Το Δόγμα του ΣΟΚ – της Naomi Klein (Κεφάλαιο 16)

`

Κεφάλαιο

ΕΚΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΙΡΑΚ, ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΟΥ KYKΛOY

ΥΠΕΡΣΟΚ


«Ενας από τους κινδύνους των επιχειρήσεων που

βασίζονται στο σοκ αφορά την πιθανότητα

«ανεπιθύµητων συνεπειών» ή την επίσπευση

αντιδράσεων που δεν είχαν προβλεφθεί. Για

παράδειγµα, οι εκτενείς επιθέσεις εναντίον των

υποδοµών, του δικτύου ηλεκτροδότησης ή του

οικονοµικού συστήµατος ενός έθνους ενδέχεται

να προκαλέσουν τόσο ακραίες κακουχίες, ώστε

η απορρέουσα αντίδραση να ενδυναµώσει αντί

να εξασθενίσει τη βούληση των αντιπάλων µας

να πολεµήσουν».

N. T. Σάναχαν, Αντισυνταγματάρχης

«Shock-Based Operations», Air & Space

Power, 15 Oκτωβρίου 2001

`

«Η άµεση φυσική βία γεννά µόνο µνησικακία,

εχθρότητα και, επιπλέον, ανυπακοή. […]

Αν ανακρινόµενοι αντέξουν τον πόνο, είναι

πιο δύσκολο να χειραγωγηθούν µε άλλες

µεθόδους. Το αποτέλεσµα είναι να µην

καταστέλλεται το υποκείµενο, αλλά να

αποκαθίστανται η αυτοπεποίθηση και

η ωριµότητά του». –

Kubark Counterintelligence Ιnterrogation,

εγχειρίδιο της CIA, για την εφαρμογή του

ΣΟΚ και ΔΕΟΣ 1963

Κεφάλαιο

ΙΣΟΠΕΔΩΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΙΡΑΚ

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΕΝΑ «ΜΟΝΤΕΛΟ»

 ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ

`

«Ο εσωστρεφής σχιζοφρενής ή ο πάσχων από

µελαγχολία µπορεί να παρομοιαστεί µε µια

περιτειχισµένη πόλη που κρατάει κλειστές τις

πύλες της και αρνείται να έχει συναλλαγές µε

τον υπόλοιπο κόσµο. [ … ] Ένα ρήγµα

ανοίγεται στα τείχη και οι σχέσεις µε τον

κόσµο αποκαθίστανται. Δυστυχώς, δεν

µπορούµε να ελέγξουµε την έκταση των ζηµιών

που έχουν γίνει από το βοµβαρδισµό».

`

-Άντριου Μ. Γουάιλι, Βρετανός ψυχίατρος, αναφερόµενος στη θεραπεία µε ηλεκτροσόκ, 1940.

`

«Μετά την 11η Σεπτεµβρίου θεωρούσα ότι η

συνετή χρήση βίας θα µπορούσε να έχει

θεραπευτικά αποτελέσµατα».

`

Ρίτσαρντ Κοέν, αρθρογράφος της

Wαshington Post, αιτιολογώντας την

υποστήριξή του στην εισβολή στο Ιράκ.

`

ταν Μάρτιος του 2004. Βρισκόµουν στη Βαγδάτη λιγότερο από τρεις ώρες και τα πράγµατα δεν πήγαιναν καλά. Πρώτα απ’όλα, το αυτοκίνητο που θα µας µετέφερε δεν εµφανίστηκε στο αεροδρόµιο και µαζί µε το φωτογράφο µου Άντριου Στερν υποχρεωθήκαµε να κάνουµε ωτοστόπ στον ήδη αποκαλούµενο «πιο επικίνδυνο δρόµο στον κόσµο». Όταν φτάσαµε στο ξενοδοχείο µας στην πολύβουη συνοικία Καράντα, µας υποδέχτηκε ο Μάικλ Μπέρµιγχαµ, ένας Ιρλανδός ακτιβιστής του ειρηνιστικού κινήµατος, που είχε φτάσει στη Βαγδάτη πριν από την εισβολή. Τον ρώτησα αν µπορούσε να μου γνωρίσει Ιρακινούς που ανησυχούσαν για την ιδιωτικοποίηση της οικονομίας της χώρας τους. «Κανεις δεν ενδιαφέρεται για τις ιδιωτικοποιήσεις», μου απάντησε ο Μάικλ. «Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι πώς θα επιβιώσουν».

Επακολούθησε μια έντονη συζήτηση ανάμεσα σε εμένα και στον Μάικλ για το πόσο ηθικό είναι να φέρνεις μια πολιτική ατζέντα σε μια εμπόλεμη ζώνη. Ο Μάικλ δεν ισχυριζόταν ότι οι Ιρακινοί υποστήριζαν τα σχέδια ιδιωτικοποίησης, απλώς ότι οι περισσότεροι άνθρωποι είχαν πιο επείγουσες έγνοιες. Ανησυχούσαν για τις βόμβες που ανατίναζαν τα τεμένη τους ή για τους συγγενείς τους που είχαν εξαφανιστεί στην υπό αμερικανικό έλεγχο φυλακή του Άμπου Γκράγμπ. Τους απασχολούσε πώς θα έβρισκαν νερό για να πιουν και να πλυθούν την επόμενη μέρα και όχι ποια ξένη εταιρεία ζητούσε να ιδιωτικοποιηθεί το σύστημα ύδρευσης των Ιρακινών για να τους το μεταπωλήσει σε ένα χρόνο. Ο Μάικλ ισχυριζόταν ότι ένας εξωτερικός παρατηρητής όφειλε να καταγράφει την πραγματικότητα του πολέμου και της εισβολής και όχι να αποφασίζει ποιες θα έπρεπε να είναι οι προτεραιότητες των Ιρακινών.

Υπερασπίστηκα την άποψή μου όσο καλύτερα μπορούσα, επισημαίνοντας ότι η εκποίηση του Ιράκ στην Bechtel και στην Exxon Mobil δεν ήταν κάτι που είχε γεννήσει η φαντασία μου. Είχε ήδη αρχίσει η υλοποίησή της, με αιχμή του δόρατος τον απεσταλμένο του Λευκού Οίκου στο Ιράκ Λ. Πολ Μπρέμερ. Κατά τη διάρκεια μιας πολύμηνης δημοσιογραφικής έρευνάς μου για την εκποίηση της κρατικής περιουσίας του Ιράκ σε «δημοπρασίες που πραγματοποιούνταν σε σάλες ξενοδοχείων είχα γίνει μάρτυρας σουρεαλιστικών σκηνών, όπως πωλητές αλεξίσφαιρων γιλέκων να τρομοκρατούν επιχειρηματίες αφηγούμενοι περιστατικά ακρωτηριασμών, ενώ αξιωματούχοι των ΗΠΑ διαβεβαίωναν τους πάντες ότι τα πράγματα δεν ήταν τόσο άσχημα όσο τα παρoυσίαζε η τηλεόραση. «Η καλύτερη στιγμή για να επενδύσεις είναι όταν ακόμα χύνεται αίμα», μου είπε ένας αντιπρόσωπος στο συνέδριο για την «Ανοικοδόμηση του Ιράκ 2» που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσινγκτον.

Δεν ήταν παράξενο το ότι δυσκολευόμουν να βρω στη Βαγδάτη ανθρώπους διατεθειμένους να μιλήσουν για την οικονομία. Οι αρχιτέκτονες της εισβολής στο Ιράκ ήταν αφοσιωμένοι οπαδοί του δόγματος του σοκ γνώριζαν ότι, καθώς οι Ιρακινοί θα επικεντρώνονταν στις καθημερινές ανάγκες τους, εκείνοι θα μπορούσαν να ξεπουλήσουν διακριτικά τη χώρα τους και στη συνέχεια να ισχυριστούν ότι επρόκειτο για τετελεσμένο γεγονός. Όσο για τους δημοσιογράφους και τους ακτιβιστές, ενδιαφερόμασταν περισσότερο για τις εντυπωσιακές πράξεις βίας, ξεχνώντας ότι αυτοί που κερδίζουν τα περισσότερα από τέτοιες καταστάσεις δεν εμφανίζονται ποτέ στα πεδία των μαχών. Και στο Ιράκ το κέρδος ήταν μεγάλο: Η χώρα δε διέθετε μόνο τα τρίτα σε μέγεθος παγκοσμίως πετρελαϊκά αποθέματα, αλλά ήταν και ένα από τα τελευταία εναπομείναντα οχυρά αντίστασης στην προσπάθεια οικοδόμησης μιας παγκόσμιας αγοράς η οποία θα βασιζόταν στο όραμα του Φρίντμαν για την επιβολή ενός αχαλίνωτου καπιταλισμού. Μετά την κατάληψη της Λατινικής Αμερικής, της Αφρικής, της Ανατολικής Ευρώπης και της Ασίας, ο αραβικός κόσμος ήταν το τελευταίο σύνορο που δεν είχε ακόμα κατακτήσει η νεοφιλελεύθερη εκστρατεία.

Ενώ συζητούσα με τον Μάικλ, ο Άντριου βγήκε στο μπαλκόνι για να καπνίσει ένα τσιγάρο. Τη στιγμή που άνοιξε την τζαμόπορτα σαν να ρουφήχτηκε όλος ο αέρας από το δωμάτιο. Έξω από τα παράθυρα του ξενοδοχείου υπήρχε μια κατακόκκινη πύρινη σφαίρα κατάστικτη με μαύρες κηλίδες. Αρπάξαμε τα παπούτσια μας στο χέρι και, φορώντας μόνο τις κάλτσες μας, κατεβήκαμε τρέχοντας τις σκάλες από τον πέμπτο όροφο. Η ρεσεψιόν ήταν γεμάτη σπασμένα γυαλιά. Στην απέναντι γωνία το ξενοδοχείο Mount Lebanon και ένα γειτονικό σπίτι είχαν καταρρεύσει εξαιτίας μιας βόμβας πεντακοσίων κιλών επρόκειτο για τη μεγαλύτερη επίθεση αυτού του είδους που είχε συμβεί μέχρι τότε μετά το τέλος του πολέμου.

Ο Άντριου έτρεξε προς τα ερείπια κρατώντας τη φωτογραφική του μηχανή. Μόλις τρεις ώρες μετά την άφιξή μου στη Βαγδάτη, παραβίασα τον κανόνα που είχα θέσει στον εαυτό μου να μην κάνω ρεπορτάζ για τις βομβιστικές επιθέσεις. Όταν επιστρέψαμε στο ξενοδοχείο, οι ανταποκριτές και τα μέλη των μη κυβερνητικών οργανώσεων έπιναν αράκ προσπαθώντας να ελέγξουν την αδρεναλίνη τους. Όλοι τους χαμογελούσαν και μου έλεγαν: «Καλώς ήρθες στη Βαγδάτη!». Κοίταξα τον Μάικλ και συμφωνήσαμε σιωπηρά ότι είχε δίκιο. Ο πόλεμος είχε πει την τελευταία λέξη: «Οι βόμβες και όχι οι δημοσιογράφοι καθορίζουν την ατζέντα εδώ». Και όντως το έκαναν. Δε ρουφούσαν μόνο το οξυγόνο μέσα στη δίνη του ωστικού κύματος που δημιουργούσαν, αλλά απαιτούσαν τα πάντα από εμάς: την προσοχή μας, τη συμπόνια μας, την αγανάκτησή μας.

Ιρακ-πετρέλαιο

κείνη τη νύχτα θυμήθηκα την Κλάουντια Ακούνια, τη δημοσιογράφο που είχα συναντήσει στο Μπουένος Άιρες δύο χρόνια πριν και μου είχε δώσει ένα αντίγραφο της «Ανοιχτής Επιστολής ενός Συγγραφέα προς τη Στρατιωτική Χούντα» του Ροδόλφο Γουόλς. Η Κλάουντια µε είχε προειδοποιήσει ότι η ακραία βία αποτελούσε µια µέθοδο που µας εµπόδιζε να δούµε τα συµφέροντα τα οποία εξυπηρετούσε. Κατά µία έννοια, αυτό ήδη συνέβαινε στο αντιπολεµικό κίνηµα. Οι ερµηνείες µας για τον πόλεµο σπάνια ξεπερνούσαν τις µονολεκτικές απαντήσεις: το πετρέλαιο, το Ισραήλ, η Halliburton. Οι περισσότεροι από εµάς θεωρούσαµε την εισβολή στο Ιράκ µια πράξη τρέλας ενός Προέδρου µε ψευδαισθήσεις βασιλικού µεγαλείου και του Βρετανού υποτακτικού του που ήθελε να είναι µε το µέρος των νικητών. Ελάχιστοι ασπάζονταν την ιδέα ότι ο πόλεµος ήταν µια ορθολογική επιλογή πολιτικής, ότι οι αρχιτέκτονες της εισβολής είχαν προσφύγει στην ωµή βία επειδή δεν µπορούσαν να ανοίξουν τις κλειστές οικονοµίες της Μέσης Ανατολής µε ειρηνικά µέσα και ότι τα επίπεδα της τροµοκρατίας ήταν ανάλογα µε αυτά που διακυβεύονταν.

Ο φόβος για τα όπλα µαζικής καταστροφής χρησιµοποιήθηκε για να αποδεχτεί η κοινή γνώµη την εισβολή στο Ιράκ, επειδή, όπως εξήγησε ο Πολ Γούλφοβιτς, τα όπλα µαζικής καταστροφής ήταν «το µοναδικό ζήτηµα στο οποίο όλοι συµφωνοϋσαν» µε άλλα λόγια, ο ελάχιστος κοινά αποδεκτός παρονοµαστής. Μια άλλη, πιο σπάνια, αιτιολογία την οποία επικαλούνταν οι διανοούµενοι που υποστήριζαν τον πόλεµο ήταν η θεωρία του «προτύπου». Σύµφωνα µε τους «σοφούς αναλυτές» που προωθούσαν αυτή τη θεωρία (πολλοί από τους οποίους ήταν νεοσυντηρητικοί), η τροµοκρατία προερχόταν από πολλές χώρες του αραβικού και του µουσουλµανικού κόσµου: Οι αεροπειρατές της 11ης Σεπτεµβρίου ήταν από τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο, τα Ηνωµένα Αραβικά Εµιράτα και τον Λίβανο το Ιράν χρηµατοδοτούσε τη Χεζµπολάχ. η Συρία φιλοξενούσε την ηγεσία της Χαµάς το Ιράκ έστελνε χρήµατα στις οικογένειες των Παλαιστίνιων βοµβιστών αυτοκτονίας. Για όσους από τους υπέρµαχους του πολέµου ταύτιζαν τις επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ µε τις επιθέσεις εναντίον των ΗΠΑ, σαν να µην υπήρχε καµία διαφορά ανάµεσά τους, οι προαναφερθέντες λόγοι αρκούσαν για να στιγµατιστεί ολόκληρη η περιοχή ως τόπος υπόθαλψης της τροµοκρατίας.

Τι ήταν όµως αυτό που γεννούσε την τροµοκρατία στη συγκεκριµένη περιοχή του κόσµου ρωτούσαν. Καθώς η ιδεολογική τους τύφλωση δεν τους επέτρεπε να δουν ότι οι πολιτικές των ΗΠΑ και του Ισραήλ συντελούσαν στη γέννηση της τροµοκρατίας (πόσο µάλλον ότι την προκαλούσαν), θεωρούσαν ότι η πραγµατική αιτία ήταν το έλλειµµα δηµοκρατίας και οικονοµικού φιλελευθερισµού στην περιοχή.*

Καθώς δεν ήταν δυνατόν να κατακτηθεί ταυτόχρονα ολόκληρος ο αραβικός κόσµος, ήταν αναγκαίο να λειτουργήσει µια χώρα ως καταλύτης. Οι ΗΠΑ θα πραγµατοποιούσαν εισβολή σε αυτή τη χώρα και, όπως το έχει θέσει ο βασικός προπαγανδιστής αυτής της θεωρίας στα µέσα ενηµέρωσης Τόµας Φρίντμαν, θα τη µετέτρεπαν «σε ένα διαφορετικό πρότυπο στην καρδιά του αραβο-μουσoυλµανικoύ κόσµου», το οποίο, µε τη σειρά του, θα προκαλούσε µια σειρά από δηµοκρατικά-νεοφιλελεύθερα κύµατα σε ολόκληρη την περιοχή. Ο Τζόσογα Μουράβτσικ, µια «αυθεντία» του Αµερικανικού Ινστιτούτου Επιχειρηµατικότητας, προέβλεψε ένα «τσουνάµι σε ολόκληρο τον ισλαµικό κόσµο», από την Τεχεράνη µέχρι τη Βαγδάτη, ενώ ο αρχισυντηρητικός Μάικλ Λεντίν, σύµβουλος της κυβέρνησης Μπους, δήλωσε ότι ο στόχος του πολέµου ήταν «η αναδηµιουργία του κόσµου».**

_____________________________________________________________________

*Το κύµα της ελεύθερης αγοράς είχε προσπεράσει την περιοχή για διάφορους λόγους. Οι πιο πλούσιες χώρες (το Κουβέιτ, η Σπουδική Αραβία, τα εµιράτα) διέθεταν τόσα πολλά κεφάλαια από το πετρέλαιο, ώστε δεν είχαν συνάψει δάνεια, άρα είχαν ξεφύγει από την αρπάγη του ΔΝΤ (για παράδειγµα, το 84% της οικονοµίας της Σαουδικής Αραβίας ελέγχεται από το κράτος). Το Ιράκ είχε υπερχρεωθεί κατά τη διάρκεια του πολέµου µε το Ιράν, όµως ο Πρώτος Πόλεµος του Κόλπου τέλειωσε πάνω ακριβώς που ξεκινούσε η εποχή της παγκοσµιοποίησης, και στο Ιράκ επιβλήθηκαν αυστηρές κυρώσεις: Όχι µόνο δεν µπορούσε να υπάρξει «ελεύθερο εµπόριο», αλλά στην πραγµατικότητα δεν µπορούσε να υπάρξει καθόλου νόµιµο εµπόριο, (Σ,τ.Σ.)
**Μπορεί να φαντάζει υπερβολική η ιδέα ότι αρκεί µια χώρα να µην αποδέχεται τη «Συναίνεση Της Ουάσινγκτον» για να δεχτεί εισβολή, όµως υπάρχει ιστορικό προηγούµενο. Όταν το ΝATO βοµβάρδισε το Βελιγράδι το 1999, η επίσηµη δικαιολογία ήταν πως οι παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωµάτων από τον Σλόµπονταν Μιλόσεβιτς είχαν προκαλέσει τη φρίκη ολόκληρoυ του πλανήτη. Όµως ο Στρόουµπ Τάλµποτ, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών επί Κλίντον και επικεφαλής διαπραγµατευτής των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του πολέµου στο Κοσσυφοπέδιο, έδωσε µια λιγότερο εξιδανικευµένη ερµηνεία µερικά χρόνια µετά τον πόλεµο, η οποία σπάνια αναφερεται. «Ενώ τα έθνη σε ολόκληρη την περιοχή επεδίωκαν να µεταρρυθµίσουν τις οικονοµίες τους, να αµβλύνουν τις εθνικές εντάσεις και να διευρύνουν την κοινωνία των πολιτών, το Βελιγράδι συνέχιζε να κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Δεν πρέπει, λοιπόν να απορεί κανείς για το γεγονός ότι το ΝΑΤΟ και η Γιουγκοσλαβία τέθηκαν σε τροχιά σύγκρουση. Η αντίσταση της Γιουγκοσλαβίας στην ευρύτερη τάση για πολιτικές και οικονοµικές µεταρρυθµίσεις, και όχι η καταπίεση των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου, αποτελεί την καλύτερη εξήγηση για τους βοµβαρδισµούς του ΝΑΤΟ». Η αποκάλυψη έγινε στο βιβλίο Collision Course: ΝΑΤΟ, Russiα, αnd Kosovo του Τζον Νόρις, πρώην εκπροσώπου Τύπου του Τάλµποτ, που εκδόθηκε το 2005, (Σ.τ.Σ.)

Με βάση την εσωτερική λογική αυτής της θεωρίας, η καταπολέµηση της τροµοκρατίας, η επέκταση του καπιταλισµού σε νέα εδάφη και η διεξαγωγή εκλογών οµαδοποιήθηκαν σε ένα ενιαίο σχέδιο. Η Μέση Ανατολή θα «εκκαθαριζόταν» από τους τροµοκράτες και θα δηµιουργούνταν µια τεράστια ζώνη ελεύθερου εµπορίου, ενώ στη συνέχεια τα τετελεσµένα θα επικυρώνονταν µέσω εκλογών τρεις στόχοι σε µια κοινή συσκευασία. Ο Τζορτζ Μπους απλοποίησε αυτή την ατζέντα συµπυκνώνοντάς τη σε µία φράση: «επέκταση της ελευθερίας σε µια ταραγµένη περιοχή» Πολλοί παρερµήνευσαν τα λόγια του, εκλαµβάνοντάς τα ως µια ροµαντική δήλωση αφοσίωσης στη δηµοκρατία! Όµως στο επίκεντρο της θεωρίας του «προτύπου» βρισκόταν ένα διαφορετικό είδος ελευθερίας, το είδος που εγκαθιδρύθηκε στη Χιλή τη δεκαετία του 1970 και στη Ρωσία τη δεκαετία του 1990: η ελευθερία των πολυεθνικών εταιρειών της Δύσης να λυµαίνονται τα πρόσφατα ιδιωτικοποτηµένα κράτη. Ο Πρόεδρος το κατέστησε απόλυτα σαφές µόλις οχτώ µέρες µετά την κήρυξη του τέλους των εχθροπραξιών στο Ιράκ, µε την ανακοίνωση των σχεδίων για την «ίδρυση µιάς ζώνης ελεύθερου εµπορίου ανάµεσα στις ΗΠΑ και στη Μέση Ανατολή µέσα στην επόµενη δεκαετία». Η Λιζ Τσέινι, η κόρη του Ντικ Τσέινι, βετεράνος της θεραπείας-σοκ στη Ρωσία, τέθηκε επικεφαλής του σχεδίου.

(Μ.Φρίντμαν)«αν ένα μικρό σοκ ήταν καλό για να επιτύχει το σκοπό του, ένα μεγάλο σοκ ήταν ακόμα καλύτερο»

Όταν η ιδέα της εισβολής σε µια αραβική χώρα και της µετατροπής της σε κράτος-πρότυπο άρχισε να συζητείται ευρέως µετά την 11η Σεπτεµβρίου, ακούστηκαν τα ονόµατα αρκετών υποψήφιων χωρών: του Ιράκ, της Συρίας, της Αιγύπτου και του Ιράν, που αποτελούσε την προτίµηση του Λεντίν. Ωστόσο υπήρχαν πολλοί λόγοι για να επιλεγεί το Ιράκ. Εκτός από τα τεράστια πετρελαϊκά αποθέµατά του, η κοµβική γεωγραφική θέση του το καθιστούσε ιδανική τοποθεσία για την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων, καθώς η Σαουδική Αραβία είχε αρχίσει να γίνεται λιγότερο αξιόπιστη, ενώ το γεγονός ότι ο Σαντάµ είχε χρησιµοποιήσει χηµικά όπλα εναντίον των ίδιων των κατοίκων της χώρας του τον καθιστούσε ιδιαίτερα µισητό. Μια άλλη παράµετρος, που συχνά παραβλέπεται, ήταν ότι το Ιράκ διέθετε το πλεονέκτηµα να είναι οικείο.

Βομβαρδισμός Βαγδάτης

`

Πόλεµος του Κόλπου το 1991 υπήρξε η τελευταία µεγάλη στρατιωτική  επιχείρηση των ΗΠΑ, στην οποία πήραν µέρος εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες, στα δε δώδεκα χρόνια που είχαν µεσολαβήσει το Πεντάγωνο χρησιµοποιούσε τις µάχες που είχαν διεξαχθεί ως υπόδειγµα για στρατηγικά σενάρια, στρατιωτικά γυµνάσια και περίπλοκα πολεµικά παίγνια. ‘Ενα αντιπροσωπευτικό παράδειγµα των στρατηγικών θεωριών που διατυπώθηκαν µετά τον Πόλεµο του Κόλπου, το οποίο κέντρισε ιδιαίτερα τη φαντασία του Ράµσφελντ, ήταν το Shοck and Awe: Achieving Rapid Dominance. Γραµµένο το 1996 από µια οµάδα ανεξάρτητων στρατηγικών αναλυτών του Πανεπιστηµίου Εθνικής Άµυνας, το έγγραφο αυτοπροσδιορίζεται ως ένα πλήρες και ολοκληρωµένο στρατιωτικό δόγµα, στην πραγµατικότητα όµως είναι ένα σχέδιο εκ νέου διεξαγωγής του πολέµου εναντίον του Ιράκ. Ο ιθύνων νους του, ο απόστρατος πλωτάρχης Χάρλαν Ούλµαν, εξηγεί ότι άρχισε να το επεξεργάζεται όταν ο πτέραρχος Τσακ Χόρνερ, επικεφαλής των αεροπορικών δυνάµεων στην εισβολή του 1991, ρωτήθηκε ποια ήταν η µεγαλύτερη δυσκολία που αντιµετώπισε. Απάντησε ότι δεν ήξερε «πού να χώσω τις βελόνες» για να προκαλέσει την κατάρρευση του ιρακινού στρατού. «Το «Σοκ και Δέος»», γράφει ο Ούλµαν (που επινόησε τη φράση), «αποσκοπεί στο να απαντήσει στο ακόλουθο ερώτηµα: αν θα έπρεπε να διεξαχθεί ξανά η «Καταιγίδα της Ερήµου» (η κωδική ονοµασία των στρατιωτικών επιχειρήσεων του Πολέµου του Κόλπου), πώς θα µπορούσαµε να νικήσουµε στο µισό χρόνο και µε πολύ λιγότερες δυνάµεις. [ … ] Το κλειδί για την επιτυχία είναι να βρεθούν τα κατάλληλα σηµεία εισόδου για τις «βελόνες» του Χόρνερ, τα σηµεία που, αν στοχοποιηθούν, θα προκαλέσουν την άµεση κατάρρευση του εχθρού». Οι άνθρωποι που διατύπωσαν το δόγµα ήταν πεπεισµένοι ότι, αν οι ένοπλες δυνάµεις των ΗΠΑ είχαν την ευκαιρία να πολεµήσουν ξανά εναντίον του Σαντάµ Χουσεϊν, θα έβρισκαν πολύ πιο εύκολα αυτά τα «σηµεία εισόδου» χάρη στις νέες δορυφορικές τεχνολογίες και στις καινοτοµίες στην ανάπτυξη όπλων ακριβείας, που θα επέτρεπαν να εισαχθούν οι «βελόνες» µε απαράµιλλη ακρίβεια.

Το Ιράκ διέθετε ένα ακόµα πλεονέκτηµα: Ενώ οι ένοπλες δυνάµεις των ΗΠΑ φαντάζονταν πώς θα µπορούσαν να διεξαγάγουν µια νέα «Καταιγίδα της Ερήµου» τεχνολογικά αναβαθµισµένη σε βαθµό ανάλογο µε «τη διαφορά που υπάρχει ανάµεσα σε ένα Atari και ένα Play Station», όπως έθεσε το ζήτηµα κάποιος σχολιαστής, η µαχητική ικανότητα των ενόπλων δυνάµεων του Ιράκ είχε υποβαθµιστεί δραµατικά εξαιτίας των κυρώσεων και των επιθεωρήσεων του ΟΗΕ. Αυτό σήµαινε ότι, σε σύγκριση µε το Ιράν ή τη Συρία, το Ιράκ ήταν η χώρα που συγκέντρωνε τις περισσότερες πιθανότητες για να διεξαχθεί εκεί ένας νικηφόρος πόλεµος.

Ο Τόµας Φρίντµαν ήταν απόλυτα ειλικρινής όταν εξηγούσε τι ακριβώς σήµαινε για το Ιράκ το γεγονός ότι είχε επιλεγεί για να λειτουργήσει ως «πρότυπο». «Δεν οικοδοµούµε στο Ιράκ. Δηµιουργούµε ένα νέο εθνος», έγραψε σαν να ήταν φυσιολογικό, ακόµα και «ευγενες», το να επιδιώκεις στον εικοστό πρώτο αιώνα να αναδηµιουργήσεις από το µηδέν µια µεγάλη και πλούσια σε πετρέλαιο αραβική χώρα. Ο Φρίντµαν είναι ένας από τους πολλούς πρώην υπέρµαχους του πολέµου που ισχυρίστηκαν στη συνέχεια ότι δεν είχαν προβλέψει τη σφαγή που θα επακολουθούσε της εισβολής. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς είναι δυνατόν να του διέφυγε αυτή η λεπτομέρεια. Το Ιράκ δεν ήταν ένας «κενός χώρος» στο χάρτη. Ήταν και εξακολουθεί να είναι μια χώρα με πολιτισμό αρχαίο όσο η ιστορία της ανθρωπότητας, με άγρια αντι-ιμπεριαλιστική υπερηφάνεια, με ισχυρά αραβικά εθνικιστικά αισθήματα, με βαθιά ριζωμένες πεποιθήσεις και με στρατιωτικά εκπαιδευμένους ενήλικες άρρενες κατοίκους. Αν στο Ιράκ επρόκειτο να «δημιουργηθεί ένα νέο εθνος», τι θα συνέβαινε στο έθνος που υπήρχε ήδη εκεί; Η ανομολόγητη προϋπόθεση ήταν ότι το υπάρχον έθνος έπρεπε να εξαφανιστεί, ότι έπρεπε να προλειανθεί το έδαφος για να πραγματοποιηθεί το μεγαλειώδες πείραμα μια ιδέα που στον πυρήνα της εμπεριέχει την άσκηση ακραίας αποικιοκρατικής βίας.

Όταν τριάντα χρόνια πριν η αντεπανάσταση της Σχολής του Σικάγου έκανε το πρώτο της άλμα από τα εγχειρίδια στον πραγματικό κόσμο, επεδίωξε επίσης να εξαλείψει έθνη και να δημιουργήσει καινούρια στη θέση τους. Όπως το Ιράκ το 2003, έτσι και η Χιλή το 1973 προοριζόταν να χρησιμεύσει ως πρότυπο για μια ολόκληρη εξεγερμένη ήπειρο, και πράγματι έτσι έγινε για πολλά χρόνια. Τα βίαια καθεστώτα που τη δεκαετία του 1970 επέβαλλαν τις ιδέες της Σχολής του Σικάγου γνώριζαν ότι έπρεπε να «ξεριζωθούν» ολόκληρες κατηγορίες ανθρώπων και οι κουλτούρες τους προκειμένου να γεννηθούν τα εξιδανικευμένα νέα έθνη στη Χιλή, στην Αργεντινή, στην Ουρουγουάη και στη Βραζιλία.

Οι χώρες που δοκιμάστηκαν από τις πολιτικές εκκαθαρίσεις πραγματοποίησαν συλλογική προσπάθεια για να συμφιλιωθούν με την πρόσφατη βίαιη ιστορία τους: επιτροπές αλήθειας, εκσκαφές σε ανώνυμους τάφους και δίκες των δραστών για εγκλήματα πολέμου. Όμως οι χούντες της Λατινικής Αμερικής δεν είχαν δράσει μόνες τους: Τόσο πριν όσο και μετά τα πραξικοπήματα είχαν την υποστήριξη της Ουάσινγκτον, όπως έχει αποδειχτεί με άφθονα τεκμήρια. Για παράδειγμα, το 1976, το έτος που έγινε το πραξικόπημα στην Αργεντινή και χιλιάδες νεαροί ακτιβιστές απήχθησαν από τα σπίτια τους, η χούντα είχε την πλήρη οικονομική υποστήριξη της Ουάσινγκτον. «Αν υπάρχουν πράγματα που πρέπει να γίνουν, πρέπει να τα κάνετε γρήγορα», είχε πει ο Κίσινγκερ.) Εκείνη τη χρονιά Πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ο  Τζέραλντ Φορντ, προσωπάρχης του ήταν ο Ντικ Τσέινι, υπουργός Άμυνας ήταν ο Ντόναλντ Ράμσφελντ και βοηθός του Κίσινγκερ  ήταν ένας φιλόδοξος νεαρός που oνoμαζόταν Πολ Μπρέμερ. Οι άνθρωποι αυτοί δε βρέθηκαν ποτέ αντιμέτωποι με τη δικαιοσύνη για την υποστήριξη που είχαν προσφέρει στις χούντες και συνέχισαν τις μακροχρόνιες και επικερδείς σταδιοδρομίες τους. Οι οποίες, μάλιστα, υπήρξαν τόσο μακροχρόνιες, ώστε τρεις δεκαετίες μετά να πραγματοποιήσουν ένα εντυπωσιακά παρόμοιο αλλά πολύ πιο βίαιο πείραμα στο Ιράκ.

το λόγο που εκφώνησε το 2005 κατά την τελετή ανάληψης των καθηκόντων του ο Τζορτζ Μπους περιέγραψε την περίοδο από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου μέχρι την έναρξη του πολέμου κατά της τρομοκρατίας ως «χρόνια ηρεμίας, χρόνια ανάπαυλας ώσπου ξαφνικά ήρθε η μέρα της φωτιάς». Η εισβολή στο Ιράκ σηματοδότησε τη βάναυση επιστροφή στις πρώιμες μεθόδους της σταυροφορίας υπέρ της ελεύθερης αγοράς: στη χρησιμοποίηση του απόλυτου σοκ προκειμένου να σαρωθούν διά της βίας και να εξαλειφθούν όλα τα εμπόδια στη δημιουργία υποδειγματικών κορπορατικών κρατών, απαλλαγμένων από κάθε παρέμβαση.

Ο Γιούεν Κάμερον, ο χρηματοδοτούμενος από τη ClA ψυχίατρος που προσπαθούσε να επιτύχει την «αποδόμηση» της προσωπικότητας των ασθενών του εξωθώντας τους σε παλινδρόμηση σε βρεφικά στάδια ανάπτυξης, πίστευε ότι, αν ένα μικρό σοκ ήταν καλό για να επιτύχει το σκοπό του, ένα μεγάλο σοκ ήταν ακόμα καλύτερο. Βομβάρδιζε τον εγκέφαλο των ασθενών του με οτιδήποτε μπορούσε να σκεφτεί (ηλεκτροσόκ, παραισθησιογόνα, αποστέρηση των αισθήσεων, υπερφόρτωση των αισθήσεων), οτιδήποτε μπορούσε να σαρώσει ό,τι υπήρχε, εξασφαλίζοντάς του μια κατάσταση «λευκής σελίδας στην οποία θα μπορούσε να εντυπώσει νέες σκέψεις, νέα γνωστικά σχήματα. Σε μια ευρύτερη κλίμακα, η ίδια ακριβώς στρατηγική εφαρμόστηκε με την εισβολή και την κατοχή του Ιράκ. Οι αρχιτέκτονες του πολέμου επισκόπησαν το οπλοστάσιο των τακτικών του σοκ και αποφάσισαν να τις χρησιμοποιήσουν όλες: Η «κεραυνοβόλα» στρατιωτική εκστρατεία και οι βομβαρδισμοί πλαισιώθηκαν από περίτεχνες επιχειρήσεις ψυχολογικού πολέμου, για να επακολουθήσει η πιο σαρωτική πολιτική και οικονομική θεραπεία-σοκ που επιχειρήθηκε ποτέ, συνοδευόμενη από μαζικές συλλήψεις και ανελέητη κακοποίηση όσων αντιστέκονταν, προκειμένου να κατασταλούν οι όποιες αντιδράσεις.

Οι αναλύσεις για τον πόλεμο στο Ιράκ καταλήγουν συχνά στο συμπέρασμα ότι η εισβολή ήταν μια «επιτυχία», αλλά η κατοχή μια αποτυχία. Αυτό που παραβλέπουν αυτές οι αποτιμήσεις είναι ότι η εισβολή και η κατοχή αποτελούν τι δύο πτυχές μιας ενιαίας στρατηγικής: Οι αρχικοί βομβαρδισμοί αποσκοπούσαν στο να «καθαρίσουν το τοπίο» ώστε να οικοδομηθεί το νέο έθνοςπρότυπο.

Ο πόλεµος ωs µαζικό βασανιστήριο

 Εκτόξευση Πύραυλου Τόμαχωκ

 

ψηφώvτας τους νόµους του πολέµου που απαγορεύουν τη συλλογική τιµωρία, το «Σοκ και Δεος» είναι ένα στρατιωτικό δόγµα που καυχιέται ότι δε στοχοποιεί µόνο τις εχθρικές ένοπλες δυνάµεις, αλλά, όπως επισηµαίνουν οι άνθρωποι που το εκπόνησαν, «την κοινωνία εν γένει», καθώς ο µαζικός φόβος είναι µια κοµβική παράµετρος της εν λόγω στρατηγικής.

Για τους σχεδιαστές της εισβολής στο Ιράκ η απάντηση στο ερώτηµα «Πoύ πρέπει να χωθούν οι βελόνες;» µάλλον ήταν: «Παντού». Το 1991 στο πλαίσιο του Πολέµου του Κόλπου εκτοξεύτηκαν σε διάστηµα πέvτε βδοµάδων περίπου 300 πύραυλοι Tomahawk. Το 2003 περισσότεροι από 380 Tomahawk εκτοξεύτηκαν µέσα σε µία µόνο µέρα. Από τις 20 Μαρτίου µέχρι τις 2 Μαϊου, τις βδοµάδες της «µείζονος σύρραξης», οι ένοπλες δυνάµεις των ΗΠΑ έριξαν περισσότερες από 30.000 βόµβες στο Ιράκ, ενώ εκτόξευσαν περισσότερους από 20.000 τηλεκατευθυνόµενους πυραύλους ακριβείας (το 67% του συνολικού αριθµού τους).

«Φοβάµαι πάρα πολύ», είχε πει κατά τη διάρκεια των βοµβαρδισµών η Γιασµίν Μούσα, κάτοικος Βαγδάτης και µητέρα τριών παιδιών. «Δεν περνάει ούτε λεπτό χωρίς να ακούω και να νιώθω να πέφτει µια βόµβα κάπου. Πιστεύω ότι δεν υπάρχει ούτε ένα µέτρο γης σε ολόκληρο το Ιράκ που να είναι ασφαλές». Τα λόγια της σήµαιναν ότι η επιχείρηση «Σοκ και Δέος» ήταν αποτελεσµατική. Aψηφώvιας τους νόµους του πολέµου που απαγορεύουν τη συλλογική τιµωρία, το «Σοκ και Δεος» είναι ένα στρατιωτικό δόγµα που καυχιέται ότι δε στοχοποιεί µόνο τις εχθρικές ένοπλες δυνάµεις, αλλά, όπως επισηµαίνουν οι άνθρωποι που το εκπόνησαν, «την κοινωνία εν γένει», καθώς ο µαζικός φόβος είναι µια κοµβική παράµετρος της εν λόγω στρατηγικής.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό γνώρισµα που διαφοροποιεί το «Σοκ και Δέος. είναι η σαφής επίγνωση πως ο πόλεµος είναι ένα ειδησεογραφικό θέαµα, το οποίο παρακολουθούν ταυτόχρονα διαφορετικοί τηλεθεατές: ο πληθυσµός της εχθρικής χώρας, οι Αµερικανοί πολίτες, αλλά και όλοι όσοι θα µπορούσαν να σκεφτούν να αντισταθούν. «Οταν τα βιντεοσκοπηµενα αποτελέσµατα των επιθέσεων µεταδίδονται παγκοσµίως σε πραγµατικό χρόνο από το CNN, ο θετικός αντίκτυπος για τη συµµαχία και ο αρνητικός αντίκτυπος για όσους συνιστούν δυνητική απειλή µπορούν να αποβούν καθοριστικοί», αναγράφεται στο εγχειρίδιο Shock and Awe. * Εξαρχής η εισβολή είχε σχεδιαστεί ως ένα µήνυµα της Ουάσινγκτον προς τον υπόλοιπο κόσµο, ένα µήνυµα στη γλώσσα των εκκωφαντικων εκρήξεων και των ωστικών κυµάτων που συντάραζαν συνθέµελα ολόκληρες πόλεις. Στο The One Percent Doctrίne ο Ρον Σάσκαϊντ γράφει ότι για τους Ράµσφελντ και Τσέινι «η κινητήρια δύναµη για την εισβολή στο Ιράκ» ήταν η επιθυµία τους «να δηµιουργήσουν ένα πρότυπο για τον παραδειγµατισµό οποιουδήποτε θα τολµούσε να αποκτήσει όπλα µαζικής καταστροφής ή να αψηφήσει µε οποιονδήποτε τρόπο το κύρος των Ηνωµένων Πολιτειών». Το «Σοκ και Δέος» δεν ήταν τόσο µια πολεµική στρατηγική όσο ένα «παγκόσµιο συµπεριφοριστικό πείραµα».

_____________________________________________________________________

* Ο Πόλεµος του Κόλπου το 1991 ήταν ο πρώτος «πόλεµος του CNΝ ». Όµως, καθώς η ιδέα της εικοσιτετράωρης τηλεοπτικής κάλυψης ενός πολέµου ήταν ακόµα πρόσφατη, οι ένοπλες δύνάµεις των ΗΠΑ δεν την είχαν ενσωµατώσει πλήρως στον πολεµικό σχεδιασµό τους. (Σ.τ.Σ.)

_____________________________________________________________________

Οι πόλεµοι είναι πάντα εν µέρει ένα θέαµα, µια µορφή µαζικής επικοινωνίας, όµως η αποτελεσµατική χρησιµοποίηση από τον Ράµσφελντ της επιχειρηµατικής τεχνογνωσίας προώθησης των προϊόντων από τα µέσα ενηµέρωσης είχε ως αποτέλεσµα το µάρκετινγκ του φόβου να βρεθεί στο επίκεντρο του στρατιωτικού δόγµατος των ΗΠΑ. Ο φόβος µιάς πυρηνικής επίθεσης αποτελούσε τον πυρήνα της στρατηγικής της αποτροπής κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέµου, όµως κανείς δε διανοήθηκε να χρησιµοποιήσει τους βαλλιστικούς πυρηνικούς πυραύλους. Η επίθεση στο Ιράκ ήταν διαφορετική: Στον πόλεµο του Ράµσφελντ θα χρησιµοποιούνταν τα πάντα εκτός από πυρηνικά όπλα, προκειµένου να βοµβαρδιστούν οι αισθήσεις, να χειραγωγηθούν τα αισθήµατα και να αποσταλούν οριστικά µηνύµατα, ενώ οι στόχοι επιλέχτηκαν προσεκτικά µε κριτήριο τη συµβολική αξία τους και τον τηλεοπτικό αντίκτυπό τους. Ως εκ τούτου, η θεωρία του Ράµσφελντ για τον πόλεµο, η οποία αποτελούσε τµήµα του σχεδίου του για «µεταµόρφωση των ενόπλων δυνάµεων», είχε λιγότερα κοινά µε τις τακτικές µάχης των στρατηγών, που βασίζονταν στο δόγµα «ισχύς εναντίον ισχύος», και πολύ περισσότερα κοινά µε τις µεθόδους των τροµοκρατών, εναντίον των οποίων ο Ράµσφελντ είχε κηρύξει διαρκή πόλεµο. Οι τροµοκράτες δεν προσπαθούν να νικήσουν µέσω απευθείας συγκρούσεων, αλλά προσπαθούν να καταρρακώσουν το ηθικό του πληθυσµού µε εντυπωσιακές, τηλεοπτικού τύπου επιδείξεις που αποκαλύπτουν πόσο ευάλωτος είναι ο εχθρός, αλλά και πόσο απεριόριστη είναι η ωµότητά τους. Η θεωρία αυτή κρύβεται τόσο πίσω από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεµβρίου όσο και πίσω από την εισβολή στο Ιράκ.

ΣΟΚ και ΔΕΟΣ

ο «Σοκ και Δέος» παρουσιάζεται συχνά ως µια στρατηγική σαρωτικής ισχύος πυρός, όµως οι συντάκτες του δόγµατος θεωρούν ότι είναι κάτι περισσότερο: Ισχυρίζονται ότι είναι ένα πολύπλοκο ψυχολογικό σχέδιο που πλήττει «απευθείας τη βούληση του αντιπάλου να αντισταθεί». Τα εργαλεία που χρησιµοποιούνται προέρχονται από έναν άλλο βραχίονα του στρατιωτικού συµπλέγµατος των ΗΠΑ: αποστέρηση και υπερφόρτωση των αισθήσεων µε σκοπό τον αποπροσανατολισµό και την παλινδρόµηση των υποκειµένων. Απηχώντας τα ανακριτικά εγχειρίδια της CIA, το Shοvk and Awe αναφέρει: «Σε αδρές γραµµές, η Γρήγορη Επικράτηση θα θέσει υπό έλεγχο το περιβάλλον και θα παραλύσει ή θα υπερφορτώσει τις αισθήσεις του αντιπάλου, επηρεάζοντας την ικανότητά του να κατανοεί τα γεγονότα». Σκοπός είναι «να καταστεί ο αντίπαλος εντελώς ανίκανος». Στις χρησιµοποιούµενες στρατηγικές περιλαµβάνονται «η σε πραγµατικό χρόνο χειραγώγηση των αισθήσεων και των ερεθισµάτων [ … ] «αναβοσβήνοντας» κυριολεκτικά «τα φώτα» που επιτρέπουν σε οποιονδήποτε πιθανό επιτιθέµενο να αντιληφθεί ή να εκτιµήσει τις συνθήκες και τα γεγονότα που αφορούν τις δυνάµεις του και, εντέλει, την κοινωνία του», αλλά και «η στέρηση, σε συγκεκριµένους τοµείς, της δυνατότητας του αντιπάλου να επικοινωνεί, να παρατηρεί». Το Ιράκ υποβλήθηκε σε αυτό το πείραµα µαζικών βασανιστηρίων επί µήνες. Η διαδικασία είχε ξεκινήσει πολύ πριν αρχίσουν να πέφτουν οι βόµβες.

Εκφοβισµός

ταν Αµερικανοί πράκτορες απήγαγαν τον Καναδό πολίτη Μάχερ Αράρ από το αεροδρόµιο Τζον Κένεντι το 2002 και τον µετέφεραν στη Συρία στο πλαίσιο του προγράµµατος «έκτακτης εκδοσης», οι ανακριτές του χρησιµοποίησαν µια δοκιµασµένη τεχνική βασανισµού. «Με κάθισαν σε µια καρέκλα και ένας άντρας άρχισε να µου κάνει ερωτήσεις. [ … ] Αν δεν απαντούσα αρκετά γρήγορα, µου έδειχνε µια µεταλλική καρέκλα στη γωνία και µε ρώταγε: «Θέλεις να τη χρησιµοποιήσω;». [ … ] Είχα τροµοκρατηθεί, δεν ήθελα να µε βασανίσουν. Θα µπορούσα να πω οτιδήποτε για να αποφύγω τα βασανιστήρια». Η τεχνική αυτή είναι γνωστή ως «επίδειξη των εργαλείων» ή, στην αµερικανική στρατιωτική ιδιόλεκτο, «εκφοβισµός». Οι βασανιστές γνωρίζουν ότι ένα από τα πιο ισχυρά όπλα τους είναι η φαντασία του ίδιου του κρατουµένου: Συχνά η απλή  επίδειξη των οργάνων του φόβου είναι πιο αποτελεσµατική από τη χρησιµοποίησή τους.

Καθώς πλησίαζε η µέρα της εισβολής, τα µέσα ενηµέρωσης των ΗΠΑ επιστρατεύτηκαν από το Πεντάγωνο στο πλαίσιο της επιχείρησης -εκφοβισµού του Ιράκ. «Την αποκαλούν ηµέρα-Α», άρχιζε ένα ρεπορτάζ στην εκποµπή CBS News που µεταδόθηκε δύο µήνες πριν από την έναρξη του πολέµου. «»Α» επειδή οι αεροπορικές επιδροµές θα είναι τόσο καταστροφικές, ώστε να αφήσουν τους στρατιώτες του Σαντάµ ανίκανους ή απρόθυµους να πολεµήσουν». Στη συνέχεια ο Χάρλαν Ούλμαν, ένας από τους συντάκτες του Shοvk and Awe, εξηγούσε στους τηλεθεατές ότι «υπάρχει ένα ταυτόχρονο αποτέλεσμα, παρόμοιο με εκείνο της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα, για το οποίο όμως δεν απαιτούνται μέρες ή βδομάδες, αλλά μόνο μερικά λεπτά». Ο παρουσιαστής Νταν Ράδερ έκλεινε την εκπομπή με μια δήλωση αποποίησης ευθύνης: «Σας διαβεβαιώνουμε ότι αυτό το ρεπορτάζ δεν περιέχει πληροφορίες που το Υπουργείο Άμυνας θεωρεί ότι θα μπορούσαν να βοηθήσουν τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράκ». Θα μπορούσε να είχε προσθέσει κάτι ακόμα: Το ρεπορτάζ αυτό, όπως και τόσα άλλα εκείνης της περιόδου, αποτελούσε αναπόσπαστο τμήμα της στρατηγικής εκφοβισμού του Υπουργείου Άμυνας.

Μητέρα όλων των βομβών

Οι Ιρακινοί, που πληροφορούνταν αυτές τις τρομακτικές ειδήσεις μέσω πειρατικών δορυφορικών δίσκων ή από τα τηλεφωνήματα συγγενών τους στο εξωτερικό, ζούσαν επί μήνες αναλογιζόμενοι τη φρίκη του δόγματος «Σοκ και Δέος». Ακόμα και η ίδια η φράση «Σοκ και Δέος» μετατράπηκε σε ένα παντοδύναμο ψυχολογικό όπλο. Ο πόλεμος θα ήταν χειρότερος από εκείνον του 1991; Αν οι Αμερικανοί πίστευαν ότι ο Σαντάμ διέθετε όντως όπλα μαζικής καταστροφής, θα εξαπέλυαν πυρηνική επίθεσης

Μια απάντηση δόθηκε τη βδομάδα πριν από την εισβολή. Το Πεντάγωνο κάλεσε τους δημοσιογράφους του στρατιωτικού ρεπορτάζ στη βάση Έγκλιν της πολεμικής αεροπορίας στη Φλόριντα προκειμένου να παρακολουθήσουν τη δοκιμή μιας βόμβας ΜΟΑΒ, αρχικά που επισήμως αντιστοιχούν στην ονομασία Massive Ordnance Air Blast (Πολεμικό Υλικό Μαζικής Εναέριας Έκρηξης), αλλά όλοι στις ένοπλες δυνάμεις την αποκαλούν «Μother of All Bombs» (Μητέρα Όλων των Βομβών). Βάρους δέκα χιλιάδων κιλών, είναι η μεγαλύτερη μη πυρηνική βόμβα που έχει κατασκευαστεί ποτέ και, σύμφωνα με τα λόγια του δημοσιογράφου Τζέιμι Μακιντάιρ του CNN, είναι ικανή να δημιουργήσει «ένα ύψους εφτά χιλιάδων μέτρων σύννεφο σε σχήμα μανιταριού, που σου δημιουργεί την αίσθηση μανιταριού πυρηνικού όπλου».

Στο ρεπορτάζ του ο Μακιντάιρ ανέφερε ότι, ακόμα κι αν δε χρησιμοποιούνταν ποτέ, η ίδια η ύπαρξη της βόμβας «αποτελούσε ένα ψυχολογικό πλήγμα» -εμμέσως παραδεχόμενος το ρόλο τον οποίο διαδραμάτιζε ο ίδιος στην επίτευξη αυτού του ψυχολογικού πλήγματος. Σαν να ήταν κρατούμενοι σε ανακριτικά κελιά, γινόταν στους Ιρακινούς επίδειξη των οργάνων του φόβου. «Ο στόχος είναι να καταστούν τόσο σαφείς και ξεκάθαρες οι δυνατότητες της συμμαχίας, ώστε να υπάρχει ένα τεράστιο αντικίνητρο στη βούληση των ιρακινών ενόπλων δυνάμεων να πολεμήσουν», εξήγησε ο Ράμσφελντ στην ίδια τηλεοπτική εκπομπή.

Όταν άρχισε ο πόλεμος, οι κάτοικοι της Βαγδάτης υποβλήθηκαν σε μια μαζική αποστέρηση των αισθήσεών τους. Το ένα μετά το άλλο, τα αισθητήρια-όργανα της πόλης σταμάτησαν να λειτουργούν, με πρώτο από όλα τα αφτιά.

ΣΟΚ και ΔΕΟΣ και Τρομομπάτσοι-ομάδων Διας

Τη νύχτα της 28ης Μαρτίου 2003, και ενώ τα αμερικανικά στρατεύματα πλησίαζαν στη Βαγδάτη, το Υπουργείο Επικοινωνιών βομβαρδίστηκε και έγινε παρανάλωμα του πυρός. Το ίδιο συνέβη και σε τέσσερα τηλεφωνικά κέντρα της Βαγδάτης, που δέχτηκαν ισχυρές βόμβες καταστροφής υπόγειων εγκαταστάσεων, με συνέπεια να νεκρώσουν εκατομμύρια τηλέφωνα σε ολόκληρη την πόλη. Η στοχοποίηση των τηλεφωνικών κέντρων (δώδεκα συνολικά) συνεχίστηκε, μέχρι που στις 2 Απριλίου σχεδόν κανένα τηλέφωνο να μη λειτουργεί πλέον στη Βαγδάτη.* Κατά τη διάρκεια των ίδιων επιθέσεων χτυπήθηκαν και ραδιοτηλεοπτικοί αναμεταδότες, με αποτέλεσμα οι κάτοικοι της Βαγδάτης, που ήταν κλεισμένοι στα σπίτια τους, να μην έχουν καμία πληροφόρηση για το τι συνέβαινε έξω από τις πόρτες τους.

Πολλοί Ιρακινοί έχουν δηλώσει ότι από όλες τις αεροπορικές επιθέσεις αυτές που διέλυσαν το τηλεφωνικό τους δίκτυο είχαν το μεγαλύτερο ψυχολογικό αντίκτυπο. Το ότι άκουγαν και αισθάνονταν να πέφτουν παντού γύρω τους βόμβες, σε συνδυασμό με το ότι δεν μπορούσαν να τηλεφωνήσουν για να μάθουν αν οι αγαπημένοι τους ήταν ζωντανοί ή για να καθησυχάσουν τους τρομοκρατημένους συγγενείς τους στο εξωτερικό, ήταν ένας ζωντανός εφιάλτης. Κάτοικοι της Βαγδάτης ικέτευαν τους διαπιστευμένους δημοσιογράφους να τους επιτρέψουν να χρησιμοποιήσουν για μερικά λεπτά τα δορυφορικά τους τηλέφωνα ή τους έδιναν χαρτάκια με τηλεφωνικούς αριθμούς παρακαλώντας τους να τηλεφωνήσουν στον αδερφό ή στο θείο τους που ζούσε στο Λονδίνο ή στη Βαλτιµόρη. «Πείτε του ότι όλα είναι εντάξει. Πείτε του ότι η µητέρα του και ο πατέρας του είναι καλά. Πείτε του να µην ανησυχεί». Μέχρι τότε τα περισσότερα φαρµακεία της Βαγδάτης είχαν ξεπουλήσει όσα υπνωτικά και αντικαταθλιπτικά φάρµακα είχαν, και στην πόλη δεν υπήρχε Valium ούτε για δείγµα.

_____________________________________________________________________

*Η επίσημη δικαιολογία για την ολοκληρωτική καταστροφή του τηλεφωνικού δικτύου της Βαγδάτης ήταν ότι με αυτό τον τρόπο ο Σαντάμ δε θα είχε πλέον τη δυνατότητα να επικοινωνεί με τις επίλεκτες ειδικές δυνάμεις του. Όμως μετά τον πόλεμο Αμερικανοί ανακριτές «συνομίλησαν» με υψηλόβαθμους Ιρακινούς αιχμαλώτους και ανακάλυψαν ότι για πολλά χρόνια πριν από τον πόλεμο ο Σαντάμ πίστευε πως κατάσκοποι προσπαθούσαν να εντοπίσουν πού βρισκόταν μέσω των τηλεφωνημάτων του, και για αυτόν το λόγο είχε χρησιμοποιήσει το τηλέφωνο μόνο δύο φορές τα προηγούμεγα δεκατρία χρόνια. Ως συνήθως, ήταν περιττές οι αξιόπιστες πληροφορίες. Η Bechtel θα αμειβόταν πλουσιοπάροχα για να κατασκευάσει ένα νέο τηλεφωνικό δίκτυο. (Σ.τ.Σ.)
_______________________________________________________________

Ακολούθησαν τα µάτια. «Δεν έγινε κάποια εκκωφαντική έκρηξη, ούτε υπήρξε κάποια ευδιάκριτη µεταβολή στο πρόγραµµα των µεταµεσονύχτιων αεροπορικών βοµβαρδισµών. Όµως µέσα σε µια στιγµή µια ολόκληρη πόλη 5 εκατοµµυρίων κατοίκων βυθίστηκε σε µια τροµακτική, ατέλειωτη νύχτα», έγραφε ο Guardiαn στις 4 Απριλίου. Το σκοτάδι «διακοπτόταν µόνο από τους προβολείς των διερχόµενων αυτοκινήτων». Παγιδευµένοι µέσα στα σπίτια τους, οι κάτοικοι της Βαγδάτης δεν µπορούσαν να επικοινωνήσουν µεταξύ τους ή να µάθουν τι συνέβαινε έξω. Σαν ένας κρατούµενος που µεταφέρεται σε κάποια µυστική φυλακή της CIA, ολόκληρη η πόλη ήταν αλυσοδεµένη και µε µια κουκούλα στο κεφάλι. Και στη συνέχεια την έγδυσαν.

Αντικείµενα παρηγοριάs

ο πρώτο στάδιο βασανισµού προκειµένου να σπάσει ένας ανακρινόµενος είναι να του αφαιρέσουν τα ρούχα του και οτιδήποτε έχει τη δύναµη να τον κάνει να διατηρεί την αυτοεκτίµησή του τα λεγόµενα «µεταβατικά αντικείµενα» ή «αντικείµενα παρηγοριάς». Συχνά βεβηλώνονται αντικείµενα που έχουν ιδιαίτερη αξία για τον κρατούµενο, όπως το Κοράνι ή µια φωτογραφία αγαπηµένων του προσώπων. Το µήνυµα προς τον κρατούµενο είναι: «Δεν είσαι τίποτα, είσαι αυτός που θέλουµε εµείς να είσαι». Δηλαδή, σου στερούµε την ουσία της ανθρώπινης φύσης. Οι Ιρακινοί υποβλήθηκαν συλλογικά σε αυτή τη διαδικασία, βλέποντας τους πιο σηµαντικούς θεσµούς τους να ευτελίζονται, την ιστορία τους να φορτώνεται σε καµιόνια και να εξαφανίζεται. Οι βοµβαρδισµοί προκάλεσαν βαθιές πληγές στο Ιράκ, όµως ήταν κυρίως οι λεηλασίες, τις οποίες δεν εµπόδισαν τα στρατεύµατα κατοχής, που λύγισαν την ψυχή της χώρας.

«Οι εκατοντάδες λαφυραγωγοί που έσπασαν πανάρχαια αγγεία, απογύµνωσαν γυάλινες προθήκες και άρπαξαν χρυσά αντικείµενα και άλλες αρχαιότητες από το Εθνικό Μουσείο του Ιράκ στην ουσία λεηλάτησαν τα αρχεία της πρώτης ανθρώπινης κοινωνίας», έγραψαν οι Los Angeles Times. «Χάθηκε το 80% από τα 170.000 ανεκτίµητα αντικείµενα του µουσείου». Η Εθνική Βιβλιοθήκη, στην οποία υπήρχαν αντίτυπα όλων των βιβλίων και των διδακτορικών διατριβών που είχαν δηµοσιευτεί στο Ιράκ, µετατράπηκε σε ερείπια. Εικονογραφηµένα Κοράνια ηλικίας χιλίων ετών εξαφανίστηκαν από το Μουσείο Θρησκευτικών Υποθέσεων, από το οποίο απέµεινε µόνο το καµένο εξωτερικό κέλυφος. «Η εθνική µας κληρονοµιά χάθηκε», δήλωσε ένας καθηγητής λυκείου στη Βαγδάτη. Ένας έµπορος είπε ότι το µουσείο «ήταν η ψυχή του Ιράκ. Αν δεν επιστραφούν στο µουσείο οι λεηλατηµένοι θησαυροί, θα νιώθω πάντα ότι µου έκλεψαν ένα µέρος της ψυχής µου». Ο Μακγκουάιρ Γκίµπσον, καθηγητής αρχαιολογίας από το Πανεπιστήµιο του Σικάγου, χαρακτήρισε τη λεηλασία «ένα είδος λοβοτοµής. Η βαθιά µνήµη µιάς ολόκληρης κουλτούρας, µιάς κουλτούρας που συνεχιζόταν για χιλιάδες χρόνια, αφαιρεθηκε».

Χάρη κυρίως στις προσπάθειες κληρικών που οργάνωσαν αποστολές σωτηρίας εν µέσω της λεηλασίας, ανακτήθηκε ένα µέρος των τεχνουργηµάτων. Όµως πολλοί Ιρακινοί ήταν -και εξακολουθούν να είναι πεπεισµένοι ότι η λοβοτοµή ήταν εσκεµµένη, ότι αποτελούσε τµήµα του σχεδίου της Ουάσιγκτων να εξαλείψει ένα ισχυρό και µε βαθιές ρίζες έθνος και να το αντικαταστήσει µε ένα δικό της µοντέλο. «Η Βαγδάτη είναι η µητέρα της αραβικής κουλτούρας, και θέλουν να σβήσουν την κουλτούρα µας», δήλωσε ο εβδοµηντάχρονος Αχµέντ Αµπντουλάχ στη Wαshington Post.

Όπως έσπευσαν να επισηµάνουν οι σχεδιαστές του πολέµου, οι λεηλασίες έγιναν από Ιρακινούς και όχι από ξένους στρατιώτες. Και είναι αλήθεια ότι ο Ράµσφελντ δεν είχε σχεδιάσει τη λαφυραγώγηση του Ιράκ, όµως δεν πήρε µέτρα για να την αποτρέψει ή για να τη σταµατήσει όταν άρχισε. Πρόκειται για µια αποτυχία που δεν είναι δυνατόν να αποδοθεί σε απλή παράλειψη.

Κατά τη διάρκεια του πρώτου Πολέµου του Κόλπου δεκατρία ιρακινά µουσεία δέχτηκαν επιθέσεις από λαφυραγωγούς. Άρα υπήρχε κάθε λόγος να αναµένεται ότι η φτώχεια, η οργή για το παλαιό καθεστώς και η γενική ατμοσφαιρα του χάους θα παρακινούσαν µερικούς Ιρακινούς να ενεργήσουν µε τον ίδιο τρόπο (ιδίως δεδοµένου του γεγονότος ότι ο Σαντάµ είχε εκκενώσει τις φυλακές αρκετούς µήνες πριν).

Κορυφαίοι αρχαιολόγοι είχαν προειδοποιήσει το Πεντάγωνο ότι έπρεπε να καταστρώσει ένα σχέδιο προστασίας των µουσείων και των βιβλιοθηκών, ενώ στις 26 Μαρτίου αυτό έστειλε ένα µνηµόνιο στη συµµαχική διοίκηση στο οποίο αναφέρονταν «κατά σειρά προτεραιότητας, δεκαέξι σηµεία της Βαγδάτης που η προστασία τους είχε καθοριστική σηµασία».

Το µουσείο βρισκόταν στη δεύτερη θέση του καταλόγου. Άλλοι είχαν προειδοποιήσει τον Ράμσφελντ να στείλει μαζί με τα στρατεύματα μια διεθνή αστυνομική δύναμη για να διατηρήσει τη δημόσια τάξη μία ακόμα υπόδειξη που αγνοήθηκε.

Ωστόσο, ακόμα και χωρίς την παρουσία μιας αστυνομικής δύναμης, υπήρχαν αρκετοί Αμερικανοί στρατιώτες στη Βαγδάτη ώστε να αναλάβουν τη φύλαξη των σημαντικών πολιτισμικών μνημείων, κάτι που δεν έγινε.

Υπάρχουν πολυάριθμες αναφορές ότι οι Αμερικανοί στρατιώτες κάθονταν αμέριμνοι στα τεθωρακισμένα οχήματά τους και παρακολουθούσαν τα φορτωμένα με λάφυρα φορτηγά να φεύγουν μια αντανάκλαση της στάσης αδιαφορίας του ίδιου του Ράμσφελντ.

Μερικές αμερικανικές στρατιωτικές μονάδες πήραν μόνες τους την πρωτοβουλία να σταματήσουν τις λεηλασίες, όμως υπήρξαν και περιπτώσεις που Αμερικανοί στρατιώτες συμμετείχαν σε αυτές. Το Διεθνές Αεροδρόμιο της Βαγδάτης μετατράπηκε σε έναν απέραντο σκουπιδότοπο από Αμερικανούς στρατιώτες οι οποίοι, σύμφωνα με το Time, έσπασαν έπιπλα και στη συνέχεια προχώρησαν στα πολιτικά αεριωθούμενα στο διάδρομο προσγείωσης: «Αμερικανοί στρατιώτες που αναζητούσαν αναπαυτικά καθίσματα και σουβενίρ κατέστρεψαν τον εξοπλισμό των αεροπλάνων, έσκισαν καθίσματα, προξένησαν ζημιές στα πιλοτήρια και έσπασαν όλα τα παράθυρα». Το αποτέλεσμα ήταν να υποστεί ζημιές ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων η εθνική αεροπορική εταιρεία του Ιράκ η οποία ήταν ένα από τα πρώτα περιουσιακά στοιχεία που εκποιήθηκαν όταν ξεκίνησαν οι ιδιωτικοποιήσεις.

Αμερικανοί Στρατιώτες Λεηλατούν Μουσεία στη Βαγδάτη

ο ελάχιστο επίσημο ενδιαφέρον για να σταματήσουν οι λεηλασίες αποκαλύπτεται από τις δηλώσεις δύο αντρών που διαδραμάτισαν κομβικό ρόλο στην κατοχή του Ιράκ: του Πίτερ Μακφέρσον, του βασικού οικονομικού συμβούλoυ του Πολ Μπρέμερ, και του Τζον Αγκρέστο, του υπεύθυνου για την αναδόμηση της ανώτατης εκπαίδευσης κατά τη διάρκεια της κατοχής. Ο Μακφέρσον είπε ότι, όταν είδε Ιρακινούς να λαφυραγωγούν την κρατική περιουσία (αυτοκίνητα, λεωφορεία, στρατιωτικό εξοπλισμό), δεν ενοχλήθηκε. Καθώς ήταν ο βασικός οικονομολόγος που θα εφάρμοζε τη θεραπεία-σοκ στο Ιράκ, η αποστολή του ήταν να περιορίσει ριζικά το κράτος και να πουλήσει τα περιουσιακά του στοιχεία, κάτι που σήμαινε ότι οι λαφυραγωγοί του έδιναν ένα καλό σημείο εκκίνησης.

«Θεωρούσα ότι ήταν ένα είδος φυσικού τρόπου ιδιωτικοποίησης το να αποκτά κανείς την κυριότητα ενός κρατικού οχήματος ή να οδηγεί ένα φορτηγό που ανήκε στο κράτος, πίστευα ότι δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα», δήλωσε ο Μακφέρσον. Βετεράνος γραφειοκράτης της κυβέρνησης Ρέιγκαν και ένθερμος θιασώτης των οικονομικών της Σχολής του Σικάγου, ο Μακφέρσον αντιµετωπίζει τις λεηλασίες ως µια µορφή «συρρίκνωσης» του δηµόσιου τοµέα.*

Αλλά και ο Τζον Αγκρέστο είδε τη λεηλασία της Βαγδάτης, την οποία παρακολούθησε στην τηλεόραση, ως µια χρυσή ευκαιρία. Οραµατιζόταν την αποστολή του («µια ανεπανάληπτη περιπετεια») ως αναδηµιουργία από το µηδέν του συστήµατος ανώτατης εκπαίδευσης του Ιράκ. Υπό αυτό το πρίσµα, η απογύµνωση των πανεπιστηµίων και του Υπουργείου Παιδείας πρόσφερε, όπως εξήγησε, «τη δυνατότητα για µια καινούρια αρχή», εξασφαλίζοντας την ευκαιρία να αποκτήσουν οι σχολές του Ιράκ «τον πιο σύγχρονο εξοπλισµό». Αν η αποστολή ήταν «η δηµιουργία ενός εθνους», όπως τόσοι πολλοί πίστευαν, τότε ό,τι είχε αποµείνει από την παλαιά χώρα αποτελούσε εµπόδιο. Ο Aγκρέστο είχε διατελέσει πρόεδρος του Κολεγίου Σεντ Τζον του Νιου Μέξικο, το οποίο ειδικεύεται στη µελέτη των Μεγάλων Κειµένων. Όπως δήλωσε ο ίδιος, παρότι δε γνώριζε τίποτα για το Ιράκ, απέφυγε να διαβάσει βιβλία για τη χώρα πριν πάει εκεί, ώστε να φτάσει «µε όσο το δυνατόν περισσότερο ανοιχτό µυαλό». Όπως και τα κολέγια του Ιράκ, ο Αγκρέστο θα ήταν κι αυτός µια «άγραφη σελίδα».

Αν είχε διαβάσει ένα ή δύο βιβλία, θα είχε ενδεχοµένως σκεφτεί περισσότερο το κατά πόσο ήταν αναγκαίο να διαγράψει τα πάντα και να αρχίσει από το µηδέν. Για παράδειγµα, θα είχε πληροφορηθεί ότι, προτού οι κυρώσεις στραγγαλίσουν τη χώρα, το Ιράκ είχε το καλύτερο εκπαιδευτικό σύστηµα στην περιοχή, µε το µεγαλύτερο ποσοστό εγγράµµατων στον αραβικό κόσµο (το 1985 το 89% των Ιρακινών γνώριζαν ανάγνωση και γραφή). Αντίθετα, στην Πολιτεία του Νιου Μέξικο, που είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του Αγκρέστο, το 46% των κατοίκων είναι λειτουργικά αναλφάβητοι, ενώ το 20% είναι ανίκανοι «να κάνουν βασικές µαθηµατικές πράξεις για να υπολογίσουν το σύνολο σε µια απόδειξη πωλήσεων». **Ωστόσο ο Αγκρέστο ήταν σε τόσο µεγάλο βαθµό πεπεισμένος για την ανωτερότητα των αμερικανικών συστημάτων, ώστε αδυνατούσε να φανταστεί ότι οι Ιρακινοί ήθελαν να προστατέψουν και να διασώσουν την κουλτούρα τους και ότι θα βίωναν την καταστροφή της ως μια εφιαλτική απώλεια

_____________________________________________________________________

* Πρόκειται για µια διαστρέβλωση που τοποθετεί κάτω από ένα νέο οπτικό πρίσµα την υπερχρέωση των Αµερικανών φορολογουµένων από τη Halliburton και την προθυµία του Πενταγώνου να την αφήσει να το κάνει ίσως το Υπουργείο Άµυνας να θεώρησε ότι η υπερκοστολόγηση που προκάλεσε την απώλεια εκατοµµυρίων δολαρίων δεν ήταν κλοπή, αλλά «συρρίκνωση του δηµόσιου τοµέα, ως µέρος της εκστρατείας για να περιοριστεί ο ρόλος του κράτους και να γιγαντωθούν οι επιχειρήσεις. (Σ.τ.Σ.)
** Όταν ο Αγκρέστο απέτυχε παταγωδώς να αναδοµήσει το πανεπιστηµιακό σύστηµα του Ιράκ και έφυγε από τη χώρα αφήνοντας το έργο του ηµιτελές, αναθεώρησε τον αρχικό του ενθουσιασµό για τις λεηλασίες και περιέγραψε τον εαυτό του ως «έναν νεοσυντηρητικό που ήρθε αντιµέτωπος µε την πραγµατικότητα». Αυτή και άλλες λεπτοµέρειες προέρχονται από τη γλαφυρή περιγραφή του Ρατζίβ Τσαντρασεκαράν για την Πράσινη Ζώνη στο βιβλίο του Imperial Life in the Emerald  Cily [Η Σμαραγδένια Πόλη Στην Πράσινη Ζώνη της Βαγδάτης, εκδόσεις Γκοβόστης, 2008]0 (Σ.Τ.Σ.)

_____________________________________________________________________

Αυτή η νεοαποικιακή τύφλωση είναι ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στο πλαίσιο του πολέμου κατά της τρομοκρατίας. Στην αμερικανική φυλακή που βρίσκεται στον κόλπο του Γκουαντάναμο υπάρχει ένας χώρος που είναι γνωστός ως «η καλύβα της αγάπης». Πηγαίνουν τους κρατούμενους εκεί μόνο όταν οι δεσμοφύλακές τους αποφασίσουν ότι δεν είναι εχθρικοί μαχητές και ότι θα πρέπει να αποφυλακιστοϋν. Μέσα στην «καλύβα της αγάπης» επιτρέπεται στους κρατούμενους να παρακολουθούν ταινίες του Χόλιγουντ και τους ταϊζουν ανθυγιεινά αμερικανικά φαγητά. Ο Ασίφ Ικμπάλ, ένας από τους τρεις Βρετανούς κρατούμενους που έγιναν γνωστοί ως «Οι Τρεις του Τίπτον», βρέθηκε πολλές φορές εκεί προτού επιστρέψει μαζί με τους δύο φίλους του στην πατρίδα του. «Παρακολουθούσαμε DVD, τρώγαμε McDonald’s και Pizza Hut και, κυρίως, κρυώναμε. […] Δεν ήμασταν αλυσοδεμένοι σε εκείνον το χώρο. […] Δεν είχαμε την παραμικρή ιδέα για ποιο λόγο φέρονταν έτσι σε εμάς. Την υπόλοιπη βδομάδα ήμασταν κλεισμένοι στα κελιά μας. […] Την τελευταία Κυριακή πριν επιστρέψουμε στην Αγγλία ο Λέσλι [ένας αξιωματούχος του FBI] μας έφερε πατατάκια Pringles, παγωτά και σοκολάτες». Ο φίλος του Ρουχέλ Αχμέντ υπέθετε ότι η ιδιαίτερη μεταχείριση «οφειλόταν στο γεγονός ότι ήξεραν πως είχαν χάσει το χρόνο τους βασανίζοντάς μας επί δυόμισι χρόνια και έλπιζαν ότι θα το ξεχνούσαμε»

Ο Αχμέντ και ο Ικμπάλ είχαν συλληφθεί από άντρες της Βόρειας Συμμαχίας όταν είχαν πάει στο Αφγανιστάν για να παρευρεθούν σε ένα γάμο. Τους είχαν δείρει, τους είχαν κάνει ενέσεις με άγνωστα φάρμακα, τους είχαν υποχρεώσει να στέκονται σε άβολες στάσεις επί ώρες, τους στερούσαν τον ύπνο, τους είχαν ξυρίσει διά της βίας και για είκοσι εννέα μήνες δεν τους αναγνώριζαν κανένα νομικό δικαίωμα. Ωστόσο υποτίθεται ότι θα έπρεπε να τα «ξεχάσουν» όλα αυτά μπροστά στη δελεαστική εικόνα των Pringles. Αυτό ήταν το σχέδιο.  Είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αλλά το σχέδιο της Ουάσινγκτον για το Ιράκ ήταν το ίδιο, σε γενικές γραμμές: τρομοκράτηση και κλονισμός μιας ολόκληρης χώρας, εσκεμμένη καταστροφή των υποδομών της, καμία προσπάθεια να εμποδιστεί η λεηλασία της κουλτούρας και της ιστορίας της και, τέλος, η ελπίδα ότι όλα θα διορθώνονταν μέσω των απεριόριστων αποθεμάτων φτηνών οικιακών συσκευών και ανθυγιεινών αμερικανικών φαγητών. Στο Ιράκ ο κύκλος της εξάλειψης ενός πολιτισμού και της αντικατάστασής του με ένα νέο μοντέλο δεν ήταν κάτι θεωρητικό. Άρχισε να υλοποιείται μέσα σε λίγες βδομάδες.

Ο Πολ Μπρέμερ, που διορίστηκε από τον Μπους επικεφαλής των κατοχικών Αρχών στο Ιράκ, έχει παραδεχτεί ότι, όταν έφτασε στη Βαγδάτη, οι λεηλασίες συνεχίζονταν και η τάξη δεν είχε αποκατασταθεί. «Καθώς πήγαινα από το αεροδρόμιο στο κέντρο της πόλης, η Βαγδάτη ήταν κυριολεκτικά παραδομένη στις φλόγες. [ … ] Κανείς δεν κυκλοφορούσε στους δρόμους. Πουθενά δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα. Η παραγωγή πετρελαίου είχε σταματήσει. Δεν υπήρχε πουθενά ούτε ένας αστυνομικάς». Παρ’ όλα αυτά, η λύση που προέκρινε ο Μπρέμερ για να αντιμετωπιστεί η κρίση ήταν η πλήρης απελευθέρωση των εσαγωγών: χωρίς δασμούς, χωρίς τέλη, χωρίς ελέγχους, χωρίς φόρους. Δύο βδoμάδες μετά την άφιξή του ο Μπρέμερ ανήγγειλε ότι τα σύνορα του Ιράκ «είναι ανοιχτά για τους επιχειρηματίες». Μέσα σε μία νύχτα το Ιράκ μετατράπηκε από μια από τις πιο απομονωμένες χώρες στον κόσμο, η οποία δεν μπορούσε να πραγματοποιεί ούτε τις πιο στοιχειώδεις εμπορικές συναλλαγές εξαιτίας των αυστηρών κυρώσεων του ΟΗΕ, στην πλέον ανοιχτή αγορά που υπήρ χε οπουδήποτε.

Τα βασανιστήρια στο Γκουαντάναμο

Ενώ τα βαρυφορτωμένα φορτηγά μετέφεραν τα κλοπιμαία στους επίδοξους αγοραστές στην Ιορδανία, στη Συρία και στο Ιράν, από την αντίθετη κατεύθυνση έρχονταν φάλαγγες από νταλίκες που μετέφεραν κινεζικές τηλεοράσεις, χολιγουντιανές ταινίες σε DVD και ιορδανικούς δορυφορικούς δίσκους και τα ξεφόρτωναν στα πεζοδρόμια της συνοικίας Καράντα της Βαγδάτης. Ενώ μια κουλτούρα παραδινόταν στις φλόγες και απογυμνωνόταν, μια άλλη, προσυσκευασμένη κουλτούρα εισέβαλλε για να την αντικαταστήσει.

Μια από τις αμερικανικές εταιρείες που καραδοκούσαν για να εκμεταλλευτούν αυτό το πείραμα επέκτασης του καπιταλισμού σε νέα εδάφη ήταν η New Bridge Strategies, την οποία είχε ιδρύσει Τζο Όλμποου, ο διορισμένος από τον Μπους πρώην επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Διαχείρισης Έκτακτων Καταστάσεων. Υποσχόταν ότι, χάρη στις υψηλού επιπέδου πολιτικές διασυνδέσεις της, μπορούσε να βοηθήσει τις αμερικανικές πολυεθνικές εταιρείες να αποκτήσουν ένα κομμάτι από την πίτα στο Ιράκ. «Η απόκτηση των δικαιωμάτων διανομής των προϊόντων της Prοcter & Gamble θα είναι ένα χρυσωρυχείο», είχε δηλώσει κατενθουσιασμένος ένας από τους μεγαλομετόχους της εταιρείας. «Ενα καλά εφοδιασμένο 7-Eleνen μπορεί να κλείσει τριάντα ιρακινά καταστήματα. Ένα πολυκατάστημα Wal-Mart μπορεί να καταλάβει oλόκληρη τη χώρα»

Όπως και οι κρατούμενοι στο Γκουαντάναμο που μεταφέρονταν στην «καλύβα της αγάπης», οι Ιρακινοί θα εξαγοράζονταν με Pringles και με την ποπ κουλτούρα αυτή τουλάχιστον ήταν η θεμελιώδης ιδέα του μεταπολεμικού σχεδίου της κυβέρνησης Μπους.

Ιράκ Βομβαρδισμός

Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • «Καλώς ήρθες» CIA #Twitter & # Facebook!

    Η CIA εισέρχεται στα κοινωνικά δίκτυα για να παρακολουθεί, κατασκόπευει και να προβλέπει τις παγκόσμιες τάσεις.

  • Πακέτο!

    θα τους ταραξουμε στη νομιμότητα (κι'όσοι προκάνουμε..)

  • Μπορεί ο αστυνομικός να είναι χρυσαυγίτης;

    Δεν υποστηρίζω ότι οι άντρες και οι γυναίκες της ΕΛΑΣ που ψηφίζουν τα αυγά είναι ναζιστές ή συνειδητοί αντι-δημοκράτες – αν και αυτή η επιλογή δεν έχει το παραμικρό ελαφρυντικό. Ωστόσο, τα μεγάλα ποσοστά που παίρνει η ΧΑ ξανά και ξανά εκεί που ψηφίζουν οι αστυνομικοί δεν είναι καθόλου καλό σημάδι.  Το μήνυμα που προκύπτει είναι σαφέστατο και κανένας δε μπορεί να το αγνοεί.

    ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ΨΗΦΙΣΑΝ ΜΑΖΙΚΑ ΟΙ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΙ- http://wp.me/pVnfp-g9p

  • Σαν να μην πέρασε μιά μέρα…

    2400 Χρόνια Πίσω ;

  • Δημοφιλή άρθρα & σελίδες

  • Πρόσφατα άρθρα

  • NAOMI KLEIN Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ-ΒΙΒΛΙΟ-ΚΛΙΚ.

    Ολόκληρο το Βιβλίο Μπέστ-σέλλερ, προσφορά του συνεργάτη μας ftanei_pia στο προσωπικό της ΕΥΔΑΠ. Για να μαθαίνουν νέοι και παληοί.

    Το βιβλίο της Νάομι Κλάιν συγκλονίζει με τις ομοιότητες που βιώνει το πειραματόζωο Ελλάς. Αφού πριν χρόνια η νεοφιλελεύθερη σχολή Φρίντμαν τα εφάρμοσε στη Λατ, Αμερική, Πολωνία, Μεγ. Βρεττανία, Ινδονησία, Ρωσία, Σρι Λάνκα, Ιράκ. κ.α

  • ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΚΟΜΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ; ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ!

    Μας "πυροβολούν" εν ψυχρώ, μας γυρίζουν στην Γιούλεν των αμερικάνων και αυτοί αντί να ξεσηκώνονται και να τα κάνουν όλα λαμπόγιαλο, παρακολουθούν και μελετούν τις εξελίξεις, ψύχραιμοι και ωραίοι. Και οι "πέτρες δεν έχουν ακόμη αρχίσει να ίπτανται"..

    Εκείνα τα χρήματα του "κουμπαρά" Μπάρδη-Ομοσπονδίας που μας λέγατε πως πήγαιναν οι περικοπές των αποδοχών, εννοείτε πως θα είναι το ισοδύναμο από τις απώλειες στο εφάπαξ;

  • Μεταπληροφορίιες

  • Αγωνιστικο και Λυτρωτικό το 2014

  • ΑΝ ΑΥΤΟ ΥΠΟΔΗΛΩΝΕΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΚΑΙ ΑΚΟΜΜΑΤΙΣΤΟ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟ ΑΣ ΑΠΑΝΤΗΘΕΙ

    Οταν στην πρώτη σελίδα του blog υπάρχει η (μοναδική) παραπομπή σε παράταξη κόμματος; Και που έχει ζητηθεί η απομάκρυνση της πολλές φορές; Μετά απορούμε για την αναξιοπιστία-ανυποληψία του κομματικού συνδικαλισμού;

  • ΚΑΤΩΤΕΡΟΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΩΝ…

  •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

    ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ > και αν δεν ανοίγει ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

  • ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ-ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ Ε.ΥΔ.Α.Π

  • ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΕΥΔΑΠ

  • ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

    Σεπτεμβρίου 2013
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Αυγ.   Οκτ. »
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    30  
  • ΕΝΟΤΗΤΑ -ΑΥΤΟΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΙ’ ΑΓΩΝΑΣ ΘΑ ΜΑΣ ΣΩΣΟΥΝ ΑΠ΄ΤΗ ΠΕΙΝΑ

    Αυτοοργάνωση, επιτροπές εργαζομένων παντού, αποφάσεις με δημοκρατικές διαδικασίες

  • ΕΥΔΑΠ ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ!

  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ

    protovoulia1.eydap@gmail.com
    ---------
    ΤΑ ΕΠΩΝΥΜΑ ΑΡΘΡΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΥΠΟΓΡΑΦΟΝΤΑ.
    ---------
    -Μπορείτε να δημοσιεύσετε άρθρο σας -επώνυμα ή με τα αρχικά*.
    Παράκληση: Χωρίς ύβρεις και συκοφαντίες
    *Τα πλήρη στοιχεία στη διάθεση μας.

  • Χάουαρντ Ζιν (1923-2010)

    ΔΙΑΚΗΡΥΞΕΙΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ (1,2,3,4 Κεφάλαια)

  • Αρχείο

  • Kατηγορίες

  • «Έπεσε» στο μάτι μας

    και γελάσαμε ..πικρά

  •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

    ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ -ΛΙΝΚ //σε περίπτωση που δεν ανοίγει το προηγούμενοι ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

  • Τα πάντα διαλύονται, ξεπουλιούνται..Η Α.Ε. εκποίησης δημόσιας περιουσίας δουλεύει! Εμείς? (ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ)

    ...Εμείς οι χιλιάδες, οι εκατοντάδες χιλιάδες, τα εκατομμύρια... τι κάνουμε, τι περιμένουμε για να πάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας;  Τιιιιιιιιιιιιι;

    ..και τα συνδικάτα, οι παρατάξεις, οι δεκάδες "συνδικαλιστές| (βάλτε όποια και όποιους φαντάζεστε) στη ..νιρβάνα τους?

  • ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

    Πότε θα γυρίσουμε σελίδα; Δεν αρκούν 40 σχεδόν, χρόνια συναλλαγής, διαφθοράς, ιδιοτέλειας, πελατειακών σχέσεων; Θα πρέπει μήπως να τα ..κατοστήσουμε;

  • αν

Αρέσει σε %d bloggers: