώς, η έξοδος από την κρίση είναι πάντα μία διαδικασία καταστροφής και ανοικοδόμησης.

Η θεωρία της κρίσης υπερσυσσώρευσης, έχει δύο σαφή πλεονεκτήματα σε σχέση με τις άλλες δύο ερμηνείες. Πρώτον, επιβεβαιώνεται καλύτερα από τα εμπειρικά στοιχεία όπως έχουν δείξει αρκετές μελέτες. Δεύτερον, δεν πάσχει από τις πολιτικές αδυναμίες των άλλων δύο ερμηνειών. Δηλαδή αποδεικνύει ότι η οικονομική κρίση είναι οργανικό πρόβλημα του συστήματος και όχι ένα συγκυριακό αποτέλεσμα εσφαλμένων πολιτικών. Ιδιαίτερα δείχνει ότι τα βασικά συμφέροντα της εργασίας είναι αντίθετα με αυτά του κεφαλαίου και συνεπώς άλλη είναι η διέξοδος από την κρίση για την πρώτη και άλλη για το δεύτερο (είτε στις φιλολαϊκές είτε στις αντιδραστικές εκδοχές του). Τονίζει δηλαδή την ανάγκη μίας αυτόνομης στρατηγικής και τακτικής του κόσμου της εργασίας που να οδηγεί εν τέλει στην υπέρβαση του καπιταλιστικού συστήματος. Η αντιπαράθεση μεταξύ των τριών (ουσιαστικά δύο) αυτών απόψεων συνεχίζεται σήμερα μέσα στην Μαρξιστική και ριζοσπαστική Πολιτική Οικονομία. Η έκβαση της θα κριθεί, εκτός από το επιστημονικό επίπεδο, και στο κατά πόσο η Αριστερά και το εργατικό κίνημα θα καταφέρουν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την σημερινή επίθεση του κεφαλαίου.

ΣχΣ: Η οικονομική κρίση φαίνεται πως δε χτύπησε όλες τις χώρες με την ίδια ένταση. Οι επιμέρους ιδιαιτερότητες έπαιξαν ορισμένο ρόλο. Ας πούμε στη περίπτωση της Ελληνικής Οικονομίας ποιοι ήταν κατά τη γνώμη σας οι παράγοντες που την οδήγησαν στο να μετατραπεί σε πειραματόζωο των χρηματαγορών και στον αδύναμο κρίκο της ευρωζώνης.

ΣΜ: Είναι αυτονόητο ότι μία παγκόσμια οικονομική κρίση θα χτυπήσει διαφορετικές χώρες με διαφορετικό τρόπο και ένταση. Αυτό γιατί η παγκόσμια καπιταλιστική οικονομία αποτελείται από ομάδες χωρών με διαφορετικά επίπεδα ανάπτυξης, διαφορετικές δομές και διαφορετικούς τρόπους σύνδεσης με την παγκόσμια οικονομία. Μάλιστα, στα χρόνια της λεγόμενης «παγκοσμιοποίησης» φαίνεται ότι εν τέλει αυτές οι διαφορές αυξήθηκαν αντί να μειωθούν. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα κυρίαρχα Οικονομικά υποστήριζαν – και παλιότερα αλλά ιδιαίτερα την τελευταία περίοδο της «παγκοσμιοποίησης» – ότι το καπιταλιστικό σύστημα χαρακτηρίζεται από τάσεις σύγκλισης (convergence) μεταξύ αναπτυγμένων και υπανάπτυκτων οικονομιών, δηλαδή ότι οι δεύτερες θα αναπτυχθούν πιο γρήγορα και εν τέλει θα συγκλίνουν με τις πρώτες. Η θέση περί σύγκλισης έχει σαν πολιτικό συμπέρασμα ότι οι λιγότερο αναπτυγμένες οικονομίες, για το καλό τους, πρέπει να ανοιχθούν στο διεθνή ανταγωνισμό (δηλαδή στα κεφάλαια των αναπτυγμένων οικονομιών). Φυσικά η σύγκλιση είναι μία χρήσιμη πολιτικά ουτοπία των κυρίαρχων Οικονομικών καθώς ποτέ δεν μπόρεσε να επιβεβαιωθεί. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν αλλαγές στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας και ότι κάποιες λιγότερο αναπτυγμένες οικονομίες δεν μπορεί να αναπτυχθούν ενώ κάποιες αναπτυγμένες να πέσουν πίσω. Αλλά αυτό που αποκλείεται είναι εν τέλει όλοι να γίνουν το ίδιο. Αυτό είναι κάτι που κατανοεί πολύ καλά η Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία – ιδιαίτερα όπως συγκεφαλαιώθηκε από την θέση του Λένιν περί ανισομέρειας – και μάλιστα δείχνει πως τα άνισα επίπεδα ανάπτυξης οδηγούν στον ιμπεριαλισμό, δηλαδή στην τάση των πιο αναπτυγμένων να εκμεταλλεύονται τους λιγότερο αναπτυγμένους. Συνεπώς η ανισόμετρη ανάπτυξη είναι ένα αυτοαναπαραγόμενο χαρακτηριστικό του συστήματος ακόμη και όταν κάποιες χώρες αλλάζουν θέση στις βαθμίδες της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας. Σε περιόδους κρίσης οι επιπτώσεις όχι μόνο είναι διαφορετικές από χώρα σε χώρα και από ομάδα χωρών σε ομάδα χωρών αλλά και οι ισχυρότερες ιμπεριαλιστικές χώρες επιδιώκουν να μετακυλήσουν μέρος των δικών τους προβλημάτων σε ανταγωνιστικά ιμπεριαλιστικά μπλοκ, σε υποδεέστερους ιμπεριαλισμούς μέσα στο δικό τους μπλοκ και σε άλλες λιγότερο αναπτυγμένες χώρες.

Η ελληνική περίπτωση είναι χαρακτηριστική. Ο ελληνικός καπιταλισμός – ένας μεσαίου επιπέδου καπιταλισμός με ιμπεριαλιστικές δραστηριότητες – υφίσταται τις επιπτώσεις της παγκόσμιας κρίσης, τα βάρη της συμμετοχής του στην ευρωπαϊκή ιμπεριαλιστική ενοποίηση και τα ιδιαίτερα δικά του εσωτερικά προβλήματα. Έχω χαρακτηρίσει σε ένα κείμενο την ελληνική περίπτωση ως « ο κλέψας του κλέψαντος ». Ας δούμε γιατί.

Ιδιαίτερα μετά την παγκόσμια δομική κρίση του 1973 (αλλά και την πτώση της δικτατορίας και άρα την ενίσχυση του εργατικού κινήματος και της Αριστεράς) ο ελληνικός καπιταλισμός επέλεξε να προσχωρήσει στην ευρωπαϊκή ιμπεριαλιστική ενοποίηση. Αυτό σήμαινε να ανοίξει την οικονομία του στα ισχυρότερα δυτικοευρωπαϊκά κεφάλαια (με ενδεχόμενο κόστος) αλλά ταυτόχρονα σαν μέλος ενός ισχυρού ιμπεριαλιστικού κλαμπ να εκμεταλλευθεί άλλες χώρες ακόμη καλύτερα. Ταυτόχρονα έτσι εξασφάλιζε την επιβίωση του συστήματος έναντι της απειλής του μεταπολιτευτικού εργατικού και λαϊκού ριζοσπαστισμού (αυτό που κατ’ ευφημισμό ονομάσθηκε «εξασφάλιση της δημοκρατίας»). Η ένταξη είχε εν τέλει σαν αποτέλεσμα την απώλεια ανταγωνιστικότητας έναντι των ευρωπαϊκών ηγεμονικών οικονομιών (σαφής απόδειξη η μετατροπή του εμπορικού ισοζυγίου από πλεονασματικό σε ελλειμματικό) και ταυτόχρονα αποδιάρθρωσε την παραγωγική δομή της «λαμπρής 20ετίας» (1950-70) του ελληνικού καπιταλισμού. Την υποβάθμιση αυτή το ελληνικό κεφάλαιο προσπάθησε να αντισταθμίσει με την στυγνή ιμπεριαλιστική οικονομική εκμετάλλευση ιδίως των Βαλκανικών και Ανατολικοευρωπαϊκών οικονομιών. Αυτή, μαζί με την αύξηση της εκμετάλλευσης των εργαζομένων της χώρας μας (όπου οι ντιρεκτίβες της ΕΕ έπαιξαν κρίσιμο ρόλο), πράγματι στήριξε σοβαρά την καπιταλιστική κερδοφορία. Όμως με το ξέσπασμα της κρίσης το πάρτυ τελείωσε. Οι Βαλκανικές και Ανατολικοευρωπαϊκές οικονομίες χτυπήθηκαν δραματικά από την κρίση και επίσης ισχυρότεροι δυτικοί ιμπεριαλισμοί πιεζόμενοι από την κρίση δεν αφήνουν πλέον ούτε κοκαλάκι για τους πιο παρακατιανούς έλληνες εταίρους τους. Επιπλέον, για να ενταχθεί στον σκληρό πυρήνα της ευρωπαϊκής ενοποίησης (την ΟΝΕ) ο ελληνικός καπιταλισμός ουσιαστικά εκχώρησε άμεσα την νομισματική και έμμεσα την δημοσιονομική πολιτική στις ηγεμονικές δυτικοευρωπαϊκές οικονομίες με αποτέλεσμα αυτές να μην ταιριάζουν με τις ιδιαίτερες ανάγκες της ελληνικής οικονομίας καθώς ακολουθούν τους ρυθμούς των πολύ διαφορετικών δυτικοευρωπαϊκών οικονομιών. Έτσι το ελληνικό σύστημα απεμπόλησε κρίσιμα εργαλεία οικονομικής πολιτικής.

Από την άλλη, το ελληνικό αστικό κράτος για να στηρίξει, ήδη πριν το ξέσπασμα της κρίσης το ελληνικό σύστημα για να στηρίξει οικονομικά και πολιτικά την καπιταλιστική συσσώρευση και να παρακάμψει τα σοβαρά διαρθρωτικά προβλήματα του εκτίναξε τις δημόσιες δαπάνες όχι για τις ανάγκες των λαϊκών στρωμάτων αλλά επιδοτώντας πλουσιοπάροχα το ιδιωτικό κεφάλαιο (χαρακτηριστικό παράδειγμα οι πιο ακριβοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004) και ταυτόχρονα εξαγοράζοντας με ψίχουλα νομιμοποίηση μέσω πελατειακών σχέσεων. Το αποτέλεσμα ήταν η εκτίναξη του δημόσιου χρέους το οποίο, ακριβώς λόγω των ευρωενωσιακών ρυθμίσεων προς όφελος των μεγάλων πολυεθνικών χρηματοπιστωτικών οργανισμών (π.χ. δυσκολίες στην έκδοση «λαϊκών ομολόγων»), είναι κυρίως εξωτερικό χρέος.

Με το ξέσπασμα της σημερινής κρίσης οι αστικές κυβερνήσεις έριξαν μεγάλα «πακέτα» στήριξης που επιβάρυναν ιδιαίτερα τα δημόσια οικονομικά. Έτσι σήμερα η κρίση έχει γίνει επίσης, για πολλές χώρες, και δημοσιονομική κρίση. Αυτό γιατί το κεφάλαιο γνωρίζει καλά ότι η έξοδος από την κρίση δεν είναι εύκολη, παρά πρόσφατα ευχολόγια, ιδιαίτερα όταν τελειώσουν τα προγράμματα στήριξης. Επιπλέον, για να καλυφθεί το κόστος τους χρειάζονται ιδιαίτερα μεγάλοι μελλοντικοί ρυθμοί ανάπτυξης – πράγμα απίθανο. Εδώ επεμβαίνουν διάφορα ατομικά κεφάλαια που δεν διστάζουν να κερδοσκοπήσουν με το δημόσιο χρέος. Επιπλέον, οι ενδο-ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί παίζουν ένα ιδιαίτερο ρόλο στο παιχνίδι αυτό καθώς οι ισχυρότερες καπιταλιστικές οικονομίες επιδιώκουν να μετακυλήσουν τα δικά τους κόστη σε άλλους. Έτσι οι πολυεθνικοί χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί κερδοσκοπούν σε βάρος πιο αδύνατων οικονομιών (και όχι φυσικά των ηγεμονικών ιμπεριαλιστικών οικονομιών όπου είναι οι βάσεις τους) που μπορούν εύκολα να εκβιασθούν και να δώσουν ψηλά λύτρα με την μορφή ψηλότερων επιτοκίων δανεισμού.

Αυτό έγινε στην περίπτωση της Ελλάδας. Μέσα στο ευρωενωσιακό ιμπεριαλιστικό μπλοκ επιλέχθηκαν κάποιοι πιο αδύναμοι καπιταλισμοί (τα PIGS, πολλά από τα οποία προβάλλονταν το αμέσως προηγούμενο διάστημα ως πρότυπα ανάπτυξης) ως αποδιοπομπαίοι τράγοι. Δηλαδή επιλέχθηκαν να φορτωθούν βάρη των ηγεμονικών καπιταλισμών αλλά και να χρησιμοποιηθούν σαν φόβητρο και για τις εργατικές τάξεις των ηγεμονικών χωρών και για άλλες χώρες έτσι ώστε να υποκύψουν στις επιλογές του κεφαλαίου. Είναι αποκαλυπτικό της απάτης το γεγονός ότι εάν πράγματι τους ένοιαζε το δημόσιο έλλειμμα και το διεθνές χρέος τότε πριν την Ελλάδα έρχεται η Ιταλία ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο οι ΗΠΑ δεν είναι μακριά. Αν μάλιστα συνυπολογισθούν όχι μόνο τα ποσοστά αλλά και τα απόλυτα μεγέθη το ελληνικό πρόβλημα (όπως και το ιρλανδικό και το πορτογαλικό) είναι μία απλή παρωνυχίδα. Κι όμως για την Ιταλία δεν λέγεται σχεδόν κουβέντα (γιατί θα ανατίναζε την ίδια την ΕΕ) ενώ οι ΗΠΑ δανείζονται με σκανδαλωδώς ευνοϊκούς όρους.

Εδώ το ελληνικό κεφάλαιο και οι κυβερνήσεις του δικομματισμού έπαιξαν ένα άθλιο παιχνίδι σε βάρος του ελληνικού λαού που όμως κινδυνεύει να γυρίσει και σε βάρος τους. Πρώτη η ΝΔ με την απογραφή Αλογοσκούφη προσπάθησε να κάνει τον καλό υποτακτικό αποκαλύπτοντας (και φουσκώνοντας) το έλλειμμα και φορτώνοντας την ευθύνη στο ΠΑΣΟΚ. Ταυτόχρονα ζήτησε μία υπερβολική αύξηση του ΑΕΠ έτσι ώστε ο λόγος δημοσίου ελλείμματος προς ΑΕΠ να βελτιωθεί. Οι δυτικοευρωπαίοι ηγεμόνες όμως ήταν σκληροί και τελικά έδωσαν μόνο μία ασήμαντη αύξηση του ΑΕΠ. Το ΠΑΣΟΚ με την σειρά του έπαιξε το ίδιο θέατρο φουσκώνοντας το έλλειμμα και χωρίς καν το τρυκ της αύξησης του ΑΕΠ. Όμως το άθλιο αυτό θέατρο έγινε πλέον όταν είχε ξεσπάσει η κρίση και μάλιστα είχε μετατραπεί σε δημοσιονομική. Έτσι κατάφερε να βάλει την Ελλάδα στο επίκεντρο του προβλήματος και πλέον η ελληνική καθεστηκυία τάξη – από εκεί που ήθελε να κάνει ένα ελεγχόμενο παιχνίδι σε βάρος του λαού και να επιβάλλει αστραπιαία αντιδραστικές αλλαγές στο μισθολογικό, ασφαλιστικό, εργασιακό και πολιτικό σύστημα που αγκομαχά εδώ και χρόνια να επιβάλλει – βρέθηκε μέσα σε μία ανεξέλεγκτη δίνη όπου εκτός από τα λαϊκά και μεσαία στρώματα (που ούτως ή άλλως πληρώνουν) κινδυνεύει να πληρώσει και αυτή ένα μέρος του λογαριασμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι την επαύριον της υπογραφής του ληστρικού Μνημονίου με την ΕΕ και το ΔΝΤ ανακοινώθηκε ο ευρωπαϊκός μηχανισμός στήριξης άλλων οικονομιών με λιγότερο επαχθείς όρους. Ο κίνδυνος για το ελληνικό κεφάλαιο είναι ότι μετατρεπόμενο σε ένα καπιταλισμό υπό κηδεμονία υποβαθμίζεται στο διεθνές σύστημα. Επιπλέον, όσο η οικονομία βυθίζεται στην ύφεση λόγω των πολιτικών του Μνημονίου τόσο εκτός από την «εσωτερική υποτίμηση» των μισθών (που δεν ενοχλεί καθόλου το ελληνικό κεφάλαιο) υποβαθμίζεται και η αξία των επιχειρήσεων οπότε είτε κλίνουν είτε μπορεί να εξαγορασθούν για ξεροκόμματα από ξένα κεφάλαια. Δεν θα ήταν υπερβολή να ειπωθεί ότι η ένταξη στην ευρωπαϊκή ενοποίηση αποτελεί τη νέα «Μεγάλη Ιδέα» της ελληνικής αστικής τάξης που οδηγεί, όπως και η παλιά, την χώρα στην καταστροφή.

ΣχΣ: Προβάλλεται από το κίνημα -με τις όποιες διαφοροποιήσεις- το πολιτικό αίτημα της μη αναγνώρισης και κατά συνέπεια της μη αποπληρωμής του χρέους. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο προκαλεί ανησυχία σε μία μεγάλη μερίδα των εργαζομένων. Εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο ποιες θα ήταν τελικά οι επιπτώσεις για την ελληνική οικονομία και τις όποιες αναπτυξιακές προοπτικές. Με λίγα λόγια θα μπορούσαμε να περιμένουμε κάτι χειρότερο;

ΣΜ: Το ζήτημα του εξωτερικού χρέους είναι ένα ευρύτερο ζήτημα. Κατ’ αρχήν η κυβέρνηση και το σύστημα χρησιμοποιούν την αθέτηση πληρωμής του σαν φόβητρο για τους εργαζόμενους. Δηλαδή προβάλλουν ότι συνεπάγεται την χρεοκοπία του κράτους και συνεπώς την αδυναμία του να πληρώσει μισθούς, συντάξεις κλπ. Πρόκειται για ένα φθηνό προπαγανδιστικό τρυκ. Τα κράτη δεν είναι ιδιωτικές επιχειρήσεις αλλά κυρίαρχα σώματα. Συνεπώς η άρνηση ή η επαναδιαπραγμάτευση εξωτερικών χρεών τους δεν συνεπάγεται ότι μπορούν οι πιστωτές να τα πάνε στα δικαστήρια και να τους εκποιήσουν περιουσιακά στοιχεία. Υπάρχει εκτεταμένη βιβλιογραφία γι’ αυτό και, παρά συστηματικές αμερικανικές προσπάθειες ήδη από το 1980, η σχετική νομολογία δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά. Μόνο εάν αυτοδεσμευθούν – όπως έκανε με κυριολεκτικά όρους υποτελούς η σημερινή κυβέρνηση – μπορεί να εγκληθούν. Αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση μία ριζική αλλαγή πολιτικής διακυβέρνησης μπορεί να αρνηθεί τις δεσμεύσεις αυτές και πάλι οι ξένοι πιστωτές δεν μπορούν να κάνουν τίποτα (εκτός από στρατιωτική εισβολή). Η άρνηση του εξωτερικού χρέους ή οποιαδήποτε παραλλαγή της δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι το κράτος θα πάψει να εκπληρώνει τις εσωτερικές υποχρεώσεις του. Σημαίνει απλά ότι δεν θα μπορεί – και πάλι μόνο για ένα διάστημα όπως θα εξηγηθεί παρακάτω – να βρει δανεικά στο εξωτερικό. Μπορεί όμως να δανεισθεί στο εσωτερικό (πράγμα που ουσιαστικά απαγορεύεται από την ΟΝΕ) και μπορεί να τυπώσει χρήμα (με πληθωριστικές επιπτώσεις μικρότερες από αυτές που προκάλεσε η υιοθέτηση του ευρώ και αυτές που τώρα προκαλούν οι αυξήσεις του ΦΠΑ εφόσον συνοδευθούν με αγορανομικούς ελέγχους που επίσης λόγω ΕΕ έχουν πρακτικά απαξιωθεί). Άλλωστε, σήμερα με την πολιτική του Μνημονίου δεν υφίστανται οι έλληνες εργαζόμενοι όλες αυτές τις υποτιθέμενες συνέπειες μιας άρνησης ή επαναδιαπραγμάτευσης του χρέους; Δεν έχουν περικοπεί χειρότερα οι μισθοί; Δεν έχει ουσιαστικά αρνηθεί το κράτος να καλύψει τις συντάξεις των ασφαλιστικών ταμείων που το ίδιο (σε συμπαιγνία με εγχώριους και ξένους χρηματοπιστωτικούς λωποδύτες που μάλιστα σήμερα είναι και πιστωτές μας) χρεοκόπησε; Δεν έχει περικόψει δραματικά τις συντάξεις; Δεν έχει πάψει να πληρώνει στο εσωτερικό της χώρας το κράτος όλες σχεδόν τις υποχρεώσεις του; Δεν έχει εκτιναχθεί ο πληθωρισμός στα ύψη και μάλιστα περισσότερο στα είδη μαζικής λαϊκής κατανάλωσης; Και αυτά είναι μόνο η αρχή. Δηλαδή όλα αυτά με τα οποία εκφοβίζουν τον ελληνικό λαό εάν αρνηθεί το εξωτερικό χρέος έχουν ήδη συμβεί και μάλιστα στο πολλαπλάσιο. Επομένως, η κυρίαρχη πολιτική εκφοβίζει με παραμύθια τους έλληνες εργαζόμενους.

Από την άλλη, από τους ίδιους τους κυρίαρχους κύκλους (είναι χαρακτηριστική η αρθρογραφία του Munchaou στους Financial Times, οι δηλώσεις κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Μέρκελ αλλά και πρόσφατη συνέντευξη του Π.Ρουμελιώτη [εκπροσώπου της Ελλάδας στο ΔΝΤ] στο Capital.gr) η πιθανότητα αναδιαπραγμάτευσης του χρέους δεν αποκλείεται. Τι ακριβώς συμβαίνει; Η στάση πληρωμών μπορεί να συμβεί είτε στα πλαίσια μιας αριστερής στρατηγικής είτε στα πλαίσια μιας αστικής στρατηγικής. Προφανώς οι κυρίαρχοι κύκλοι, πίσω από τα παραμύθια μαζικής κατανάλωσης, επεξεργάζονται το δεύτερο. Είναι προφανές, από τις ίδιες τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ για εκτίναξη του ελληνικού χρέους το 2015, ότι η αποπληρωμή του δεν είναι εφικτή ιδιαίτερα με την οικονομία να μπαίνει σε βαθειά ύφεση. Εάν ένα κράτος (αλλά ακόμη και μία επιχείρηση) δεν μπορεί να πληρώσει χρέη τότε μπαίνει σε διαδικασία επαναδιαπραγμάτευσης τους. Αυτό μπορεί να γίνει είτε συγκρουσιακά είτε συναινετικά με τους διεθνείς πιστωτές. Η αναδιαπραγμάτευση μπορεί να σημαίνει την διαγραφή μέρους ή όλου του χρέους (το τελευταίο σημαίνει μετωπική σύγκρουση) ή/και τον ετεροχρονισμό του (δηλαδή την επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής και των επιτοκίων). Παραλλαγές τέτοιων μηχανισμών μπορούν να υπάρξουν αρκετές (π.χ. τα ομόλογα Brady με τα οποία καλύφθηκε το λατινοαμερικάνικο χρέος πριν από μερικά χρόνια). Όμως, μία ελληνική χρεοκοπία σήμερα θα τίναζε όχι μόνο το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα (αλλά και άλλους διεθνείς τοκογλύφους) αλλά ολόκληρη την ΕΕ και το ευρώ στον αέρα. Γι’ αυτό αποκλείσθηκε προς το παρόν δια ροπάλου, η χώρα μπήκε στη μέγγενη του Μνημονίου και της υποβάθμισης, όλο το κόστος φορτώθηκε στους εργαζόμενους (με τον κίνδυνο κοινωνικής έκρηξης) και δόθηκαν τα πάντα για την στήριξη του εγχώριου και ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος σε βάρος ακόμη και άλλων τομέων της οικονομίας. Στόχος είναι εάν υπάρξει παγκόσμια ανάκαμψη (πράγμα αμφίβολο όπως θα εξηγηθεί παρακάτω) και εάν η ΕΕ πάψει να κινδυνεύει τότε, εν ευθέτω χρόνω, να γίνει αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Φυσικά, ακόμη και τότε το όποιο κόστος υπάρξει πάλι οι εργαζόμενοι θα το φορτωθούν.

Όμως, η στάση πληρωμών μπορεί να αποτελέσει τμήμα μιας αριστερής στρατηγικής φιλολαϊκής διεξόδου από την κρίση. Δεν μπορεί όμως να αποτελέσει ούτε την προμετωπίδα της ούτε τον βασικό άξονα. Κατ’ αρχήν δεν μπορεί, υπό τις παρούσες θεσμικές δεσμεύσεις, να γίνει μέσα στα πλαίσια της ΕΕ και της ΟΝΕ. Ακόμη και η σχετική συζήτηση στους επίσημους κύκλους συνδυάζεται με την ήδη συσταθείσα διαδικασία ταχύρυθμων θεσμικών αλλαγών στην ΕΕ που επέβαλλαν οι Γερμανοί και όπου μπροστά τους ακόμη και το Μνημόνιο ωχριά καθώς τα χρεοκοπούντα κράτη θα γίνονται κυριολεκτικά αποικίες. Συνεπώς, μία φιλολαϊκή διέξοδος απαιτεί την έξοδο από την ΟΝΕ. Αυτό για άλλο ένα λόγο, γιατί η στάση πληρωμών πρέπει αναγκαστικά να συνδυασθεί με την αλλαγή νομίσματος (δηλαδή την επαναφορά της δραχμής) και μία υποτίμηση με τέτοιο τρόπο που να διασφαλίσει τα λαϊκά εισοδήματα. Η έξοδος από την ΟΝΕ θα ξαναδώσει στη χώρα εργαλεία οικονομικής πολιτικής που έχουν εκχωρηθεί (εν αγνοία του λαού της) σε υπερεθνικά κέντρα. Η υποτίμηση θα έχει πολύ μικρότερο κόστος για τους εργαζόμενους και τα μεσαία στρώματα απ’ ότι οι αλλαγές των ΕΕ-ΔΝΤ, θα ξαναδώσει ανταγωνιστικότητα στις εξαγωγές και θα αναζωογονήσει παραγωγικούς κλάδους. Επιπλέον όμως, η στάση πληρωμών οφείλει να συνδυασθεί με ελέγχους στην κίνηση του κεφαλαίου (αλλιώς θα υπάρξει φυγή κεφαλαίων) και κρατικοποίηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος (το οποίο άλλωστε με τόσες εγγυήσεις του δημοσίου θα έπρεπε να είναι ήδη κρατικοποιημένο) καθώς αλλιώς θα κινδυνεύσει με κατάρρευση. Είναι και πάλι εξόφθαλμο ότι όλα αυτά δεν μπορούν να γίνουν στα πλαίσια της ΟΝΕ. Δεν μπορούν να γίνουν ούτε και στα πλαίσια της ευρωπαϊκής Κοινής Αγοράς επειδή είναι κουτό να δεσμεύεις την εμπορική σου πολιτική και να έχεις ανοικτή την εσωτερική αγορά σου εφόσον έχεις ένα πιο αδύναμο νόμισμα. Γι’ αυτό η προμετωπίδα μίας αριστερής φιλολαϊκής πολιτικής διεξόδου από την κρίση δεν είναι άλλη από την έξοδο από την ΕΕ συνολικά και όχι μόνο από την ΟΝΕ ή απλά η στάση πληρωμών. Υπάρχει άλλωστε και ένας προφανής πολιτικός λόγος για αυτή την προμετωπίδα. Εδώ η ΕΕ δεν επέτρεψε μία πιο ήπια διαχείριση του προβλήματος και επέβαλε τα καυδιανά δίκρανα του Μνημονίου και θα επιτρέψει μία τέτοια κυριολεκτικά ανατρεπτική στρατηγική; Κάτι τέτοιο θα ήταν αντίθετο στην ίδια την φύση της σαν μία ιμπεριαλιστική λυκοσυμμαχία.

Επιπλέον, μία τέτοια στρατηγική διεξόδου δεν μπορεί να προχωρήσει παρά με μία πραγματικά προοδευτική φορολόγηση του πλούτου των εχόντων και την ορθολογική φιλολαϊκή διαχείριση του που θα δώσει τους αναγκαίους πόρους για την οικονομία. Οι πόροι αυτοί θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για μία σχεδιασμένη παραγωγική αναδιάρθρωση της οικονομίας προς όφελος των εργαζομένων. Μία τέτοια αναδιάρθρωση θα αναζωογονήσει την οικονομία της χώρας, θα ενεργοποιήσει φθίνοντες θα δημιουργήσει νέους και θα επαναθεμελιώσει νεκρούς κλάδους.

Νομίζω όμως ότι είναι επίσης προφανές από τα προαναφερθέντα ότι μία τέτοια στρατηγική διεξόδου είναι μεν εφικτή αλλά ταυτόχρονα απαιτεί μία ριζική πολιτική και κοινωνική αλλαγή στη χώρα. Ιδιαίτερα συνεπάγεται την επαναφορά του αιτήματος της σοσιαλιστικής μετάβασης στο προσκήνιο. Μπορεί αυτό, για πολλούς, να φαντάζει εξωπραγματικό σήμερα αλλά αξίζει να αναρωτηθεί κανείς αν η καπιταλιστική βαρβαρότητα που βιώνουμε σήμερα (και όσα έπονται) δεν φαινόντουσαν εξίσου εξωπραγματικά πριν λίγα χρόνια. Αξίζει επίσης να αναρωτηθεί κανείς αν το υπαρκτό κόστος ενός τέτοιου αριστερού ριζοσπαστικού δρόμου δεν είναι εν τέλει μικρότερο για τους εργαζόμενους από αυτό που ήδη επωμίζονται από τις κυρίαρχες στρατηγικές.

Για την επιμέλεια του 1ου μέρους της συνέντευξης: MITSARAS

http://wp.me/pPn6Y-27O

19 σχόλια

  • Back Door Man
    24/08/2010 σε 15:25

    Μπράβο Mitsara πάντα τέτοια, οι ερωτήσεις σου είναι καίριες.

    Απάντηση
  • Σε ευχαριστώ πολύ BDM αν κι εγώ έκανα την εύκολη δουλειά.

    Απάντηση
  • Τις απόψεις του Μαυρουδέα τις διαβάζω και τις ακούω πάντα με μεγάλο ενδιαφέρον… Μπράβο Μητσαρα για την ανάρτηση, περιμένουμε και τη συνέχεια

    Απάντηση
  • Mitsara ειναι πολυ σημαντικο να αναρτωνται τετοια κειμενα και για εμας που στοιχειωδως εχουμε καποιες γνωσεις επι του αντικειμενου, οσο και για εκεινους που ενδιαφερονται να ενημερωθουν περισοτερο για το τι μελλει γενεσθαι….
    θεωρω πολυ σημαντικη την τελευταια παρατηρηση και ακρως ρεαλιστικη…..
    Μπραβο για την δουλεια που εκανες και περιμενουμε την συνεχεια…..
    Υ/Γ
    αυτη η Δελιβανη διδασκει ακομη?

    Απάντηση
    • Σε ευχαριστώ αλλά όπως είπα παραπάνω εγώ έκανα την εύκολη δουλειά. Η Δελιβάνη δε διδάσκει πια αλλά γενικά παρουσιάζει κινητικότητα. Έχουν δημοσιευτεί πρόσφατα και κάποιες απόψεις της στον Ριζοσπάστη.

      Απάντηση
      • παντως με εβαλες στην διαδικασια να ξεσκονισω τα βιβλια της πολιτικης οικονομιας και στο χρωσταω αυτο, ολο κατι απο τα παλια μου βγαζεις και στο χρωσταω αυτο!!

        Απάντηση
  • Ana-katadyomenh
    25/08/2010 σε 05:53

    Πάρα πολύ καλή συνέντευξη. Καταρχήν είναι πολύ ενημερωτικό και για ανίδεους σαν και μένα σε θέματα οικονομίας. Κατάλαβα λίγα πράγματα για το ποιες είναι οι κυριάρχες τάσεις και πώς ερμηνεύονται περίπου στην εποχή μας και γιατί γίνεται πια τόσο μεγάλος λόγος για τον Κεϋνσιανισμό τελευταία. Το κομμάτι που αναφέρεται στην ελληνική κρίση και την πιθανότητα στάσης πληρωμών είναι πολύ ενδιαφέρον! Άντε να δούμε τη συνέχεια σύντομα…

    Απάντηση
  • Αρουραίος
    25/08/2010 σε 09:39

    Μητσάρα νοίζω ότι εκεί που λέει…
    “Συνεπώς ο λόγος της πρώτης προς την δεύτερη (δηλαδή η οργανική σύνθεση του κεφαλαίου – ΟΣΚ) τείνει να μειώνεται. ”
    …πρέπει να γράψεις “τείνει να αυξάνεται”.

    Για τα υπόλοιπα θα δούμε…

    Απάντηση
    • Ήταν λάθος εκ παραδρομής. Όπως βλέπεις διορθώθηκε.

      Απάντηση
      • Αρουραίος
        25/08/2010 σε 14:41

        Ναι ρε εννοείται.

        Απάντηση
        • Α κι ευχαριστώ για την επισήμανση

          Απάντηση
          • Αρουραίος
            25/08/2010 σε 14:46

            Παρακαλώ, μετά από εσάς, μα τι λέτε τώρα…

            (Sorry αλλά μαθαίνω όλο μαζί το savoir vivre )

            Απάντηση
  • Αρουραίος
    25/08/2010 σε 11:18

    Θα γράψω κάποιες σκέψεις, όχι ως ειδικός (που δεν είμαι), αλλά ως ένας που προβληματίζεται κι αυτός με διάφορα που βλέπει γύρω του, άλλα από τα οποία του φαίνονται προφανή (στο βαθμό που τα κατανοεί) και άλλα κάπως σκοτεινά και περίεργα.

    Θα ξεκινήσω από το τέλος λέγοντας ότι προσωπικά συμφωνώ με όλο το “πακετάκι”.
    Όντως το κόστος ενός αριστερού ριζοσπαστικού δρόμου δεν είναι εν τέλει μεγαλύτερο από αυτό που θα κληθούμε να πληρώσουμε με τις διαδικασίες ελεγχόμενης χρεοκοπίας κλπ. και έχει και ένα επιπλέον πλεονέκτημα:
    Ότι ο Ελληνικός λαός μπορεί να ελπίζει ότι φτιάχνει ένα καλύτερο μέλλον πάνω σε κάποιες πραγματικές βάσεις και δεν τον απομυζούν για να μπορούν κάποιοι να φτιάχνουν off shore εταιρίες και να παίζουν στα cds. Αυτό από μόνο του πραγματικά αποτελεί για μένα λόγο επανάστασης, όχι απλά ριζοσπαστικού μετασχηματισμού. Είναι πραγματικά τραγικό να βλέπεις κόσμο να είναι άνεργος, να τα βγάζει με το ζόρι, να χρωστάει παντού για να μπορούν κάποιοι να ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΝ και να ΜΕΓΑΛΩΝΟΥΝ το φαγοπότι!
    Είναι πράγματι αδιανόητο.

    Από εκεί και πέρα φυσικά, πιστεύω ότι ο σοσιαλισμός θα μπει ως αναγκαιότητα σε μια διαδικασία και δεν είναι σωστό σήμερα να μπαίνει ως προαπαιτούμενο σε κόσμο που από την μία δεν έχει πεισθεί, που όμως από την άλλη είναι ΑΝΑΓΚΗ πλέον να ενωθεί προς μια κατεύθυνση. Δεν πρόκειται για την “ανάγκη” του ΣΥΝ για να διασωθεί: Είναι κοινωνική ανάγκη να διαμορφωθεί ένα κοινωνικοπολιτικό ρεύμα που θα πει με σοβαρούς όρους το «Στοπ-μέχρι εδώ.»

    Εάν κατορθώσουν και διαρρήξουν πλήρως τον κοινωνικό ιστό, θα είναι πολύ δύσκολο μετά να πείσεις τον άλλο για κάτι διαφορετικό πέρα από το να κοιτάξει την “πάρτη” του. Μακάρι να κάνω λάθος, αλλά το φοβάμαι. Γι αυτό το λόγο προσωπικά είμαι υπέρ του να συμπλεύσει κανείς σε ένα ρεύμα 2-3-4 υλικότατων αιτημάτων και όχι να καλεί ένα κόσμο εντελώς ανώριμο και μια εργατική τάξη σε πλήρη σύγχυση και το πιστεύω, σε μια σοσιαλιστική επανάσταση.

    Κάποιες άλλες παρατηρήσεις
    1. Λέει το κείμενο:
    «Στόχος είναι εάν υπάρξει παγκόσμια ανάκαμψη (πράγμα αμφίβολο όπως θα εξηγηθεί παρακάτω) και εάν η ΕΕ πάψει να κινδυνεύει τότε, εν ευθέτω χρόνω, να γίνει αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.»

    Προσωπικά δεν νομίζω ότι θα περιμένουν την «παγκόσμια ανάκαμψη». Το πρόβλημά τους, όπως λέει κι ο Μαυρουδέας νομίζω, είναι οι Ευρωπαϊκές τράπεζες και το πρόβλημα που θα αποκτήσει η ΕΕ. Έχει ειπωθεί από πολλούς ότι σήμερα απλά κερδίζουν χρόνο ώστε οι τράπεζες αυτές να ξεφορτωθούν τα Ελληνικά χρεόγραφα.

    Και να λοιπόν που σκάει και η είδηση:
    «Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές της «Κ», τις τελευταίες δύο εβδομάδες στο μέγαρο της πλατείας Συντάγματος, πραγματοποιούνται επισκέψεις διαφόρων ξένων οίκων, κυρίως αμερικανικών, οι οποίοι προσφέρονται να αναλάβουν τη διάθεση των ελληνικών ομολόγων πέραν του Ατλαντικού, αλλά και στην Ασία. Ηδη, σύμφωνα με πληροφορίες, τη σχετική προσφορά, έχουν κάνει μεταξύ άλλων, η GoldmaSachs, η οποία έχει και στο παρελθόν βοηθήσει άλλους ενοίκους του ίδιου υπουργείου να βγουν από άλλη, ανάλογα δύσκολη, θέση, η J.P. Morgaκι άλλοι.»
    http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_100026_25/12/2009_384818

    Και το ερώτημα είναι:
    Γιατί προσφέρονται οι Αμερικανοί να μας «διαθέσουν» τα τοξικά μας (ελπίζω πλέον να μην έχουμε αμφιβολία γι αυτό) ομόλογα;
    Είναι ένα ερώτημα που πιθανά η απάντησή του να κρύβεται κάπου στο Ισραήλ ή και την πολιτική της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας.
    Και στο δεύτερο δεν μιλώ απαραίτητα για «ενδοτισμό». Μπορεί να είναι και πίεση…

    Πάντως το σίγουρο για μένα είναι ότι δεν ελπίζουν σε μια μεταφυσική ανάκαμψη που…ΙΣΩΣ να έρθει σε ΚΑΠΟΙΑ στιγμή κλπ.
    Προσπαθούν να βρουν άμεσες και πρακτικές λύσεις…

    2. Λέει η συνέντευξη:
    «Αυτό σήμαινε να ανοίξει την οικονομία του στα ισχυρότερα δυτικοευρωπαϊκά κεφάλαια (με ενδεχόμενο κόστος) αλλά ταυτόχρονα σαν μέλος ενός ισχυρού ιμπεριαλιστικού κλαμπ να εκμεταλλευθεί άλλες χώρες ακόμη καλύτερα.»

    Μια γνώμη:
    Όταν η Ελλάδα έμπαινε στην ΕΟΚ και μετέπειτα ΕΕ δεν υπήρχε η πτώση του Ανατολικού μπλοκ. Δεν μπορούσε λοιπόν και να ήθελε να προσβλέπει στην εκμετάλλευση των Βαλκανικών χωρών, που τότε ήταν στο “σοσιαλιστικό στρατόπεδο”. Η Ελλάδα λοιπόν δεν μπήκε στην ΕΕ με στόχους εκμετάλλευσης των λαών των Βαλκανίων. Κατ’ εμέ μπήκε καθαρά για «προστασία», για να γίνει εξαρχής μέλος ενός ιμπεριαλιστικού οργανισμού τα συμφέροντα του οποίου θα εκπροσωπεί στην περιοχή, στο βαθμό φυσικά που οι Αμερικανοί δεν θα είχαν σοβαρές αντιρρήσεις.
    Μέσα από αυτή την εκπροσώπηση προσδοκούσε φυσικά και το «μπαξίσι» της που, κατά την δική μου γνώμη, έβλεπε σαν καλύτερη προοπτική από μια κλειστή οικονομία ή (καλά αυτό δεν το συζητάμε…) να βγει μόνη της να «ανταγωνιστεί» τα Ευρωπαϊκά μεγαθήρια.

    Από εκεί και πέρα οι όποιες…«ιμπεριαλιστικές δραστηριότητες» αναφέρονται στην συνέντευξη μπορεί να υπήρξαν, αλλά έτσι όπως το λέει: Δραστηριότητες και ανοίγματα της ΕΕ, όχι “ιμπεριαλισμοί” της Ελλάδας.
    Το να λες ότι η Ελλάδα είναι μικρομεγαλομεσαιο-ιμπεριαλιστική χώρα δεν είναι αντιεθνικιστικό, είναι απλά αστείο για μένα.

    3. Μια τρίτη παρατήρηση που εγώ έχω να κάνω είναι σχετικά με την αιτιολόγηση που χρησιμοποιεί μερικές φορές ο συνεντευξιαζόμενος.

    Λέει π.χ. για την θεωρία της υποκατανάλωσης ότι αν ισχύει…«τότε το πρόβλημα των κρίσεων στον καπιταλισμό μπορεί να αντιμετωπισθεί.» και «καταλήγει να στοιχίζεται πίσω από νεο-κεϋνσιανίζουσες πολιτικές διαχείρισης».
    Αυτό μπορεί να μην μας αρέσει, όμως δεν είναι απόδειξη ότι η θεωρία είναι λανθασμένη! Μια θεωρία δεν κρίνεται από το κατά πόσο οδηγεί στην επανάσταση ή όχι, αλλά από το αν έχει βάση.

    Προσωπικά δεν μπορώ να την κρίνω αυτή την στιγμή, σίγουρα όμως δεν πείθεται κάποιος ότι είναι λάθος από τα επιχειρήματα που παρατίθενται ή δεν μπαίνουν σκέψεις ότι μπορεί να συνδυαστεί μια τέτοια θεώρηση με την πτώση του ποσοστού κέρδους.

    4. Μία τελευταία παρατήρηση που πιθανά έχει να κάνει με δική μου παρανόηση των όρων:
    Όπως εγώ ξέρω και ο Λένιν έχει πει, το χρηματιστικό κεφάλαιο αποτελεί σύμφυση του βιομηχανικού και του τραπεζικού κεφαλαίου. Από την στιγμή λοιπόν που στην εποχή του ιμπεριαλισμού έχει επέλθει σύμφυση των δύο κεφαλαίων, δεν έχει ίσως μεγάλο νόημα να προσπαθήσει κανείς να τα ξαναχωρίσει, να διακρίνει τα συστατικά του μέρη εκ νέου, προσπαθώντας να δει «ποιο υπερισχύει έναντι ποιού». Είναι δύο κομμάτια που λειτουργούν ενιαία και προφανώς το ένα διευκολύνει το άλλο (όπω αναφέρει και η συνέντευξη) ανάλογα με τις εξελίξεις.

    Κατ’ εμέ και το λήγω, όλη αυτή η ιστορία με την χρηματοπιστωτική κρίση ήταν μια προσπάθεια να ξεφύγει ο καπιταλισμός από τα προβλήματα που του δημιουργούσε η πτώση του ποσοστού κέρδους, «αξιοποιώντας» τα κεφάλαια και ταυτόχρονα «σπρώχνοντας» την βιομηχανική παραγωγή μέσα από διαδικασίες δανεισμού, τζόγου και μιας φούσκας που έφτασε να είναι 10 φορές το παγκόσμιο ΑΕΠ!

    Δεν πιστεύω ότι αυτοί οι τύποι είχαν κάποιο φοβερό σχέδιο, απλά ζητούσαν μια παράταση χρόνου για την μεγάλη κρίση. Και την παράταση αυτή τους την έδωσε η διαδικασία του υπερδανεισμού και του τζόγου.
    Σήμερα όμως ο διαιτητής μάλλον σφυρίζει και την λήξη της παράτασης…

    Απάντηση
    • Λέει π.χ. για την θεωρία της υποκατανάλωσης ότι αν ισχύει…«τότε το πρόβλημα των κρίσεων στον καπιταλισμό μπορεί να αντιμετωπισθεί.» και «καταλήγει να στοιχίζεται πίσω από νεο-κεϋνσιανίζουσες πολιτικές διαχείρισης».
      Αυτό μπορεί να μην μας αρέσει, όμως δεν είναι απόδειξη ότι η θεωρία είναι λανθασμένη! Μια θεωρία δεν κρίνεται από το κατά πόσο οδηγεί στην επανάσταση ή όχι, αλλά από το αν έχει βάση.
      ******************************************

      Έχεις δίκιο ως προς αυτό αλλά θεωρώ πως αναφέρεται στις πολιτικές και κινηματικές προεκτάσεις που έχει η συγκεκριμένη προσέγγιση. Εξάλλου επισημαίνει επίσης στην ανάρτηση πως η κατανάλωση παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα λόγω της πιστωτικής επέκτασης και γι’ αυτό και δεν διαδραματίζει σημαίνων ρόλο στο ξέσπασμα της κρίσης.

      Η θεωρία της υποκατανάλωσης δεν είναι καινούργια αλλά ξεκινάει από τον κύκλο του Monthly Review με πρώτο βιολί τον Paul Sweezy. Έχω την εντύπωση πως με τη θεωρία αυτή έπαιξαν και οι Joan Robinson και Mikael Kalecki.

      Εμπειρικά μπορεί να ελεχθεί. Για τη προηγούμενη κρίση και ύφεση (του 1973) οι όποιες έρευνες έδειξαν πως δεν έπαιξε σημαντικό ρόλο ως κρισιακό αίτιο. Δεν το έχω ελέγξει για τη παρούσα κρίση αλλά τώρα που έχω πλήρης εμπειρικές εκτιμήσεις για τις ΗΠΑ, ενδεχομένως να το ελέγξω μελλοντικά.

      Απάντηση
      • Αρουραίος
        25/08/2010 σε 20:35

        Δεν διαφωνώ, απλά φαίνεται να επιχειρηματολογεί με βάση τον ρεφορμιστικό ή μη χαρακτήρα της θεωρίας, όπως το ίδιο κάνει και για την κρίση υπερσυσσώρευσης πιο κάτω όταν δίνει την βαρύτητα περισσότερο στα πολιτικά της αποτελέσματα (“…δεν πάσχει από τις πολιτικές αδυναμίες των άλλων δύο ερμηνειών”) παρά στην ισχύ της θεωρίας καθεαυτή, για την οποία απλά αναφέρει ότι “επιβεβαιώνεται από εμπειρικά δεδομένα”.

        Δεν διαφωνώ με την άποψη, απλά η τεκμηρίωση μου φαίνεται λίγο ανεπαρκής, χωρίς φυσικά να απαιτώ (όπως σου έχω πει) την εισαγωγή οικονομικών μοντέλων που προσωπικά μάλλον με μπερδεύουν παρά με διευκολύνουν…

        Ψάχνοντας μάλιστα λίγο στα κιτάπια μου, ανακάλυψα το παρακάτω στο Αντι-Ντύρινγκ:
        “Δυστυχώς όμως το φαινόμενο της υποκατανάλωσης ή ο τεχνητός περιορισμός της κατανάλωσης των μαζών στο απαραίτητο για την συντήρηση και την διαιώνηση του είδους επίπεδο, δεν είναι καθόλου καινούριο. Υπάρχει από τότε που υπάρχουν εκμεταλλεύτριες και εκμεταλλευόμενες τάξεις. Ακόμα και στις περιόδους εκείνες της ιστορίας, όπου η θέση των μαζών ήταν αρκετά ευνοϊκή όπως π.χ. στην Αγγλία κατά τον ΙΕ αιώνα, και τότε ακόμα οι λαϊκές μάζες ζούσαν σε συνθήκες σχετικής υποκατανάλωσης. Απείχαν πολύ από το να διαθέτουν το ετήσιο συνολικό προϊόν που χρειαζόταν για κατανάλωση.

        Αν λοιπόν η υποκατανάλωση είναι μόνιμο ιστορικό φαινόμενο εδώ και χιλιάδες χρόνια, ενώ οι οικονομικές κρίσεις που ξεσπούν συνεπεία της υπερπαραγωγής είναι φαινόμενο που παρουσιάστηκε εδώ και 50 χρόνια, χρειάζεται όλη η πλαδαρότητα της χυδαίας οικονομολογίας του κ. Ντύριγκ για να εξηγηθεί η νέα οικονομική αντίφαση όχι από το νέο οικονομικό φαινόμενο της υπερπαραγωγής αλλά από το μπαγιάτικο φαινόμενο της υποκατανάλωσης. Είναι σα να θέλουμε να εξηγήσουμε στα μαθηματικά την μεταβολή που επήλθε στην σχέση ανάμεσα σε δύο μεγέθη –ενός σταθερού κι ενός μεταβλητού- όχι από το συγκεκριμένο γεγονός, ότι το μεταβλητό μέγεθος μεταβλήθηκε, αλλά από το ότι το σταθερό παρέμεινε σταθερό.

        Ενώ η υποκατανάλωση των μαζών είναι απαραίτητος όρος ύπαρξης για κάθε κοινωνικό σύστημα που στηρίζεται στην εκμετάλλευση, συνεπώς και για τον καπιταλισμό, ΜΟΝΟ η καπιταλιστική μορφή καταλήγει σε κρίσεις.

        Η υποκατανάλωση λοιπόν ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ και παίζει σε αυτές ένα ρόλο που από καιρό έχει αναγνωρισθεί. Αλλά η υποκατανάλωση δεν μπορεί να μας εξηγήσει τα αίτια του φαινομένου των κρίσεων, όπως, πολύ περισσότερο, δεν μπορεί να μας εξηγήσει την απουσία τους στο παρελθόν.”
        ΑντιΝτύρινγκ, σελ. 426, εκδ. Αναγνωστίδη

        Βλέπουμε δηλαδή ότι ο Ένγκελς θεωρούσε ως μία εκ των προϋποθέσεων την υποκατανάλωση, αλλά ΟΧΙ την αιτία της!

        Απάντηση
  • Μπράβο Μητσάρα, είμαστε γνωστοί με τον συνονόματο απο την εποχη των καταλήψεων (είμασταν μαζί στην Β’Πανελλαδική) αν τον δείς δώστου χαιρετίσματα απο τον Χατζησταύρο. Ωραίες και εύστοχες οι ερωτήσεις σου και ιδιαίτερα καθαρές οι απαντήσεις του Μαυρουδέα.

    Απάντηση
  • «η κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας μέσα στην Αριστερά και την Μαρξιστική Πολιτική Οικονομία».

    Tα πε ολα!
    Συγχαρητηρια για την αναρτηση, τετοια θεματα τα θεωρω απολυτως απαραιτητα και χρησιμα προς δημοσιευση.
    Στους χαλεπους καιρους που ζουμε, μια κοινωνιολογια της επιστημης θα μας εδειχνε ποσο πραγματι εκτοπισμενη ειναι η μαρξικη επιστημονικη αναλυση, και προφανως οχι τυχαια..

  • Αντισυνταγματικές οι περικοπές μισθών,επιδομάτων,συντάξεων

    `

    Γιώργος Κασιμάτης, ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου

    Πηγή: Ο ΔΡΟΜΟΣ 28/8/2010

    `

    Βέβαιος για την ακύρωση των περικοπών μισθών, επιδομάτων και συντάξεων ως αντισυνταγματικών από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), εμφανίζεται, μιλώντας στο Δρόμο, ο κ. Γιώργος Κασιμάτης, ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «επιστημονικά η αναμονή μου είναι 100% θετική. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι προκαταλαμβάνω αυτή τη στιγμή τον δικαστή».

    Ο κ. Κασιμάτης, ο οποίος είχε την εποπτεία και το συντονισμό της προσφυγής για την ακύρωση των περικοπών, που κατατέθηκε στις 29 Ιουλίου και αναμένεται να συζητηθεί στις 8 Οκτωβρίου, σημειώνει ότι «το ΣτΕ ανταποκρίθηκε πράγματι στη σοβαρότητα του αντικειμένου και στην αγωνία του ελληνικού λαού ευρύτερα και προσδιόρισε τη συζήτηση πάρα πολύ σύντομα. Αυτό είναι ένα δείγμα πολύ καλής αντιμετώπισης του θέματος από τη δικαστική εξουσία».

    `
    Δημοσιεύματα κάνουν λόγο για συζήτηση της προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας στις 8 Οκτωβρίου. Ισχύει αυτή η ημερομηνία;

    `
    Νομίζω ναι. Κι εγώ από δημοσιεύματα το πληροφορήθηκα. Δεν συμμετέχω στη δικαστική διαδικασία, ούτε ασκώ δικηγορία. Αλλά, όπως πληροφορήθηκα, το ΣτΕ ανταποκρίθηκε πράγματι στη σοβαρότητα του αντικειμένου και στην αγωνία του ελληνικού λαού ευρύτερα και προσδιόρισε τη συζήτηση πάρα πολύ σύντομα. Αυτό είναι ένα δείγμα πολύ καλής αντιμετώπισης του θέματος από τη δικαστική εξουσία.

    `

    Με βάση την επιστημονική σας γνώση και το περιεχόμενο της προσφυγής, ποια αναμένετε ότι θα είναι

    η εισήγηση;

    `
    Κοιτάξτε, το βασικό θέμα το οποίο τίθεται αυτήν τη στιγμή, γιατί υπάρχουν και άλλα θέματα τα οποία θα τεθούν αργότερα, είναι η αντισυνταγματικότητα των περικοπών, μισθών, επιδομάτων, συντάξεων κ.λπ. Αυτό, με πάγια νομολογία και του ευρωπαϊκού δικαστηρίου δικαιωμάτων του ανθρώπου και με το σύνολο των ρυθμίσεων του δικαίου της Ε.Ε., καθώς και με βάση την ελληνική νομολογία, κυρίως την απόφαση του Αρείου Πάγου του 1998, δεν μπορεί να γίνει συνταγματικά. Αυτό δε, είναι όχι μόνο αυτών των δικαστηρίων ή του δικαίου βασική αρχή, αλλά και όλων των συνταγμάτων των ευρωπαϊκών χωρών. Νομοθετημένο δικαίωμα οικονομικής φύσεως δεν περικόπτεται. Διότι σ’ αυτό ακριβώς στηρίζεται ο άνθρωπος, υπέρ του οποίου ισχύει αυτό και καθορίζει τη ζωή του. Επομένως, επιστημονικά η αναμονή μου είναι 100% θετική. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι προκαταλαμβάνω αυτή τη στιγμή τον δικαστή φυσικά.

    `

    Σε περίπτωση που κριθούν αντισυνταγματικά τα μέτρα των περικοπών, θα πρέπει η πολιτεία να επιστρέψει τα αντίστοιχα ποσά που έχουν περικοπεί;

    `
    Λογικά ναι. Αυτή είναι η υποχρέωση την οποίαν έχει. (περισσότερα…)

    Για να νικήσουμε χρειαζόμαστε σχέδιο

    `

    Pancho Villa, (Διοικητής του Βορρά) και Emiliano Zapata, Δεξιά, "Διοικητής Απελευθερωτικού Στρατού Νότου ). Wikipedia

    `

    • Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΖΑΠΑΤΑ*

    Έχουµε µπει σε µια περίοδο που το κοινωνικό ζήτηµα επανέρχεται µε τον πιο δραµατικό τρόπο. Σε µια τέτοια περίοδο που διαπερνάται από κοινωνικές συγκρούσεις, οι τάξεις, τα πολιτικά κόµµατα και οι οργανώσεις, τα άτοµα και

    οι συλλογικότητες βρίσκονται σε µια διαδικασία επανεξέτασης των ιδεών, των βεβαιοτήτων και της στάσης ζωής που είχαν υιοθετήσει την προηγούµενη περίοδο.

    Αναρωτιούνται τι πρέπει να κρατήσουν και τι να αλλάξουν. Ο καπιταλισµός µπορεί σίγουρα να απορροφήσει τυφλές εκρήξεις τύπου Λος Άντζελες ’92 και παρισινών προαστίων. Η λαϊκή οργή χωρίς ένα σχέδιο δεν πρόκειται να ανατρέψει την µεγάλης κλίµακας επίθεση του κεφαλαίου.

    Ο Εµιλιάνο Ζαπάτα, στο Μεξικό, το 1911, συνέταξε µια διακήρυξη που περιείχε τους στόχους της αγροτικής επανάστασης που µόλις άρχιζε τότε, το περίφηµο «Σχέδιο της Αγιάλα» (διανοµή της γης στους αγρότες, επαναστατικά δικαστήρια, απαλλοτριώσεις και εθνικοποιήσεις).

    Αυτόπτης µάρτυρας εκείνων των ηµερών κατέγραψε: «Πάντοτε τις στιγµές που συζητούσε ο καθηγητής Μοντάνιο µε τον αρχηγό Ζαπάτα, αυτός ήθελε να γίνει ένα σχέδιο γιατί µας είχαν για σκέτους ληστές και ζωοκλέφτες και δολοφόνους και ότι δεν παλεύαµε για µια σηµαία και πια ο Εµιλιάνο ήθελε να γίνει αυτό το σχέδιο της Αγιάλα για να είναι η δική µας σηµαία».

    Αυτό που ήξερε ο Ζαπάτα το 1911, ότι δηλαδή χωρίς το «σχέδιο» οι εξεγερµένοι είναι απλά «ληστές, Ζωοκλέφτες και δολοφόνοι» ισχύει τώρα όπως ίσχυε και τότε.

    Οι θεωρητικοί του νεοφιλελευθερισµού και η Μάργκαρετ Θάτσερ θεωρούσαν την κοινωνία απλά ως το άθροισµα των ατόµων που την αποτελούν και τίποτε άλλο. Η κοινωνία όµως είναι ένα όλον που όχι µόνο καθορίζεται από τα άτοµα αλλά και τα καθορίζει. Όπως δεν είναι µόνον άθροισµα ατόµων, έτσι δεν είναι και συγκόλληση τάξεων. Γι’ αυτό και µιλάµε για κοινωνικό σύστηµα.

    Επειδή οι ανθρώπινες ανάγκες είναι κοινωνικά καθορισµένες, εκφράζονται µέσω ιδεών και µάλιστα ιδεών στο όνοµα του κοινωνικού συνόλου. Έτσι, όλες οι επαναστάσεις είχαν ένα σχέδιο αναµόρφωσης της κοινωνίας πάνω σε νέες αρχές, είχαν σύµβολα, σηµαίες και ιδέες.

    Προφανώς, δεν είναι µόνο φαινόµενα που καλύπτουν την ουσία, αλλά ταυτόχρονα κι ο τρόπος που την αποκαλύπτουν. Δηλαδή, τα ταξικά συµφέροντα είναι τα περιεχόµενα κι οι ιδεολογίες και οι συνολικές προτάσεις είναι οι µορφές που παίρνουν αυτά τα περιεχόµενα. Βέβαια, η επίκληση ενός γενικού κοινωνικού συµφέροντος απ’ την πλευρά των αρχουσών τάξεων είναι προσχηµατική, ενώ οι καταπιεζόµενοι µπορεί να είναι ειλικρινείς.

    *Εμιλιάνο Ζαπάτα, θρυλικός μεξικανός επαναστάτης

    Αλλού η θάλασσα κι’αλλού το πλοίο

    `

    Από “ΔΡΟΜΟΣ της ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ” 28/08/10

    Ακούμε … ακούμε … ακούμε !!!

    Αυτους τους ανθρωπους θα τους ακουσει κανεις;

    `

    Διαβάζω στον Τύπο ότι µε πρωτοβουλία στελεχών του ΠΑΣΟΚ και συγκεκριμένα του Βαγγέλη Χωραφά, του Λευτέρη Τζιόλα και του ανεξάρτητου βουλευτή Βασίλη Οικονόµου, προωθείται η υποφηφιότητα του εργατολόγου Αλέξη Μητρόπουλου για την Περιφέρεια Απικής.

    Οι τρεις θα συναντηθούν µε την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, της Δηµοκρατικής Αριστεράς και των Οικολόγων Πράσινων, προκειµένου να λάβουν τη στήριξή τους.

    Καλό είναι να συναντιέται και να συζητά ο κόσµος µεταξύ του, ιδιαίτερα τούτη την περίοδο των ατοµικών λύσεων και των προσωπικών βασάνων.

    Όµως:

    Ο Αλ. Μητρόπουλος δηλώνει στον Αθήνα 9.84: «Παρακολουθώ µέχρι το Εθνικό Συµβούλιο τις προθέσεις-της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ για να δω πού θα καταλήξει και αν υπάρχει µια διάθεση αναδίπλωσης και παγώµατος του καταστροφικού Μνηµονίου ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΚΛΙΚ ΕΔΩ για την πατρίδα. Πιστεύω ότι ο Παπανδρέου έχει την ικανότητα, την εµπειρία, να ξαναπάρει µια νέα πρωτοβουλία, να διαπραγµατευτεί µε τη Μέρκελ, αφού παγώσει το καταστροφικό και αδιέξοδο Μνηµόνιο».

    Η Εκτελεστική Επιτροπή της Δηµοκρατικής Αριστεράς, δηλώνει: «Η Δηµοκρατική Αριστερά θεωρεί ότι αυτές οι εκλογές οφείλουν να έχουν κυρίως αυτοδιοικητικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν δημοψήφισμα για το Μνηµόνιο και για την κυβερνητική πολιτική συνολικά».

    Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΝ, Πάνος Σκουρλέτης, στο Κανάλι 1 του Πειραιά, δηλώνει: «Είναι γνωστό (περισσότερα…)

    ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΑΛΑΒΑΝΟΣ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ

    `

    `

    (Από ΔΡΟΜΟΣ της ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ 28/08/10)

    Τι έδειξε η τελευταία (λιγο-συζητηθείσα) συνεδρίαση της Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ

    `

    Φωτό αρχείου Γραμματείας 16/2/10

    Οι χειρισµοί όλου του προηγούµενου διαστήματος, σχετικά µε την. ονοµατολογία για

    τους υποψήφιους σε περιφέρεια Αττικής και δήµο Αθηναίων, η τακτική που θα ακολουθηθεί µέχρι της αυτοδιοικητικές εκλογές αλλά και τα ονόµατα των Αλέξη Μητρόπουλου και Αλέκου Αλαβάνου, απασχόλησαν κυρίως τη συνεδρίαση του συµµαχικού σχήµατος την προηγούµενη Τετάρτη (25/8).

    Παρά τα όσα είχαν γραφτεί όλες τις προηγούµενες µέρες (ακόµα και στον Τύπο του χώρου), τελικά, η αντιπροσωπεία του ΣΥΝ (Τσίπρας, Βούτσης και Βίτσας) δεν έφεραν πρόταση για τον εργατολόγο Αλέξη Μητρόπουλο, ως υποψήφιο στην περιφέρεια Αττικής, αφήνοντας, όµως, σε κάθε περίπτωση ανοιχτό το θέµα, τουλάχιστον µέχρι να ολοκληρωθούν οι διεργασίες στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, οι οποίες αναµένεται να οριστικοποιηθούν και να µμορφοποιηθούν τις επόµενες µέρες και πάντως έως τη συνεδρίαση του Εθνικού Συµβουλίου στις 3 Σεπτέµβρη.

    Το όνοµα, πάντως, του Αλέξη Μητρόπουλου, το οποίο επιµελώς ανακυκλώνει όλο το προηγούµενο διάστηµα ο Τύπος, ως πιθανό υποψήφιο του ΣΥΡΙΖΑ, συγκέντρωσε τα πυρά της συντριπτικής πλειοψηφίας των µελών της Γραµµατείας του ΣΥΡΙΖΑ. Αφήνοντας όμως  αιχµές για τους χειρισµούς που έγιναν από τον ΣΥΝ, οι περισσότεροι έκαναν λόγο για λάθος επιλογή, η οποία όχι µόνο δεν θα «συµπαρασύρει» κόσµο από τους απογοητευµένους του ΠΑΣΟΚ, αλλά θα εκθέσει το ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος θα εµφανιστεί να καταφεύγει σε ένα πρόσωπο του «σταρ σύστεµ», το οποίο δεν βρίσκεται έξω ή απέναντι από την κρίση του δικοµµατισµού και του πολιτικού συστήµατος γενικότερα.

    Από πολλά µέλη της Γραµµατείας έπεσε στο τραπέζι το όνοµα του Αλέκου Aλαβάvoυ για την Περιφέρεια Απικής, ως υποφηφιότητας που µπορεί να συσπειρώσει δυνάµεις, σε µια µετωπική κατεύθυνση εναντίον της κυβέρνησης, του Μνηµονίου και της τρόικας. Στην κατεύθυνση αυτή, δεν έλειψαν οι ευθείες ερωτήσεις προς την πλευρά του ΣΥΝ, αν «αντέχει ως υποψήφιο τον Αλαβάνο».

    Από την πλευρά του ο Αλέξης Τσίπρας , υπεραµύνθηκε των χειρισµών που έγιναν το προηγούµενο διάστηµα από τον ΣΥΝ στις επαφές µε Σακοράφα, Τσακνή και Μητρόπουλο, προσθέτοντας ότι όλες ήταν στο πλαίσιο των αποφάσεων της πρόοφατης Πανελλαδικής Συντονιστικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ, σηµειώνοντας ότι για όλες τις κινήσεις ήταν ενήµερα τα μέλη της  Γραματείας. Τόνισε ότι η περιφέρεια Αττικής για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι προνομιακός χώρος, µε την προϋπόθεση να υπάρξει από το συµµαχικό σχήµα ενωτική πρόταση, η οποία θα διεµβολίζει το ΠΑΣΟΚ.

    Επίσης, ζήτησε να µην µπει η Γραµµατεία στη διαδικασία των ονοµάτων και αναφερόµενος στις διεργασίες εντός του ΠΑΣΟΚ, σηµείωσε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να τις παρακολουθεί µε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Απαντώντας στην ερώτηση αν ο ΣΥΝ θα δεχόταν τον Αλαβάνο ως υποψήφιο, είπε ότι «είµαι ο τελευταίος που θα έκλεινε την πόρτα στον Αλαβάνο. Τον θέλω µέσα, αλλά ενταγµένο στη συλλογικότητα» .

    Προπατορικό αµάρτηµα

    Ο Γιάννης Μπανιάς (ΑΚΟΑ) έκανε λόγο για ανάποδη διαδικασία σε

    σχέση µε τις αποφάσεις, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έπεσε «στο προπατορικό αµάρτηµα της Αριστεράς, που αναζητούσε πρόσωπα για να τη βγάλουν από την παρανοµία». Όπως σηµείωσε, στην αντίληψή µας πρέπει να είναι ότι τα πρόσωπα δεν δηµιουργούν συσπειρώσεις, αλλά ότι οι συσπειρώσεις αναδεικνύουν πρόσωπα.

    Επίσης, έγινε αποδεκτή η πρότασή του για σύσταση πενταµελούς επιτροπής, η οποία θα ετοιμάσει την εκλογική διακήρυξη του ΣΥΡΙΖΑ για τις αυτοδιοικητικές εκλογές και η οποία θα επεξεργαστεί τις επόµενες µέρες τα δεδοµένα που διαµορφώνονται σε επίπεδο υποψηφιοτήτων.

    Από τη µεριά του ο Μανώλης Γλέζος (Ενεργοί Πολίτες) µίλησε για την κρισιµότητα της κατάστασης, υπογραµµίζοντας ότι το «ερώτηµα είναι αν θα χάσουµε. µια ακόµα ευκαιρία». Πρόσθεσε δε, ότι το πολιτικό πλαίσιο είναι το βασικό και τα πρόσωπα που θα επιλεγούν είναι οι εγγυητές του πλαισίου, σηµειώνοντας ότι µε τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν φάνηκε το ανάποδο. Κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη ενότητας του ΣΥΡΙΖΑ, έθεσε ευθέως στο ΣΥΝ την ερώτηση αν θα δεχόταν τον Αλαβάνο επικεφαλής; του ψηφοδελτίου Αττικής, συμπληρώνοντας: «Δεν θέλω απάντηση τώρα, αλλά το ερώτηµα το βάζω».

    Ο Γιώργος Σαπουνάς (ΑΠΟ) ζήτησε παντού η εκλογική µάχη να πολιτικοποιηθεί και να πάρει χαρακτηριστικά συνολικής απόρριψης της κυβερνητικής πολιτικής του Μνηµονίου και της τρόικας. Σηµείωσε ότι δεν µπορεί να συγκροτηθεί µια πρόταση µμετωπική µε ένα πρόσωπο βιτρίνα, συµπληρώνοντας ότι η περίπτωση Μητρόπουλου δεν θα συσπειρώσει τον κόσµο που απορρίπτει το ΠΑΣΟΚ, σηµειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν έχει καν το ηθικό πλεονέκτηµα». Και κατάληξε ότι στην κατεύθυνση του µετωπικού και του ελπιδοφόρου ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αξιοποιήσει τη διαθεσιµότητα Αλαβάνου.

    Η Μαρία Φραγκιαδάκη (ανένταχτη) ζήτησε τη διαφύλαξη της ενότητας του ΣΥΡΙΖΑ, τονίζοντας ότι πρέπει να γίνουν συσκέψεις πανελλαδικά που θα συσπειρώσουν τον κόσµο του ΣΥΡΙΖΑ και µέσα από διαδικασίες θα αναδείξουν και πρόσωπα. Αναφερόµενη στην κίνηση περί τον Αλέξη Μητρόπουλο, είπε ότι ο κόσµος του ΠΑΣΟΚ που διαφωνεί µε τον Παπανδρέου δεν θα τους ακολουθήσει, ενώ χαρακτήρισε όχι ενωτική και µια πιθανή υποψηφιότητα Αλαβάνου.

    Εκφράζοντας τη διαφωνία του µε την περίπτωση Μητρόπουλου, ο Τάκης Γιαννόπουλος (Ξεκίνηµα) ζήτησε να αξιοποιηθούν ενεργοί άνθρωποι του ΣΥΡΙΖΑ, χαρακτηρίζοντας και αυτός µη ενωτική την πρόταση Αλαβάνου.

    Στη ζητιανιά

    Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η Τασία Χριστοδουλοπούλου (ανένταχτη), επισηµαίνοντας ότι µετά την κίνηση της Σακοράφα, έπρεπε σταµατήσουµε την αναζήτηση εντός ΠΑΣΟΚ. Κάθε περαιτέρω επιµονή, τόνισε, είναι αδιέξοδη σηµειώνοντας χαρακτηριστικά «γιατί ψάχνουµε λαµπερά πρόσωπα; Γιατί να βγαίνουµε ζητιανιά»; Και έκλεισε λέγοντας µακάρι η υποψηφιότητα Αλαβάνου να ήταν ενωτική. Αντέχει ο ΣΥΝ να πει ναι για τον Aλαβάvο.

    Ο Νίκος Μπουζάνης (ΔΗΚΚΙ) εξέφρασε τη συµφωνία του στην αναζήτηση προσώπων το σοσιαλιστικό χώρο, ωστόσο  σηµείωσε ότι απαιτούνται περισσότεροι όροι και ζήτησε από την πλευρά Μητρόπουλου να βγεί σύντοµα µε πιο ξεκάθαρες θέση. Επίσης απέκλεισε κάθε συνεργασία µε το επίσηµο ΠΑΣΟΚ, όπως  και µε τη Δηµοκρατική Αριστερά  και τους Οικολόγους Πράσινους

    Ο Μάκης Σπαθής (ανέvταχτος)  σηµείωσε ότι µε τις κινήσεις το προηγούµενο διάστηµα ουσιαστικά ενισχύσαµε, αντί να διεμβολίσουµε το ΠΑΣΟΚ και ζήτησε άµεση λήψη αποφάσεων τις επόµενες 10 µέρες.

    Ο ΔήµοςΤσακνιάς (ανένταχτος) αφού σηµείωσε δεν είναι λύση ο Μητρόπουλος ζήτησε να µην κλείσουν οι πόρτες στη Δηµοκρατική Αριστερά, κάτι που, όµως, πρέπει να γίνει από σήµερα, όπως είπε, για το ΠΑΣΟΚ και τους Οικολόγους Πράσινους.

    Ο Κώστας Αθανασίου (ΡΟΖΑ) είπε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να καλύψει τα χαµένο έδαφος και σηµείωσε ότι πρέπει να αποκλειστούν λογικές που αποµνηµονιοποιούν τις εκλογές. Επίσης, ζήτησε να ακούσει το κέντρο τους τοπικούς ΣΥΡΙΖΑ, συµπληρώνοντας ότι οποιαδήποτε πρόταση πρέπει να έχει κατά νου την ενότητα. Προτάσεις που εµπεριέχουν τη δυνατότητα σύγκρουσης δεν θα βγάλουν αλώβητο το ΣΥΡΙΖΑ, κατάληξε.

    Ο συντονιστής της Γραµµατείας Αντώνης Νταβανέλλος (ΔΕΑ), αναφερόµενος στις μορφοποιήσεις που εµφανίζονται εντός του ΠΑΣΟΚ ζήτησε να είναι ο ΣΥΡΙΖΑ πιο επιφυλακτικός και να µην δουλέψει στο τέλος υπέρ τους. Τόνισε ότι στη συνεδρίαση θα έπρεπε να έρθει µια συγκεκριµένη πρόταση για υποψηφίους, ώστε να ξεµπλοκάρει η διαδικασία, τουλάχιστον στα πολύ κεντρικά.

    Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι υπάρχει η υποψηφιότητα Αλαβάνου και απαιτείται µια απάντηση αν είναι δεκτή ή όχι. Και το όχι, συµπλήρωσε, πρέπει να συνοδεύεται από πειστική εναλλακτική πρόταση.

    Τέλος, ο Χρίστος Κατσούλας (ΚΟΕ) , έκανε λόγο για κρίσιµη κατάσταση που απαιτεί πανστρατιά και τόνισε ότι πρέπει «να πούµε όχι στην αποπολιτικοποίηση των εκλογών, όπως θέλει η Δηµοκρατική Αριστερά και οι οικολόγοι πράσινοι». Αναφερόµενος στην τακτική απέναντι . στο ΠΑΣΟΚ, σηµείωσε ότι «από το να δούµε το διεµβολισµό του ΠΑΣΟΚ, που είναι θετικό, το να φτάσουµε στο οπωσδήποτε απ’ το ΠΑΣΟΚ είναι λάθος.. Επίσης, ζήτησε να κρατηθεί µια διαδικασία και σαφή κριτήρια, από τα οποία θα προκύψουν τα πρόσωπα.

    Κλείνοντας, υπογράµµισε ότι στη λογική της µεγαλύτερης δυνατής στράτευσης, πρέπει ο ΣΥΡΙΖΑ να δει την υποψηφιότητα Αλαβάνου, η οποία µπορεί να αποτελέσει ένα σοκ, που θα ανοίξει πολιτικές διεργασίες.

    Μια συμβολή διεξόδου…

    `

    `

    Αυγή /Ημερομηνία δημοσίευσης: 27/08/2010

    ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΟΥΡΚΟΥΤΗ*

    Όλοι θυμούνται τη δημοσκοπική άνοδο του ΣΥΝ-ΣΥΡΙΖΑ το 2008. Πολλοί τότε την απέδωσαν στα εσωτερικά προβλήματα του ΠΑΣΟΚ-μετά την ήττα του στις βουλευτικές εκλογές του 2007-που οδήγησαν ψηφοφόρους και οπαδούς του αριστερότερα, με υποδοχέα τον ΣΥΝ-ΣΥΡΙΖΑ.

    Μεσολάβησαν στη συνέχεια τα προβλήματα ηγεσίας της ριζοσπαστικής ανανεωτικής αριστεράς και η κατακόρυφη πτώση των ποσοστών της στις δημοσκοπήσεις, που επιβεβαιώθηκε στις ευρωεκλογές του Ιουνίου του 2009 και στις βουλευτικές του Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς, ενώ είχαν υποχωρήσει τα εσωτερικά προβλήματα του ΠΑΣΟΚ.

    Σήμερα, ένα χρόνο σχεδόν, μετά τη νίκη του ΠΑΣΟΚ, σε συνθήκες πρωτοφανούς κρίσης και με μια κυβέρνηση που διαψεύδει βάναυσα τις προσδοκίες των πολιτών που την ανέδειξαν στην εξουσία, ενώ το κυβερνών κόμμα εμφανίζει έντονα προβλήματα αξιοπιστίας με συμπτώματα αποσυσπείρωσης των οπαδών του, στον ΣΥΝ-ΣΥΡΙΖΑ δεν εμφανίζονται δημοσκοπικές ανοδικές τάσεις, αντίστοιχες της περιόδου του 2008.

    Διακινδυνεύω το συμπέρασμα ότι ο καθοριστικός λόγος της δημοσκοπικής έκρηξης του 2008 δεν είχε να κάνει με τα εσωκομματικά του ΠΑΣΟΚ, όπως ισχυρίζονται κάποιοι, αλλά με την εμπνευσμένη πολιτική που ασκούσε ο ΣΥΝ-ΣΥΡΙΖΑ την εποχή εκείνη.

    Υπενθυμίζω τον κοινοβουλευτικό λόγο του ΣΥΡΙΖΑ, τότε που κατέστησε τη ριζοσπαστική-ανανεωτική αριστερά «αξιωματική» επί της ουσίας αντιπολίτευση έναντι της τότε κυβέρνησης της Ν.Δ. Λόγο ρηξικέλευθο, αριστερό και κυρίως διακριτό.

    Υπενθυμίζω ακόμη τον κινηματικό λόγο του ΣΥΝ-ΣΥΡΙΖΑ της εποχής εκείνης με τις θέσεις του απέναντι στην εκπαιδευτική «μεταρρύθμιση» της κ. Γιαννάκου και την ευθεία αμφισβήτηση της ανερμάτιστης πολιτικής του Κώστα Καραμανλή, που διεύρυνε το ακροατήριο του στον χώρο της ευρύτερης αριστεράς και κυρίως στη νεολαία.

    Κυρίως όμως υπενθυμίζω το στοιχείο εκείνο που προσέδωσε δυναμισμό και προοπτική στον ΣΥΝ-ΣΥΡΙΖΑ, που δεν είναι άλλο παρά η υπερβατική και πρωτόγνωρη κίνηση του Αλαβάνου για τη συγκρότηση μιας προωθητικής συλλογικής ηγεσίας στα πρόσωπα των Τσίπρα και Αλαβάνου, μετά την εκλογή του Τσίπρα στην προεδρία του ΣΥΝ (συνέδριο του Φλεβάρη του 2008),

    Η νεανική φρεσκάδα του πρώτου και η εμπνευσμένη εμπειρία του δεύτερου, ιδιότητες που υπερέβαιναν ό,τι είχε καθιερώσει η σταλινική απόχρωση των αριστερών κομμάτων, ανταποκρίνονταν στις προσδοκίες των πολιτών της ευρύτερης αριστεράς και όχι μόνο.

    Κι όμως ξαφνικά κάτι συνέβη.

    Δεν ήταν πρωτότυπο. Είχε ξανασυμβεί.

    Το 1996 όταν επί Ν. Κωνσταντόπουλου ο ΣΥΝ ενώ είχε διπλασιάσει το ποσοστό του 1993, εντούτοις στη συνέχεια αυτό περιορίστηκε.

    Δεν είναι στις προθέσεις μου να αναζητήσω τους λόγους για τους οποίους διαταράχτηκε η συνοχή αυτής της συλλογικής ηγεσίας, των Τσίπρα-Αλαβάνου με όρους πολιτικού κουτσομπολιού.

    Πρέπει όμως να υπενθυμίσω ότι στελέχη του ΣΥΝ, που μάλιστα σήμερα έχουν αποστασιοποιηθεί, ανακάλυψαν ξαφνικά την ύπαρξη δυαρχίας και διαφορετικών κέντρων στην ηγεσία του κόμματος. Τώρα το πόσο αριστερή είναι η αντίληψη του «ενός ανδρός αρχή» είναι απορίας άξιο.

    Ποιος άραγε ο λόγος να τροφοδοτηθεί, η θεμιτή κατά τα άλλα φιλοδοξία ενός νεαρού ηγέτη, όταν μάλιστα οι πολιτικές του απόψεις επί της ουσίας δεν διαφοροποιούνται;

    Εκείνο που για άλλη μια φορά αναδείχθηκε ήταν «ο θρίαμβος» της κομματικής γραφειοκρατίας, που παρά τις διακηρύξεις της και η ανανεωτική αριστερά, διατηρεί στους κόλπους της. Αυτή η γραφειοκρατία δεν ανέχεται αμφισβήτηση της ηγεμονίας της, παρεμποδίζει την ανανέωση, «κονταίνει» προσωπικότητες.

    Στη σημερινή επώδυνη για τον λαό συγκυρία, οι γραφειοκρατίες των συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ, μικρές και μεγάλες, πρέπει να κατανοήσουν ότι τα προβλήματα των πολιτών προηγούνται της δικής τους επιβίωσης..

    Προς τούτο μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να ανταποκριθεί ο ΣΥΡΙΖΑ στις προσδοκίες και τις ελπίδες των πολιτών, είναι οι επερχόμενες δημοτικές και περιφερειακές εκλογές όπου οι πολίτες επιθυμούν να ενισχύσουν τις ελπίδες τους με αισιοδοξία και προοπτική διεξόδου από την κρίση.

    Δεν αρκούν όμως μόνο οι διακηρύξεις περί δημοψηφισματικής ψήφου, που ούτως ή άλλως ολόκληρη η αριστερά (ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ), πλην της Δημοκρατικής Αριστεράς, ενστερνίζονται. Απαιτούνται παράλληλα και κινήσεις υπέρβασης των γραφειοκρατικών δομών, που όσο αυτές παραμένουν ακλόνητες τα κόμματα της αριστεράς δεν πείθουν τον ευρύτερο προοδευτικό κόσμο και οι πολίτες είναι δύσπιστοι αφού διακρίνουν, ότι πίσω και κάτω από τις σωστές διακηρύξεις, κυριαρχεί η διατήρηση του status των γραφειοκρατικών μικροεξουσιών.

    Τούτων δοθέντων και ενώ ο ΣΥΝ-ΣΥΡΙΖΑ έχει περιέλθει, ως προς την επιλογή προσώπων σε αδιέξοδο, απαιτείται, όσο είναι ακόμη καιρός, να προσγειωθεί στην πραγματικότητα και να ανατάξει την τακτική του.

    Να εγκαταλειφθεί η αναζήτηση προσώπων για να ηγηθούν του ψηφοδελτίου της περιφέρειας Αττικής, από τον λεγόμενο «σοσιαλιστικό χώρο», όπου θα κριθεί το πολιτικό μήνυμα των εκλογών.

    Όπως αποδείχτηκε η τακτική αυτή είναι ατελέσφορη γιατί δεν υπηρετεί το προωθητικό ενωτικό εγχείρημα, παρά προσπάθεια ισορροπίας των επιδιώξεων των γραφειοκρατιών των συνιστωσών, μικρών και μεγάλων, του ΣΥΡΙΖΑ. Εκτός του ότι καταδεικνύει ότι η αριστερά εξακολουθεί ακόμη να διακατέχεται από ενοχικά σύνδρομα της μετεμφυλιακής περιόδου, που την υποχρεώνουν να «κρύβεται» με προσωπεία, αρκεί να συντηρείται αδιατάρακτα η γραφειοκρατική της δομή.

    Δράττομαι της ευκαιρίας να τονίσω ότι και η πρόταση του Φώτη Κουβέλη περί «υπερκομματικής» προσωπικότητας στον Δήμο της Αθήνας, που με όρους αποσιώπησης των συνεπειών του μνημονίου, θα εξασφάλιζε τη συνεργασία Δ.Α. και ΠΑΣΟΚ, ανάλογο σύνδρομο εκφράζει. Γιατί δεν προτείνεται με παρρησία ένα αυτοδιοικητικό στέλεχος από τις τάξεις της Δ.Α. ή ο ίδιος ο Φώτης Κουβέλης; (παραπέμπω στο άρθρο του Δημήτρη Ψυχογιού στο ΒΗΜΑ της 20.8.10 που αναδημοσιεύτηκε στην ΑΥΓΗ ΤΗΝ 21.8.10).

    Και στο κάτω-κάτω, από πού κι ως πού, την αυτοδιοίκηση δεν μπορούν να υπηρετήσουν και πολίτες με κομματική ένταξη;

    Και επίσης, από πού κι ως πού, στη συγκρότηση ενωτικού σχήματος, αντιμνημονιακού χαρακτήρα, ο επικεφαλής δεν μπορεί ή δεν πρέπει να είναι μέλος του ΣΥΡΙΖΑ, παρά αποκλειστικά του «σοσιαλιστικού χώρου»; Γιατί παραμερίζεται, αν δεν υπονομεύεται, η ενδεχόμενη διαθεσιμότητα του Α. Αλαβάνου, που είναι ο πρώτος που μίλησε χωρίς περιστροφές και προσδιόρισε τον χαρακτήρα αυτής της αναμέτρησης, με άνοιγμα και στην λαϊκή βάση του ΠΑΣΟΚ; Εδώ ταιριάζει η παροιμία «κάποιου χάριζαν γάιδαρο και τον κοίταζε στα δόντια».

    Και τέλος, την στιγμή που η κυβέρνηση, προκειμένου να αντιμετωπίσει τη λαϊκή αντίδραση στην ακραία νεοφιλελεύθερη πολιτική της, αναζητά αμφίπλευρα ερείσματα, που όπως φαίνεται τα βρίσκει, στις κινήσεις και της Ντόρας Μπακογιάννη από τα δεξιά της και στην Δ.Α. του Φώτη Κουβέλη από τα αριστερά της, είναι τραγικό λάθος ο ΣΥΝ-ΣΥΡΙΖΑ να ξοδεύεται σε ατελέσφορες κινήσεις κορυφής με συνέπεια να στερείται την πολιτική του έκφραση το υπό διαμόρφωση μέτωπο κοινωνικής λαϊκής αντίστασης με ορατό τον κίνδυνο αποδυνάμωσής του.


    * Ο Κώστας Κουρκούτης είναι μέλος του ΣΥΝ-ΣΥΡΙΖΑ Θήβας, δημοτικός σύμβουλος Δήμου Θηβαίων και πρώην δήμαρχος Θήβας

    • NAOMI KLEIN Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ-ΒΙΒΛΙΟ-ΚΛΙΚ.

      Ολόκληρο το Βιβλίο Μπέστ-σέλλερ, προσφορά του συνεργάτη μας ftanei_pia στο προσωπικό της ΕΥΔΑΠ. Για να μαθαίνουν νέοι και παληοί.

      Το βιβλίο της Νάομι Κλάιν συγκλονίζει με τις ομοιότητες που βιώνει το πειραματόζωο Ελλάς. Αφού πριν χρόνια η νεοφιλελεύθερη σχολή Φρίντμαν τα εφάρμοσε στη Λατ, Αμερική, Πολωνία, Μεγ. Βρεττανία, Ινδονησία, Ρωσία, Σρι Λάνκα, Ιράκ. κ.α

    • «Καλώς ήρθες» CIA #Twitter & # Facebook!

      Η CIA εισέρχεται στα κοινωνικά δίκτυα για να παρακολουθεί, κατασκόπευει και να προβλέπει τις παγκόσμιες τάσεις.

    • Πακέτο!

      θα τους ταραξουμε στη νομιμότητα (κι'όσοι προκάνουμε..)

    • Μπορεί ο αστυνομικός να είναι χρυσαυγίτης;

      Δεν υποστηρίζω ότι οι άντρες και οι γυναίκες της ΕΛΑΣ που ψηφίζουν τα αυγά είναι ναζιστές ή συνειδητοί αντι-δημοκράτες – αν και αυτή η επιλογή δεν έχει το παραμικρό ελαφρυντικό. Ωστόσο, τα μεγάλα ποσοστά που παίρνει η ΧΑ ξανά και ξανά εκεί που ψηφίζουν οι αστυνομικοί δεν είναι καθόλου καλό σημάδι.  Το μήνυμα που προκύπτει είναι σαφέστατο και κανένας δε μπορεί να το αγνοεί.

      ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ΨΗΦΙΣΑΝ ΜΑΖΙΚΑ ΟΙ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΙ- http://wp.me/pVnfp-g9p

    • Σαν να μην πέρασε μιά μέρα…

      2400 Χρόνια Πίσω ;

    • Δημοφιλή άρθρα & σελίδες

    • Πρόσφατα άρθρα

    • ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ-ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ Ε.ΥΔ.Α.Π

    • ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΚΟΜΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ; ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ!

      Μας "πυροβολούν" εν ψυχρώ, μας γυρίζουν στην Γιούλεν των αμερικάνων και αυτοί αντί να ξεσηκώνονται και να τα κάνουν όλα λαμπόγιαλο, παρακολουθούν και μελετούν τις εξελίξεις, ψύχραιμοι και ωραίοι. Και οι "πέτρες δεν έχουν ακόμη αρχίσει να ίπτανται"..

      Εκείνα τα χρήματα του "κουμπαρά" Μπάρδη-Ομοσπονδίας που μας λέγατε πως πήγαιναν οι περικοπές των αποδοχών, εννοείτε πως θα είναι το ισοδύναμο από τις απώλειες στο εφάπαξ;

    • Μεταπληροφορίιες

    • Αγωνιστικο και Λυτρωτικό το 2014

    • Χάουαρντ Ζιν (1923-2010)

      ΔΙΑΚΗΡΥΞΕΙΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑΣΙΟ ΒΙΒΛΙΟ (1,2,3,4 Κεφάλαια)

    • ΑΝ ΑΥΤΟ ΥΠΟΔΗΛΩΝΕΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΚΑΙ ΑΚΟΜΜΑΤΙΣΤΟ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟ ΑΣ ΑΠΑΝΤΗΘΕΙ

      Οταν στην πρώτη σελίδα του blog υπάρχει η (μοναδική) παραπομπή σε παράταξη κόμματος; Και που έχει ζητηθεί η απομάκρυνση της πολλές φορές; Μετά απορούμε για την αναξιοπιστία-ανυποληψία του κομματικού συνδικαλισμού;

    • ΚΑΤΩΤΕΡΟΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΩΝ…

    •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

      ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ > και αν δεν ανοίγει ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

    • ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΕΥΔΑΠ

    • ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

      Αύγουστος 2010
      Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
      « Ιολ.   Σεπτ. »
       1
      2345678
      9101112131415
      16171819202122
      23242526272829
      3031  
    • ΕΝΟΤΗΤΑ -ΑΥΤΟΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΙ’ ΑΓΩΝΑΣ ΘΑ ΜΑΣ ΣΩΣΟΥΝ ΑΠ΄ΤΗ ΠΕΙΝΑ

      Αυτοοργάνωση, επιτροπές εργαζομένων παντού, αποφάσεις με δημοκρατικές διαδικασίες

    • ΕΥΔΑΠ ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ!

    • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ

      protovoulia1.eydap@gmail.com
      ---------
      ΤΑ ΕΠΩΝΥΜΑ ΑΡΘΡΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΥΠΟΓΡΑΦΟΝΤΑ.
      ---------
      -Μπορείτε να δημοσιεύσετε άρθρο σας -επώνυμα ή με τα αρχικά*.
      Παράκληση: Χωρίς ύβρεις και συκοφαντίες
      *Τα πλήρη στοιχεία στη διάθεση μας.

    • Αρχείο

    • Kατηγορίες

    • «Έπεσε» στο μάτι μας

      και γελάσαμε ..πικρά

    •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

      ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ -ΛΙΝΚ //σε περίπτωση που δεν ανοίγει το προηγούμενοι ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

    • Τα πάντα διαλύονται, ξεπουλιούνται..Η Α.Ε. εκποίησης δημόσιας περιουσίας δουλεύει! Εμείς? (ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ)

      ...Εμείς οι χιλιάδες, οι εκατοντάδες χιλιάδες, τα εκατομμύρια... τι κάνουμε, τι περιμένουμε για να πάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας;  Τιιιιιιιιιιιιι;

      ..και τα συνδικάτα, οι παρατάξεις, οι δεκάδες "συνδικαλιστές| (βάλτε όποια και όποιους φαντάζεστε) στη ..νιρβάνα τους?

    • ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

      Πότε θα γυρίσουμε σελίδα; Δεν αρκούν 40 σχεδόν, χρόνια συναλλαγής, διαφθοράς, ιδιοτέλειας, πελατειακών σχέσεων; Θα πρέπει μήπως να τα ..κατοστήσουμε;

    • αν