Το Δόγμα του ΣΟΚ – της Naomi Klein (Κεφάλαιο 21)

Κεφάλαιο

Η AΠΩΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΙΝΗΤΡΟΥ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΩΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ


«Οι συνοριακοί φράχτες δεν ανήκουν στον

κόσµο των γκουλάγκ, αλλά στον κόσµο  των

ηχοµονωτικών παραπετασµάτων κατά

µήκος των αυτοκινητοδρόμων, των θεωρείων

πολυτελείας στα στάδια, των χώρων

απαγόρευσης του καπνίσµατος, των ζωνών

ασφάλειας στα αεροδρόµια και των

περιτειχισµένων κοινοτήτων». [ … ]

Καθιστούν πρόδηλα τα προνόµια των εχόντων

και το φθόνο των µη κατεχόντων, µε έναν

τρόπο που προκαλεί αµηχανία και στους µεν

και στους δε.

Αυτό δε σηµαίνει ότι οι φράχτες αυτοί

δεν είναι αποτελεσµατικοί».

Κρίστοφερ Κάλντγουελ, εκδότης

του Weekly Standard, Νοέμβριος 2006

ια δεκαετίες η κοινή λογική υπαγόρευε ότι το γενικευµένο χάος αποστραγγίζει την παγκόσµια οικονοµία. Φυσικά, µεµονωµένα σοκ και κρίσεις χρησιµοποιούνταν ως µοχλοί πίεσης για να ανοιχτούν νέες αγορές, όµως µετά το αρχικό σοκ µια σχετική σταθερότητα και ένα καθεστώς ειρήνης θεωρούνταν αναγκαίες προϋποθέσεις για τη σταθερή οικονοµική µεγέθυνση. Αυτή ήταν η ευρέως αποδεκτή ερµηνεία για το λόγο για τον οποίο τα χρόνια της δεκαετίας του 1990 ήταν χρόνια ευηµερίας: Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέµου οι οικονοµίες ήταν ελεύθερες να επικεντρωθούν στο εµπόριο και στις επενδύσεις, ενώ, µε την αύξηση της αλληλεξάρτησης ανάµεσα στις χώρες, υπήρχαν πολύ λιγότερες πιθανότητες να βοµβαρδίσει η µια την άλλη.

Ωστόσο στο Παγκόσµιο Οικονοµικό Φόρουµ του Νταβός το 2007 πολιτικοί ηγέτες και σηµαντικοί οικονοµικοί παράγοντες έξυναν από αµηχανία τα κεφάλια τους, απορώντας για µια εξέλιξη που έμοιαζε να διαψεύδει την κοινή λογική. Η εξέλιξη αυτή έγινε γνωστή ως «το δίληµµα του Νταβός και ο αρθρογράφος των Financial Times Μάρτιν Γουλφ την έχει περιγράψει ως «την αντίφαση ανάµεσα στην καλή οικονοµική κατάσταση και στην προβληµατική πολιτική κατάσταση που επικρατεί σε παγκόσµια κλίµακα». Όπως διευκρίνισε, η οικονοµία είχε αντιµετωπίσει μια σειρά από σοκ: το χρηµατιστηριακό κραχ µετά το 2000, τις τροµοκρατικές επιθέσεις της Ι1ης Σεπτεµβρίου 2001, τους πολέµους στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, τις τριβές για την πολιτική των ΗΠΑ, ένα άλµα της τιµής του πετρελαίου σε επίπεδα που δεν είχαµε ξαναδεί από τη δεκαετία του 1970, τη διακοπή των διαπραγµατεύσεων του Γύρου της Ντόχα [για τον Παγκόσµιο Οργανισµό Εµπορίου] και την αντιπαράθεση για τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν». Παρ’ όλα αυτά, διένυε μια χρυσή περίοδο ευρύτερα συµµεριζόµενης ανάπτυξης». Για να το θέσουµε ωµά, παρόλο που ο κόσµος πήγαινε κατά διπόλου και δε διαφαινόταν καµία ελπίδα σταθερότητας, η παγκόσµια οικονοµία επικροτούσε τις εξελίξεις. Λίγο αργότερα ο υπουργός Οικονοµικών των ΗΠΑ Λόρενς Σάµερς αναφέρθηκε στη «σχεδόν πλήρη αποσύνδεση» της πολιτικής από τις αγορές ως μια κατάσταση που µοιάζει να έχει βγει από τα µυθιστορήµατα του Ντίκενς. Μιλάς µε τους ειδικούς στις διεθνείς σχέσεις και σου λένε ότι ποτέ τα πράγµατα δεν ήταν χειρότερα. Έπειτα µιλάς µε τους επενδυτές και σου λένε ότι ποτέ τα πράγµατα δεν ήταν καλύτερα.

Αυτή η αινιγµατική τάση έχει αποτυπωθεί και σε έναν οικονοµικό δείκτη που τον αποκαλούν «δείκτη της σχέσης των όπλων µε το χαβιάρι» και συγκρίνει τις πωλήσεις πολεµικών αεριωθούµενων (τα «όπλα») και ιδιωτικών τζετ (το «χαβιάρι»). Για δεκαεφτά χρόνια, όταν αυξάνονταν οι πωλήσεις των πολεµικών αεριωθούµενων, µειώνονταν οι πωλήσεις των ιδιωτικών τζετ, και, αντίστροφα, όταν αυξάνονταν οι πωλήσεις των ιδιωτικών τζετ, περιορίζονταν οι πωλήσεις των πολεµικών αεριωθούµενων. Φυσικά, υπήρχαν επιχειρηµατίες που κατάφερναν να πλουτίσουν πουλώντας όπλα, όµως ο αριθµός τους ήταν ασήµαντος από οικονοµική σκοπιά. Μια από τις αυταπόδεικτες αλήθειες της αγοράς εκείνη την εποχή ήταν ότι δεν µπορεί να υπάρξει άνθηση της οικονοµικής δραστηριότητας εν µέσω βίας και αστάθειας.

Όµως αυτό δεν ισχύει πλέον. Μετά το 2003, το έτος της εισβολής στο Ιράκ, οι πωλήσεις τόσο των πολεµικών όσο και των ιδιωτικών αεριωθούµενων άρχισαν να αυξάνονται ταχύτατα και ταυτόχρονα, γεγονός που σήµαινε ότι, ενώ ο πλανήτης γινόταν λιγότερο ειρηνικός, αυξανόταν σηµαντικά η συσσώρευση κερδών. Η καλπάζουσα οικονοµική µεγέθυνση της Κίνας και της Ινδίας συνέβαλε στην αυξηµένη ζήτηση για είδη πολυτελείας, ενώ το µέχρι τότε περιορισµένο στρατιωτικοβιοµηχανικό σύµπλεγµα επεκτάθηκε και µετατράπηκε στο σύµπλεγµα του καπιταλισµού της καταστροφής.

ήµερα η παγκόσµια αστάθεια δεν ωφελεί µόνο µια µικρή οµάδα εµπόρων όπλων, αλλά αποφέρει τεράστια κέρδη στις εταιρείες που κατασκευάζουν τεχνολογικά εξελιγµένα συστήµατα ασφάλειας, στις µεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, στις ιδιωτικές εταιρείες ιατροφαρµακευτικής περίθαλψης που νοσηλεύουν τους τραυματισµένους στρατιώτες, στις εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου και, ασφαλώς, στις εταιρείες του αµυντικού τοµέα.

Το ύψος των εσόδων είναι τόσο µεγάλο, ώστε µπορεί να τροφοδοτήσει µια οικονοµική έκρηξη. Μόνο κατά τη διάρκεια του 2005 η Lοckheed Martin, της οποίας ο αντιπρόεδρος προήδρευε της επιτροπής που ζητούσε επίµονα να γίνει ο πόλεµος στο Ιράκ, έλαβε 25 δισεκατοµµύρια δολάρια από την οµοσπονδιακή κυβέρνηση. Ο Δηµοκρατικός βουλευτής Χένρι Γουάξµαν επισήµανε ότι το ποσό «ξεπερνούσε το ΑΕΠ εκατόν τριών χωρών, µεταξύ των οποίων η Ισλανδία, η Ιορδανία και η Κόστα Ρίκα, […..] ενώ ήταν µεγαλύτερο από το άθροισµα των προϋπολογισµών του Υπουργείου Εµπορίου, του Υπουργείου Εσωτερικών, της Διεύθυνσης Μικρών Επιχειρήσεων και των δύο νοµοθετικών σωµάτων της κυβέρνησης». Η ίδια η Lοckheed είχε αναδειχτεί σε µια «αναδυόµενη αγορά». Εταιρείες όπως η Lοckheed (των οποίων η αξία των µετοχών τριπλαστάστηκε µεταξύ 2000 και 2005) αποτελούν σε µεγάλο βαθµό το λόγο για τον οποίο οι χρηµατιστηριακές αγορές των ΗΠΑ αν έκαµψαν από το κραχ που ακολούθησε τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεµβρίου. Ενώ οι συµβατικές µετοχές είχαν αρνητικές αποδόσεις, ο δείκτης Spade Defense, «που αποτελεί σηµείο αναφοράς για την επίδοση των µετοχών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην άµυνα, στην εθνική ασφάλεια και στην αεροναυπηγική», ανέβαινε, κατά µέσο όρο, 15% ετησίως από το 2001 µέχρι το 2006 (σηµειώνοντας άνοδο επτάµισι φορές µεγαλύτερη από τη µέση άνοδο του δείκτη Standard & Ροοr’s 500 κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου).

Το «δίληµµα του Νταβός» τροφοδοτείται ακόµα περισσότερο από το εξαιρετικά επικερδές µοντέλο της ιδιωτικοποιηµένης ανοικοδόµησης που σφυρηλατήθηκε στο Ιράκ. Η αξία των µετοχών των µεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών, στις οποίες συµπεριλαµβάνονται οι µεγάλες µηχανολογικές εταιρείες που αναλαµβάνουν συµβάσεις χωρίς µειοδοτικούς διαγωνισµούς έπειτα από πολέµους και φυσικές καταστροφές αυξήθηκε κατά 250% από το 2001 µέχρι τον Απρίλιο του 2007.

ανοικοδόµηση έχει πλέον µετατραπεί σε µια τόσο σηµαντική επιχειρηµατική δραστηριότητα, ώστε κάθε καταστροφή γίνεται δεκτή µε τον ίδιο ενθουσιασµό µε τον οποίο αντιμετωπίζεται κάθε νέα δηµόσια έκδοση µετοχών: 30 δισεκατοµµύρια δολάρια για την ανοικοδόµηση του Ιράκ, 13 δισεκατοµµύρια δολάρια για την ανοικοδόµηση µετά το τσουνάµι, 100 δισεκατοµµύρια δολάρια για την ανοικοδόµηση της Νέας Ορλεάνης και της περιοχής του Κόλπου του Μεξικού, 7,6 δισεκατοµµύρια δολάρια για την ανοικοδόµηση του Λιβάνου.

Οι τροµοκρατικές επιθέσεις, που µέχρι πρόσφατα προκαλούσαν ελεύθερη πτώση των χρηµατιστηριακών αγορών, γίνονται πλέον δεκτές µε τον ίδιο ενθουσιασµό. Μετά την 11η Σεπτεµβρίου 2001 ο Dow Jones µειώθηκε κατά 685 µονάδες µόλις ξανάνοιξαν οι αγορές. Αντίθετα, στις7 Ιουλίου 2005, την εποµένη των βοµβιστικων επιθέσεων στο σύστηµα δηµόσιων συγκοινωνιών του Λονδίνου, που προκάλεσαν το θάνατο δεκάδων και τον τραυµατισµό εκατοντάδων ανθρώπων, οι χρηµατιστηριακές αγορές των ΗΠΑ έκλεισαν πιο ψηλά από την προηγούµενη, µε τον Nasdaq να καταγράφει άνοδο 7 µονάδων. Τον επόµενο Αύγουστο, τη µέρα που η βρετανική αστυνοµία συνέλαβε είκοσι τέσσερις υπόπτους µε την κατηγορία ότι σχεδίαζαν να ανατινάξουν επιβατικά αεροπλάνα που θα πετούσαν προς τις ΗΠΑ, ο Nasdaq έκλεισε 11,4 µονάδες ψηλότερα, κυρίως χάρη στην άνοδο των µετοχών των εταιρειών ασφάλειας.

Τέλος, υπάρχουν τα εξωφρενικά κέρδη του πετρελαϊκού τοµέα. Το 2006 η Exxon Mobil σηµείωσε κέρδη 40 δισεκατοµµυρίων δολαρίων (τα µεγαλύτερα κέρδη που είχε καταγράψει ποτέ), ενώ δεν υπολείπονταν κατά πολύ οι ανταγωνίστριές της, όπως η Cheνron.  Όπως συµβαίνει και µε τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην άµυνα, στις κατασκευές και στην ασφάλεια, ο πετρελαϊκός τοµέας βγαίνει ενισχυµένος ύστερα από κάθε πόλεµο, τροµοκρατική επίθεση ή τυφώνα κατηγορίας πέντε. Εκτός από τα βραχυπρόθεσµα οφέλη εξαιτίας της ανόδου της τιµής του πετρελαίου η οποία σχετίζεται µε την αβεβαιότητα στις πετρελαιοπαραγωγούς περιοχές, η πετρελαϊκή βιοµηχανία έχει επανειληµµένα καταφέρει να µετατρέψει τις καταστροφές σε ένα µακροπρόθεσµο πλεονέκτηµα για την ίδια, είτε διασφαλίζοντας ότι ένα µεγάλο µέρος των κεφαλαίων για την ανοικοδόµηση του Αφγανιστάν θα διοχετεύονταν στην κατασκευή ενός νέου πετρελαιαγωγού (ενώ άλλα σηµαντικά έργα καθυστερούσαν) είτε προωθώντας το νέο νόµο για τα πετρέλαια του Ιράκ ενόσω η χώρα ήταν ακόµα τυλιγµένη στις φλόγες είτε εκµεταλλευόµενη τον τυφώνα Κατρίνα για να προωθήσει την κατασκευή των πρώτων διυλιστηρίων στις ΗΠΑ από τη δεκαετία του 1970. Η βιοµηχανία του πετρελαίου και του φυσικού αερίου διαπλέκεται τόσο πολύ µε την οικονοµία της καταστροφής (τόσο επειδή είναι η βασική αιτία πίσω από πολλές καταστροφές όσο και επειδή επωφελείται από αυτές), ώστε θα πρέπει να θεωρείται ο επίτιµος εταίρος του συµπλέγµατος του καπιταλισµού της καταστροφής.

Αχρείαστες οι συvωµοσίες

πρόσφατη πληµµυρίδα καταστροφών έχει αποφέρει τόσο θεαµατικά κέρδη, ώστε πολλοί άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσµο να καταλήξουν στο ίδιο συµπέρασµα: Οι πλούσιοι και οι ισχυροί προκαλούν εσκεµµένα καταστροφές προκειµένου να τις εκµεταλλευτούν. Σε µια πανεθνική δηµοσκόπηση που έγινε στις ΗΠΑ τον Ιούλιο του 2006 το ένα τρίτο των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι πίστευαν πως η κυβέρνηση ήταν αναµεµειγµένη ή δεν έκανε τίποτα για να σταµατήσει τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεµβρίου «επειδή ήθελαν να γίνει πόλεµος στη Μέση Ανατολή». Παρόµοιες υποψίες συνοδεύουν τις περισσότερες καταστροφές που έχουν λάβει χώρα τα τελευταία χρόνια. Μετά τον τυφώνα Κατρίνα έβραζαν στους καταυλισµούς οι φήµες ότι τα φράγµατα δεν είχαν σπάσει, αλλά είχαν ανατιναχτεί στα κρυφά προκειµένου «να καταστραφούν οι συνοικίες των µαύρων χωρίς να πληµµυρίσουν εκείνες των λευκών», όπως υποστήριξε ο Λούις Φάρακαν, ο ηγέτης του Έθνους του Ισλάµ. Στη Σρι Λάνκα άκουσα αρκετές φορές ότι οι Ηνωµένες Πολιτείες προκάλεσαν το τσουνάµι µε υποβρύχιες εκρήξεις, ώστε να στείλουν στρατεύµατα στη νοποανατολική Ασία και να θέσουν υπό τον πλήρη έλεγχό τους τις οικονοµίες της περιοχής.

Η αλήθεια είναι ταυτόχρονα λιγότερο σκοτεινή και περισσότερο επικίνδυνη. Ένα οικονοµικό σύστηµα που απαιτεί µια διαρκή οικονοµική µεγέθυνση και εµποδίζει κάθε σοβαρή προσπάθεια να υπάρξουν ρυθµίσεις για την προστασία του περιβάλλοντος προκαλεί από µόνο του µια σταθερή αλυσίδα καταστροφών, είτε στρατιωτικών είτε οικολογικών είτε χρηµατοικονοµικών. Η επιθυµία για εύκολα βραχυπρόθεσµα κέρδη µέσω καθαρά κερδοσκοπικών επενδύσεων έχει µετατρέψει τα χρηµατιστήρια, τις χρηµαταγορές και τις κτηµαταγορές σε µηχανισµούς δηµιουργίας κρίσεων, όπως αποδείχτηκε από τη χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία, από τη νοµισµατική κρίση στο Μεξικό και από την κατάρρευση των µετοχών των εταιρειών της νέας τεχνολογίας. Η απόλυτη εξάρτησή µας από ρυπογόνους, µη ανανεώσιµες πηγές ενέργειας προκαλεί άλλου είδους καταστάσεις έκτακτης ανάγκης: φυσικές καταστροφές (οι οποίες αυξήθηκαν κατά 430% από το 1975) και πολέµους για τον έλεγχο πολύτιµων σπάνιων πόρων (όχι µόνο στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, αλλά και στη Νιγηρία, στην Κολοµβία και στο Σουδάν, όπου µαίνονται συρράξεις χαµηλότερης έντασης), που µε τη σειρά τους προκαλούν τροµοκρατικά ανταποδοτικά χτυπήµατα (σύµφωνα µε µια µελέτη του 2007, ο αριθµός των τροµοκρατικών επιθέσεων επταπλασιάστηκε µετά την έναρξη του πολέµου στο Ιράκ).

εδοµένων των εκρηκτικών συνθηκών, τόσο κλιµατικών όσο και πολιτικών, δεν απαιτούνται σκοτεινές συνωµοσίες για να συνεχιστούν οι καταστροφές. Όλα δείχνουν ότι, αν η ανθρωπότητα επιµείνει στην ίδια πορεία, θα συνεχίσουν να αυξάνονται οι καταστροφές, τόσο σε αριθµό όσο και σε ένταση. Εποµένως, η πρόκληση καταστροφών µπορεί να αφεθεί στο αόρατο χέρι της αγοράς. Είναι ο µοναδικός τοµέας στον οποίο αυτή είναι όντως άκρως αποτελεσµατική

Παρόλο που το σύµπλεγµα του καπιταλισµού της καταστροφής δε συνωµοτεί εσκεµµένα για να προκαλέσει τις κατακλυσµιαίες συµφορές που το συντηρούν (µε µοναδική ίσως εξαίρεση την περίπτωση του Ιράκ), υπάρχουν άφθονες αποδείξεις πως οι βιοµηχανίες που αποτελούν συστατικό του µέρος κάνουν ό,τι µπορούν για να διασφαλίσουν ότι οι καταστροφές θα συνεχιστούν απρόσκοπτα. Οι µεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες χρηµατοδοτούν επί χρόνια τη σταυροφορία που αρνείται επίµονα την αλλαγή του κλίµατος. Υπολογίζεται ότι την τελευταία δεκαετία η Exxon Mobil δαπάνησε 16 εκατοµµύρια δολάρια για αυτόν το σκοπό. Παρόλο που αυτό το φαινόµενο είναι ευρέως γνωστό, δε συµβαίνει το ίδιο και µε την αλληλεξάρτηση ανάµεσα στους εργολάβους της καταστροφής και στους διαµορφωτές της κοινής γνώµης. Αρκετές «δεξαµενές σκέψης» της Ουάσινγκτον µε σηµαντική επιρρόη, όπως το National Institute for Public Policy (Εθνικό Ινστιτούτο Δηµόσιας Πολιτικής) και το Center for Security Policy (Κέντρο Πολιτικής για την Ασφάλεια), χρηµατοδοτούνται από εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους τοµείς της άµυνας και της ασφάλειας, οι οποίες επωφελούνται άµεσα από το γεγονός ότι αυτά τα ινστιτούτα επιµένουν να παρουσιάζουν τον πλανήτη ως ένα ζοφερό και επικίνδυνο τόπο, τα προβλήµατα του οποίου µπορούν να λυθούν µόνο διά της βίας. Επιπλέον, ο τοµέας της ασφάλειας διαπλέκεται σε ολοένα και µεγαλύτερο βαθµό µε τα µέσα ενηµέρωσης, µια εξέλιξη µε οργογελιανές προεκτάσεις. Το 2004 ο κολοσσός των ψηφιακών επικοινωνιών Lexis Nexis έδωσε 775 εκατοµµύρια δολάρια για να αποκτήσει τη Seisint, µια εταιρεία επεξεργασίας δεδοµένων που συνεργάζεται στενά στον τοµέα της παρακολούθησης µε οµοσπονδιακές και πολιτειακές υπηρεσίες. Το ίδιο έτος η General Electric, ιδιοκτήτρια του τηλεοπτικού δικτύου NBC, εξαγόρασε την Ιn Vision, τη σηµαντικότερη κατασκευάστρια των πολυσυζητηµένων συσκευών εντοπισµού βοµβών που χρησιµοποιούνται στα αεροδρόµια και σε άλλους δηµόσιους χώρους. Μεταξύ 2001 και 2006 το Υπουργείο Εθνικής Ασφάλειας είχε αναθέσει στην Ιn Vision συµβάσεις ύψους 15 δισεκατοµµυρίων δολαρίων το µεγαλύτερο αριθµό συµβάσεων αυτού του είδους που ανατέθηκαν σε αντίστοιχες εταιρείες.

Η επέκταση του συµπλέγµατος του καπιταλισµού της καταστροφής στα µέσα ενηµέρωσης ίσως αποδειχτεί ένα νέο είδος εταιρικής συνέργειας, βασισµένο στην τόσο διαδεδοµένη τη δεκαετία του 1990 καθετοποίηση των επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων. Πρόκειται, ασφαλώς, για µια απόλυτα λογική εξέλιξη από επιχειρηµατική άποψη.

 σο περισσότερο πανικοβάλλονται οι κοινωνίες και πείθονται ότι µέσα σε κάθε τέµενος κρύβονται τροµοκράτες, τόσο πιο ψηλά εκτοξεύονται τα ποσοστά τηλεθέασης, οι πωλήσεις των συσκευών βιοµετρικής αναγνώρισης και εντοπισµού βοµβών από το σύµπλεγµα του καπιταλισµού της καταστροφής, καθώς και η κατασκευή φραχτών εξελιγµένης τεχνολογίας.

Αν το όνειρο του ανοιχτού και χωρίς σύνορα «µικρού πλανήτη» ήταν το όχηµα της κερδοφορίας τη δεκαετία του 1990, ο εφιάλτης της απειλούµενης και οχυρωµένης Δύσης, που την πολιορκούν φανατικοί ισλαµιστές και παράνοµοι µετανάστες, διαδραµατίζει τον ίδιο ρόλο στη νέα χιλιετία. Η µοναδική προοπτική που απειλεί την ακµάζουσα οικονοµία της καταστροφής, από την οποία εξαρτάται τόσος πολύς πλούτος (παραγόµενος από τις πωλήσεις όπλων και συστηµάτων παρακολούθησης, από το πετρέλαιο και από τα πατενταρισµένα φάρµακα), είναι η επίτευξη ενός βαθµού κλιµατικής και γεωπολιτικής σταθερότητας.

Το Ισραήλ και το παντοδύναµο κράτος του απαρτχάιντ της καταστροφής

Συνοριακοί φράκτες

στόσο από κοινωνική και πολιτική άποψη το Ισραήλ θα έπρεπε να χρησιµεύει ως κάτι άλλο: ως µια κραυγαλέα προειδοποίηση. Το γεγονός ότι εξακολουθεί να απολαµβάνει οικονοµική ευηµερία, παρόλο που διεξάγει πολέµους εναντίον των γειτόνων του και κλιµακώνει τη βία στα κατεχόµενα εδάφη, καταδεικνύει πόσο επικίνδυνο είναι να οικοδοµείται µια οικονοµία πάνω στην προοπτική του συνεχούς πολέµου και των εντεινόµενων καταστροφών.

Ενώ οι αναλυτές προσπαθούν να κατανοήσουν το «δίληµµα του Νταβός», αναδύεται µια νέα συναίνεση. Παρόλο που οι αγορές εξακολουθούν να είναι ευάλωτες-τουλάχιστον εν µέρει στην αστάθεια, είναι πλέον αναµενόµενη µια συνεχής πληµµυρίδα καταστροφών, µε αποτέλεσµα οι πάντα προσαρµόσιµες αγορές να έχουν αλλάξει για να αντεπεξέλθουν στη νέα κατάσταση πραγµάτων: Η αστάθεια είναι πλέον η νέα σταθερά. Στις συζητήσεις για τις οικονοµικές µεταβολές µετά την 11η Σεπτεµβρίου το Ισραήλ παρουσιάζεται συχνά ως το κατεξοχήν παράδειγµα. Κατά το µεγαλύτερο µέρος της προηγούµενης δεκαετίας το Ισραήλ βίωνε το δικό του «δίληµµα του Νταβός»: Οι πόλεµοι και οι τροµοκρατικές επιθέσεις πολλαπλασιάζονταν, όµως ο δείκτης του χρηµατιστηρίου του Τελ Αβίβ σηµείωνε άνοδο παράλληλα µε τη βία. Όπως επεσήµανε ένας αναλυτής στο Fox News µετά τις βοµβιστικές επιθέσεις της 7ης Ιουλίου στο Λονδίνο, «στο Ισραήλ αντιµετωπίζουν καθηµερινά την απειλή της τροµοκρατίας, όµως η χρηµατιστηριακή αγορά τους σηµείωσε άνοδο φέτος».  Οι περισσότεροι συµφωνούν ότι η πολιτική κατάσταση στο Ισραήλ επιδεινώνεται, όµως η οικονοµία του δεν ήταν ποτέ σε καλύτερη κατάσταση, µε το ρυθµό ανάπτυξης το έτος 2007 να συναγωνίζεται εκείνους της Κίνας και της Ινδίας.

Το γεγονός που καθιστά το Ισραήλ ενδιαφέρον ως παράδειγµα της σχέσης «όπλων και χαβιαριού» δεν είναι µόνο ότι η οικονοµία του έχει αποδειχτεί εξαιρετικά ανθεκτική σε µείζονα πολιτικά σοκ, όπως ο πόλεµος στον Λίβανο το 2006 ή η κατάληψη της Γάζας από τη Χαµάς το 2007, αλλά και ότι αυτή µεγεθύνεται στο βαθµό που κλιµακώνεται η βία. Οι λόγοι αυτής της αντοχής της οικονοµίας του Ισραήλ στις καταστροφές δεν αποτελούν µυστήριο. Αρκετά χρόνια προτού οι αµερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες αντιληφθούν τη δυνατότητα µιας παγκόσµιας οικονοµικής άνθησης µε κινητήριο µοχλό τον τοµέα της ασφάλειας, οι τεχνολογικές εταιρείες του Ισραήλ πρωτοστάτησαν στη δηµιουργία της βιοµηχανίας της ασφάλειας και συνεχίζουν να κυριαρχούν σε αυτή µέχρι σήµερα. Το Ινστιτούτο Εξαγωγών του Ισραήλ υπολογίζει ότι στη χώρα υπάρχουν 350 εταιρείες µε αποκλειστική τους δραστηριότητα την πώληση προϊόντων ασφάλειας, ενώ το 2007 µπήκαν στην αγορά 30 καινούριες εταιρείες. Από επιχειρηµατική άποψη, αυτή η εξέλιξη έχει καταστήσει το Ισραήλ πρότυπο για τις αγορές µετά την 11η Σεπτεµβρίου. Ωστόσο από κοινωνική και πολιτική άποψη το Ισραήλ θα έπρεπε να χρησιµεύει ως κάτι άλλο: ως µια κραυγαλέα προειδοποίηση. Το γεγονός ότι εξακολουθεί να απολαµβάνει οικονοµική ευηµερία, παρόλο που διεξάγει πολέµους εναντίον των γειτόνων του και κλιµακώνει τη βία στα κατεχόµενα εδάφη, καταδεικνύει πόσο επικίνδυνο είναι να οικοδοµείται µια οικονοµία πάνω στην προοπτική του συνεχούς πολέµου και των εντεινόµενων καταστροφών.

Η σηµερινή ικανότητα του Ισραήλ να συνδυάζει τα «όπλα» µε το «χαβιάρι». αποτελεί το αποκορύφωµα µιας δραµατικής µεταβολής της φύσης της οικονοµίας του τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, µιας µεταβολής που είχε ένα βαθύτατο και ελάχιστα γνωστό αντίκτυπο στην παράλληλη κατάρρευση της ειρηνευτικής διαδικασίας. Η τελευταία φορά που υπήρξε µια σχετικά αξιόλογη προοπτική για την επίτευξη ειρήνης στη Μέση Ανατολή ήταν στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν µια µεγάλη µερίδα των Ισραηλινών πίστευαν πως η συνέχιση της σύρραξης δε συνιστούσε πλέον βιώσιµη επιλογή. Ο κοµουνισµός είχε καταρρεύσει, η επανάσταση των πληροφοριών ξεκινούσε και στον επιχειρηµατικό κόσµο του Ισραήλ ήταν ευρέως διαδεδοµένη η πεποίθηση ότι η αιµατηρή κατοχή της Γάζας και της Δυτικής Όχθης, σε συνδυασµό µε το µποϊκοτάζ εις βάρος του Ισραήλ από τα αραβικά κράτη, έθετε σε κίνδυνο το οικονοµικό µέλλον της χώρας. Βλέποντας την έκρηξη των «αναδυόµενων αγορών» σε ολόκληρο τον κόσµο, οι ισραηλινές εταιρείες συνειδητοποίησαν ότι ο πόλεµος εµπόδιζε την ανάπτυξή τους. Ήθελαν να αυξήσουν τα κέρδη τους επεκτείνοντας τις δραστηριότητές τους στο νέο, χωρίς σύνορα, κόσµο και όχι να παραµείνουν καθηλωµένες εξαιτίας µιας περιφερειακής σύγκρουσης. Αν η ισραηλινή κυβέρνηση κατάφερνε να διαπραγµατευτεί µια συµφωνία ειρήνης µε τους Παλαιστίνιους, οι γείτονες του Ισραήλ θα ήταν υποχρεωµένοι να άρουν το µποϊκοτάζ και η χώρα θα βρισκόταν στην ιδανική θέση για να καταστεί το επίκεντρο του ελεύθερου εµπορίου στη Μέση Ανατολή.

Το 1993 ο Νταν Γκίλερµαν, ο τότε πρόεδρος της Οµοσπονδίας Εµπορικών Επιµελητηρίων του Ισραήλ, ήταν ένθερµος υποστηρικτής αυτής της γραµµής. «Το Ισραήλ θα µπορούσε να γίνει ένα ακόµα κράτος [ … ] ή θα µπορούσε να µετατραπεί στο στρατηγικό, διοικητικό και εµπορικό κέντρο ολόκληρης της περιοχής, σε ένα είδος Σιγκαπούρης ή Χονγκ Κονγκ της Μέσης Ανατολής, όπου θα έχουν τα κεντρικά γραφεία τους οι πολυεθνικές εταιρείες. […..] Μιλάµε για µια εντελώς διαφορετική οικονοµία. […..] Το Ισραήλ πρέπει να προσαρμοστεί γρήγορα, διαφορετικά θα χάσουµε αυτή την οικονοµική ευκαιρία που εµφανίζεται µία φορά στη ζωή και θα καταλήξουµε να αναλογιζόµαστε: ‘Άν την είχαµε εκµεταλλευτεί … «».

Το ίδιο έτος ο Σιµόν Πέρες, τότε υπουργός Εξωτερικών, δήλωσε σε µία οµάδα δηµοσιογράφων ότι η ειρήνη ήταν αναπόφευκτη. Ωστόσο θα ήταν ένα πολύ ιδιαίτερο είδος ειρήνης. «Δεν επιδιώκουµε µια ειρήνη των σηµαιών, αλλά µας ενδιαφέρει µια ειρήνη των αγορών», εξήγησε ο Περεζ. Μερικούς µήνες µετά ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Γιτζάκ Ραµπίν και ο ηγέτης της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης Γιασέρ Αραφάτ σφράγισαν την έναρξη της εφαρµογής των Συµφωνιών του Όσλο µε µια συµβολική χειραψία στον κήπο του Λευκού Οίκου. Ο κόσµος πανηγύριζε και οι δύο άντρες µαζί µε τον Σιµόν Πέρες µοιράστηκαν το 1994 το βραβείο Νοµπέλ Ειρήνης, όµως οι µετέπειτα εξελίξεις ήταν ολέθριες.

ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΑΡΑΦΑΤ-ΡΑΜΠΙΝ-ΚΛΙΝΤΟΝ, και ..μετά δολοφονήθηκε ο Ραμπίν

περίοδος µετά τις Συµφωνίες του Όσλο υπήρξε η πιο ελπιδοφόρα για τις ισραηλινοπαλαιστινιακές σχέσεις, όµως η διάσηµη χειραψία δεν επισφράγισε έναν οριστικό διακανονισµό. Επρόκειτο απλώς για µια συµφωνία να ξεκινήσει µια διαδικασία, µε τα περισσότερα διαφιλονικούµενα ζητήµατα να παραµένουν ανεπίλυτα. Καθώς ο Αραφάτ βρισκόταν σε εξαιρετικά δύσκολη διαπραγµατευτική θέση, αφού έπρεπε να κάνει παραχωρήσεις για να µπορέσει να επιστρέψει στα κατεχόµενα εδάφη, δεν κατάφερε να συµπεριλάβει στις συµφωνίες ζητήµατα όπως το µέλλον της Ιερουσαλήµ, η επιστροφή των Παλαιστίνιων προσφύγων, οι ισραηλινοί οικισµοί και το δικαίωµα αυτοδιάθεσης των Παλαιστινίων. Οι διαπραγµατευτές ισχυρίστηκαν ότι οι Συµφωνίες του Όσλο αποτελούσαν ένα εφαλτήριο, καθώς βασίζονταν στην ιδέα ότι η «ειρήνη των αγορών» θα οδηγούσε στη διευθέτηση όλων των υπόλοιπων ζητηµάτων: Υποτίθεται ότι, χάρη στο άνοιγµα των συνόρων και στη δύναµη της παγκοσµιοποίησης, θα βελτιωνόταν τόσο πολύ η καθηµερινή ζωή των Ισραηλινών και των Παλαιστινίων, ώστε να δηµιουργηθεί ένα εξαιρετικά ευνοϊκό πλαίσιο για την επίτευξη µιας «ειρήνης των σηµαιών» στις διαπραγµατεύσεις που θα επακολουθούσαν. Αυτή τουλάχιστον ήταν η υπόσχεση στην οποία βασίστηκαν οι Συµφωνίες του Όσλο.

Η µετέπειτα κατάρρευση της ειρηνευτικής διαδικασίας οφείλεται σε πολλές παραµέτρους. Οι Ισραηλινοί αποδίδουν την ευθύνη στις βοµβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας και στη δολοφονία του Ραµπίν. Οι Παλαιστίνιοι επισηµαίνουν ότι η φρενήρης επέκταση των παράνοµων εβραϊκών εποικισµών κατά τη διάρκεια της περιόδου των Συµφωνιών του Όσλο αποτελεί απόδειξη ότι η ειρηνευτική διαδικασία στηριζόταν σε µια «αποικιοκρατική βάση», µε τέτοιον τρόπο σχεδιασµένη, ώστε «όταν τελικά υπάρξει ειρήνη ανάµεσα σε εµάς και στους Παλαιστίνιους, να υφίσταται µια κατάσταση εξάρτησης, µια κατάσταση δοµηµένης ανισότητας ανάµεσα στις δύο οντότητες», σύµφωνα µε τα λόγια του Σλόµο Μπεν Αµί, του υπουργού Εξωτερικών στην Εργατική κυβέρνηση του Εχούντ Μπάρακ. Οι αντιπαραθέσεις σχετικά µε το ποιος ευθύνεται για τον εκτροχιασµό της ειρηνευτικής διαδικασίας ή µε το αν η επίτευξη της ειρήνης υπήρξε ποτέ ο πραγµατικός στόχος της διαδικασίας είναι γνωστές και έχουν αναλυθεί διεξοδικά. Ωστόσο υπάρχουν δύο παράμετροι που συνέβαλαν στην αναδίπλωση του Ισραήλ και στην επιστροφή του στην υποστήριξη του μονομερούς αφοπλισμού και οι οποίες είναι ελάχιστα γνωστές. Και οι δύο σχετίζονται με το ρόλο που διαδραμάτισε στο Ισραήλ η σταυροφορία της Σχολής του Σικάγου υπέρ της ελεύθερης αγοράς. Η πρώτη παράμετρος ήταν η αθρόα προσέλευση των Σοβιετικών εβραίων, η οποία υπήρξε άμεσο αποτέλεσμα του πειράματος της θεραπείας-σοκ στη Ρωσία. Η δεύτερη παράμετρος ήταν μια μετατόπιση του κέντρου βάρους που σημειώθηκε στην οικονομία του Ισραήλ: από την εξαγωγή παραδοσιακών προϊόντων και νέας τεχνολογίας σε μια δυσανάλογη εξάρτηση από την εξαγωγή τεχνογνωσίας και συσκευών για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας. Και οι δύο αυτές παράμετροι συνέβαλαν καθοριστικά στη διακοπή της ειρηνευτικής διαδικασίας. Η άφιξη των Σοβιετικών εβραίων περιόρισε την εξάρτηση του Ισραήλ από το παλαιστινιακό εργατικό δυναμικό και του επέτρεψε να αποκλείσει τα κατεχόμενα εδάφη, ενώ η γρήγορη επέκταση της οικονομίας της ασφάλειας δημιούργησε στους κόλπους των πιο πλούσιων και ισχυρών Ισραηλινών επιχειρηματιών την έντονη επιθυμία να εγκαταλειφθεί η ειρηνευτική διαδικασία προς όφελος της διεξαγωγής ενός συνεχούς και διαρκώς επεκτεινόμενου πολέμου κατά της τρομοκρατίας.

ξαιτίας μιας ατυχούς ιστορικής συγκυρίας, η έναρξη της περιόδου των Συμφωνιών του Όσλο συνέπεσε με την πιο οδυνηρή φάση του πειράματος της Σχολής του Σικάγου στη Ρωσία. Η χειραψία στον κήπο του Λευκού Οίκου πραγματοποιήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 1993. Τρεις βδομάδες μετά ο Γέλτσιν διέταξε τα άρματα μάχης να ανοίξουν πυρ εναντίον του κτιρίου του ρωσικού Κοινοβουλίου, ανοίγοντας το δρόμο για την πιο βίαιη φάση του οικονομικού σοκ.

Σε όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 περίπου 1 εκατομμύριο εβραίοι εγκατέλειψαν την πρώην Σοβιετική Ένωση και εγκαταστάθηκαν στο Ισραήλ. Οι μετανάστες που ήρθαν από την πρώην Σοβιετική Ένωση εκείνη την περίοδο αποτελούν σήμερα περισσότερο από το 18% του συνολικού εβραϊκού πληθυσμού του Ισραήλ. Είναι προφανής ο αντίκτυπος μιας τόσο γρήγορης και μεγάλης πληθυσμιακής μετακίνησης σε μια χώρα τόσο μικρή. Αναλογικά, θα ήταν σαν όλοι οι κάτοικοι της Ανγκόλα, της Καμπότζης και του Περού να μετανάστευαν ταυτόχρονα στις ΗΠΑ. Στην Ευρώπη θα ήταν σαν όλοι οι Έλληνες να μετανάστευαν στη Γαλλία.

Από το πρώτο κύµα των Σοβιετικών εβραίων που εγκαταστάθηκαν στο Ισραήλ οι περισσότεροι ήθελαν να ζήσουν σε ένα εβραϊκό κράτος έπειτα από δεκαετίες θρησκευτικών διώξεων. Ωστόσο, ύστερα από αυτό το αρχικό κύµα, η δραµατική αύξηση του αριθµού των µεταναστών από την πρώην Σοβιετική Ένωση σχετιζόταν άµεσα µε τα οδυνηρά µέτρα που επέβαλλαν οι δόκτορες της οικονοµικής θεραπείας-σοκ. Οι µεταγενέστεροι µετανάστες από την πρώην Σοβιετική Ένωση δεν ήταν σιωνιστές ιδεαλιστές (µάλιστα, η εβραϊκή καταγωγή αρκετών από αυτούς είναι αµφιλεγόµενη), αλλά απελπισµένοι οικονοµικοί πρόσφυγες. «Το πιο σηµαντικό δεν είναι πού πηγαίνουµε, αλλά από πού φεύγουµε», δήλωσε στους Wαshington Times ένας επίδοξος µετανάστης που περίµενε έξω από την ισραηλινή πρεσβεία στη Μόσχα. Ένας εκπρόσωπος του Σιωνιστικού Φόρουµ των Σοβιετικών Εβραίων εξοµολογήθηκε ότι οι µετανάστες «δεν έλκονταν από το Ισραήλ, αλλά ένιωθαν ότι απελαύνονταν από την πρώην ΕΣΣΔ εξαιτίας της πολιτική αστάθειας και της επιδείνωσης της οικονοµίας». Το µεγαλύτερο κύµα µεταναστών έφτασε στο Ισραήλ µετά το πραξικόπηµα του Γέλτσιν την ίδια περίοδο που ξεκινούσε εκεί η ειρηνευτική διαδικασία. Στη συνέχεια 600.000 Επιπλέον  άνθρωποι µετανάστευσαν από τα πρώην σοβιετικά κράτη στο Ισραήλ.

Αυτή η δηµογραφική µεταβολή υπονόµευσε την ήδη επισφαλή δυναµική των Συµφωνιών του Όσλο. Πριν από την άφιξη των µεταναστών το Ισραήλ δεν µπορούσε να στερηθεί για µεγάλο χρονικό διάστηµα τον παλαιστινιακό πληθυσµό της Γάζας και της Δυτικής Όχθης: Η οικονοµία του δε θα επιβίωνε χωρίς το παλαιστινιακό εργατικό δυναµικό, όπως η οικονοµία της Καλιφόρνια δεν µπορεί να λειτουργήσει χωρίς τους Μεξικανούς µετανάστες. Περίπου 150.000 Παλαιστίνιοι έφευγαν καθηµερινά από τα σπίτια τους στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη και πήγαιναν στο Ισραήλ για να εργαστούν ως οδοκαθαριστές και οικοδόµοι, ενώ Παλαιστίνιοι αγρότες και έµποροι φόρτωναν σε καµιόνια τα προϊόντα τους και πήγαιναν να τα πουλήσουν στο Ισραήλ και σε άλλες περιοχές των κατεχόµενων εδαφών. Οι δύο πλευρές εξαρτιόνταν οικονοµικά η µια από την άλλη και το Ισραήλ είχε υιοθετήσει αυστηρά µέτρα για να εµποδίσει την ανάπτυξη αυτόνοµων εµπορικών σχέσεων ανάµεσα στους Παλαιστίνιους και στα αραβικά κράτη.

ΦΩΤΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΑΠΟ ΡΩΣΙΑ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ

Το πλοίο 'Κράτος του Ισραήλ, της οργάνωσης 'Χαγκανά' αποβιβάζει Εβραίους μετανάστες στο λιμάνι της Χάιφα το 1947. (Φωτό Vikipedia)

ο 2006 ο Σλόµο Μπεν Αµί, ο βασικός διαπραγµατευτής που εκπροσώπησε την ισραηλινή κυβέρνηση τόσο στο Καµπ Ντέιβιντ όσο και στην Τάµπα, διαφώνησε µε την επίσηµη γραµµή του Εργατικού Κόµµατος του Ισραήλ και παραδέχτηκε ότι «Οι συνοµιλίες στο Καµπ Ντέιβιντ δεν ήταν µια χαµένη ευκαιρία για τους Παλαιστίνιους και, αν ήµουν Παλαιστίνιος, θα είχα κι εγώ απορρίψει τις προτάσεις που έγιναν».

Όταν, λοιπόν, ξεκίνησε η διαδικασία εφαρµογής των Συµφωνιών του Όσλο, αυτές οι βαθιές σχέσεις αλληλεξάρτησης διακόπηκαν απότοµα. Ενώ η παρουσία των Παλαιστίνιων εργαζοµένων στο Ισραήλ έθετε υπό αµφισβήτηση το σιωνιστικό σχέδιο, αφού ζητούσαν από το ισραηλινό κράτος την επιστροφή της κλεµµένης γης τους και ισότιµα πολιτικά δικαιώµατα, η εγκατάσταση στο Ισραήλ εκατοντάδων χιλιάδων µεταναστών από την πρώην Σοβιετική Ένωση προωθούσε τους σιωνιστικούς στόχους, αυξάνοντας σηµαντικά την αναλογία των εβραίων προς τους Άραβες και δηµιουργώντας µια νέα δεξαµενή φτηνού εργατικού δυναµικού. Το Τελ Αβίβ είχε πλέον την ισχύ να εγκαινιάσει µια νέα περίοδο στις σχέσεις του µε τους Παλαιστίνιους Στις 30 Μαρτίου 1993 η ισραηλινή κυβέρνηση εγκαινίασε την πολιτική του «αποκλεισµού», κλείνοντας τα σύνορα ανάµεσα στο Ισραήλ και στα κατεχόµενα εδάφη συχνά για µέρες ή για βδοµάδες, εµποδίζοντας έτσι τους Παλαιστίνιους να πηγαίνουν στις δουλειές τους και να πουλούν τα προϊόντα τους. Ο αποκλεισµός ξεκίνησε ως ένα προσωρινό µέτρο, το οποίο υποτίθεται ότι αποτελούσε µια απάντηση στην απειλή της τροµοκρατίας. Πολύ σύντοµα µετατράπηκε στο νέο στάτους κβο: Περιορίστηκε δραστικά η δυνατότητα µετακίνησης όχι µόνο από τα κατεχόµενα εδάφη προς το Ισραήλ αλλά και από τη Γάζα προς τη Δυτική Όχθη, ενώ οι Παλαιστίνιοι έπρεπε να περνούν από ένα ολοένα και πιο πολύπλοκο σύστηµα σηµείων ελέγχου, όπου τους συµπεριφέρονταν µε ιταµό τρόπο.

Υποτίθεται ότι το 1993 θα σηµατοδοτούσε την αυγή µιας νέας, ελπιδοφόρας εποχής. Αντίθετα, ήταν το έτος που τα κατεχόµενα εδάφη µετατράπηκαν από καταυλισµό του-χαµηλόµισθου εργατικού δυναµικού του ισραηλινού κράτους σε αποπνικτική φυλακή. Τη δε περίοδο από το 1993 µέχρι το 2000 διπλασιάστηκε ο αριθµός των Ισραηλινών εποίκων που ζούσαν στα κατεχόµενα εδάφη.  Εβραϊκοί οικισµοί που µέχρι τότε λειτουργούσαν ως προκεχωρηµένα φυλάκια µε πρωτόγονες συνθήκες διαβίωσης µετατράπηκαν σε πλούσιες οχυρωµένες κοινότητες που πρόσφεραν όλες τις ανέσεις, διέθεταν οδικά δίκτυα περιορισµένης πρόσβασης και προορίζονταν σαφώς να ενσωµατωθούν στο ισραηλινό κράτος. Ταυτόχρονα, το Ισραήλ συνέχιζε να διεκδικεί τα σηµαντικά υδάτινα αποθέµατα στη Δυτική Όχθη, υδροδοτώντας τους οικισµούς του και εκτρέποντας τη ροή των υδάτων προς τη µεριά του.

Αλλά και οι νεοαφιχθέντες µετανάστες διαδραμάτισαν ένα σηµαντικό ρόλο στη διαμορφωθείσα κατάσταση, ένα ρόλο που ελάχιστα έχει µελετηθεί µέχρι σήµερα. Πολλοί από τους µετανάστες από την πρώην Σοβιετική Ένωση έφτασαν στο Ισραήλ απένταροι, καθώς οι αποταµιεύσεις τους είχαν εξανεµιστεί εξαιτίας της υποτίµησης που επέβαλε η θεραπεία-σοκ. Ήταν, λοιπόν, εύκολο να δελεαστούν προκειµένου να εγκατασταθούν στους οικισµούς στα κατεχόµενα εδάφη: Εκεί ήταν πολύ πιο φτηνά τα σπίτια και τα διαµερίσµατα, ενώ τους χορηγούνταν ειδικά δάνεια και επιδόµατα. Μερικοί από τους οικισµούς µε τα πιο φιλόδοξα σχέδια (όπως ο Αριέλ στη Δυτική Όχθη, που καυχιέται ότι διαθέτει πανεπιστήµιο, ξενοδοχείο και γήπεδο µίνι γκολφ) πραγµατοποιούσαν επιθετικές εκστρατείες προσέλκυσης µεταναστών από την πρώην Σοβιετική Ένωση, στέλνοντας «στρατολόγους» και δηµιουργώντας στο διαδίκτυο ιστοσελίδες στα ρωσικά. Ο οικισµός Αριέλ κατάφερε να διπλασιάσει τον πληθυσµό του χάρη σε αυτή την τακτική και έχει µμετατραπεί πλέον σε µια µικρή Μόσχα, µε τις διαφηµιστικές πινακίδες των καταστηµάτων γραµµένες τόσο στα εβραϊκά όσο και στα ρωσικά. Οι µισοί κάτοικοι του οικισµού Αριέλ είναι πλέον µετανάστες από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Η ισραηλινή οργάνωση Ειρήνη Τώρα υπολογίζει ότι περίπου 25.000 Ισραηλινοί πολίτες που ζουν σε παράνοµους οικισµούς είναι µετανάστες από την πρώην Σοβιετική Ένωση και ότι πολλοί ήρθαν στο Ισραήλ «χωρίς να έχουν µια ολοκληρωµένη εικόνα για το πού πήγαιναν».

Αρχικά οι Συµφωνίες του Όσλο εκπλήρωσαν µε δραµατικό τρόπο την υπόσχεση προς το Ισραήλ ότι η ευηµερία θα αντικαθιστούσε την αντιπαράθεση. Από τα µέσα µέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1990 οι ισραηλινές εταιρείες εισέβαλαν δυναµικά στην παγκόσµια οικονοµία, ιδίως οι εταιρείες νέας τεχνολογίας που ειδικεύονταν στις τηλεπικοινωνίες και στη διαδικτυακή τεχνολογία, µε αποτέλεσµα το Τελ Αβίβ και η Χάιφα να γίνουν τα προκεχωρηµένα φυλάκια της Σίλικον Βάλεϊ στη Μέση Ανατολή. Στο αποκορύφωµα της «φούσκας της νέας τεχνολογίας το 15% του ΑΕΠ του Ισραήλ και το 50% των εξαγωγών του προερχόταν από τις εταιρείες νέας τεχνολογίας, µε συνέπεια η οικονοµία του «να είναι η περισσότερο εξαρτημένη από την τεχνολογία οικονοµία σε ολόκληρο τον κόσµο», σύµφωνα µε το Business Week (δύο φορές περισσότερο εξαρτημένη από ό,τι η οικονοµία των Ηνωµένων Πολιτειών).

Εβραϊκοί οικισμοί σε παλαιστινιακά εδάφη

Ο ρόλος που διαδραμάτισαν οι νεοαφιχθέντες σε αυτή την οικονοµική άνθηση ήταν καθοριστικός. Ανάµεσα στους εκατοντάδες χιλιάδες µετανάστες από την πρώην Σοβιετική Ένωση που εγκαταστάθηκαν στο Ισραήλ τη δεκαετία του 1990 υπήρχαν περισσότεροι καταρτισµένοι επιστήµονες από όσους είχαν αποφοιτήσει από τα ανώτατα τεχνολογικά ιδρύµατα του Ισραήλ κατά τη διάρκεια των ογδόντα ετών της ύπαρξης τους. Πολλοί από αυτούς τους επιστήµονες είχαν συµβάλει στη διατήρηση της ισχύος της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέµου και, όπως δήλωσε ένας Ισραηλινός οικονοµολόγος, έγιναν «η καύσιµη ύλη για την τεχνολογική βιοµηχανία [του Ισραήλ]». Ο Σλόµο Μπεν Αµί έχει πει για τα πρώτα χρόνια µετά τη χειραψία στον κήπο του Λευκού Οίκου ότι «υπήρξαν η πιο έντονη περίοδος οικονοµικής µεγέθυνσης και ανοίγµατος των αγορών στην ιστορία [του Ισραήλ)»

Υποτίθεται ότι και τα δύο εµπλεκόµενα µέρη θα επωφελούνταν από το άνοιγµα των αγορών, όµως, µε εξαίρεση µια διεφθαρµένη ελίτ γύρω από τον Αραφάτ, οι Παλαιστίνιοι δεν αποκόµισαν κανένα όφελος από την οικονοµική άνθηση µετά τις Συµφωνίες του ‘Οσλο. Το µεγαλύτερο εµπόδιο ήταν ο αποκλεισµός, µια πολιτική που δεν ήρθη ούτε µία φορά από το 1993, οπότε εφαρµόστηκε για πρώτη φορά. Σύµφωνα µε τη Σάρα Ρόι, ειδικό του Χάρβαρντ για τη Μέση Ανατολή, το απότοµο κλείσιµο των συνόρων το 1993 είχε καταστροφικές επιπτώσεις στην οικονοµική ζωή των Παλαιστινίων. «Ο αποκλεισµός υπήρξε το πιο επιζήµιο στοιχείο από την περίοδο των Συµφωνιών του Όσλο και µετά, το µέτρο που προκάλεσε τη µεγαλύτερη ζηµιά σε µια οικονοµία που ήδη αντιµετώπιζε προβλήµατα», δήλωσε σε µια συνέντευξή της.

Οι εργάτες δεν µπορούσαν να δουλέψουν, οι έµποροι δεν µπορούσαν να πουλήσουν τα προϊόντα τους, οι αγρότες δεν µπορούσαν να πάνε στα χωράφια τους. Το 1993 η µείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ στα κατεχόµενα εδάφη άγγιξε το 30%. Το επόµενο έτος ο αριθµός των Παλαιστινίων που ζούσαν κάτω από τα όρια της φτώχειας αυξήθηκε κατά 33%. Η Ρόι, που έχει καταγράψει λεπτομερώς τον οικονοµικό αντίκτυπο του αποκλεισµού, ισχυρίζεται ότι το 1996 «το 66% του παλαιστινιακού εργατικού δυναµικού ήταν άνεργοι ή υποαπασχολούµενοι». Αντί να οδηγήσουν σε µια «ειρήνη των αγορών», οι Συµφωνίες του Όσλο σήµαναν για τους Παλαιστίνιους µικρότερη πρόσβαση στις αγορές, λιγότερη εργασία, λιγότερη ελευθερία και, το πιο σηµαντικό, λιγότερη γη, εξαιτίας της εξάπλωσης των εβραϊκών οικισµών. Αυτή η αφόρητη κατάσταση µετέτρεψε τα κατεχόµενα εδάφη σε θρυαλλίδα που άναψε τον Σεπτέµβριο του 2000, όταν ο Αριέλ Σαρόν επισκέφθηκε στην Ιερουσαλήµ την τοποθεσία που οι µουσουλµάνοι αποκαλούν αλ-Χαράµ αλ-Σαρίφ (και οι εβραίοι Όρος του Ναού), πυροδοτώντας τη δεύτερη ιντιφάντα.

Το Ισραήλ και ο διεθνής Τύπος συµφωνούν, σε γενικές γραµµές, ότι ο λόγος για τον οποίο κατέρρευσε η ειρηνευτική διαδικασία ήταν ότι η προσφορά που έκανε τον Ιούλιο του 2000 ο Εχούντ Μπάρακ στις συνοµιλίες του Καµπ Ντέιβιντ ήταν η καλύτερη που θα µπορούσε ποτέ να γίνει, αλλά ο Αραφάτ γύρισε την πλάτη του στη γενναιοδωρία του Ισραήλ, αποδεικνύοντας µε αυτό τον τρόπο ότι δεν επιθυµούσε ειλικρινά την ειρήνη. Μετά το ναυάγιο των συνοµιλιών στο Καµπ Ντέιβιντ και την έκρηξη της δεύτερης ιντιφάντα οι Ισραηλινοί σταµάτησαν να πιστεύουν στις διαπραγµατεύσεις, εξέλεξαν τον Αριέλ Σαρόν και άρχισαν να κατασκευάζουν αυτό που οι ίδιοι ονοµάζουν «φράγµα ασφάλειας» και οι Παλαιστίνιοι αποκαλούν «τείχος του απαρτχάιντ»: ένα δίκτυο τσιµεντένιων τειχών και ατσάλινων φραχτών το οποίο εκτείνεται πέρα από την Πράσινη Γραµµή που οριοθετεί τα σύνορα του 1967, εισβάλλει στα παλαιστινιακά εδάφη και ενσωµατώνει στο ισραηλινό κράτος πολλούς από τους οικισµούς, αλλά και το 30% των υδάτινων πόρων σε µερικές περιοχές.

Δεν υπάρχει αµφιβολία ότι ο Αραφάτ ήθελε µια καλύτερη συµφωνία από εκείνες που του προτάθηκαν στις συνοµιλίες στο Καµπ Ντέιβιντ ή στην Τάµπα τον Ιανουάριο του 2001. Παρόλο που οι Ισραηλινοί παρουσιάζουν τις προτάσεις τους ως µια προσφορά απαράµιλλης γενναιοδωρίας, στις συνοµιλίες στο Καµπ Ντέιβιντ δεν προβλεπόταν σχεδόν καµία επανόρθωση για τους Παλαιστίνιους που είχαν εκδιωχθεί από τα σπίτια και τη γη τους το 1948, όταν ιδρύθηκε το κράτος του Ισραήλ, ούτε εξασφαλιζόταν το δικαίωµα της αυτοδιάθεσης των Παλαιστινίων. Το 2006 ο Σλόµο Μπεν Αµί, ο βασικός διαπραγµατευτής που εκπροσώπησε την ισραηλινή κυβέρνηση τόσο στο Καµπ Ντέιβιντ όσο και στην Τάµπα, διαφώνησε µε την επίσηµη γραµµή του Εργατικού Κόµµατος του Ισραήλ και παραδέχτηκε ότι «Οι συνοµιλίες στο Καµπ Ντέιβιντ δεν ήταν µια χαµένη ευκαιρία για τους Παλαιστίνιους και, αν ήµουν Παλαιστίνιος, θα είχα κι εγώ απορρίψει τις προτάσεις που έγιναν».

Υπήρξαν και άλλες παράµετροι που συνέβαλαν στην απόφαση του Τελ Αβίβ να σταµατήσει να διαπραγµατεύεται σοβαρά µετά το 2001 παράµετροι εξίσου ισχυρές µε την υποτιθέµενη αδιαλλαξία του Αραφάτ ή την προσωπική παρόρµηση του Σαρόν να δηµιουργήσει ένα «μεγαλύτερο Ισραήλ». Μια από αυτές τις παραµέτρους σχετίζεται µε το σηµαντικό ρόλο που είχε αρχίσει να διαδραµατίζει η τεχνολογία στην οικονοµία του Ισραήλ. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 οι οικονοµικές ελίτ της χώρας ήθελαν να παραχωρήσουν την ειρήνη µε αντάλλαγµα την ευηµερία, όµως το είδος της ευηµερίας που δηµιουργήθηκε µετά την έναρξη της εφαρµογής των Συµφωνιών του Όσλο βασιζόταν πολύ λιγότερο στην ειρήνη από όσο αρχικά εικαζόταν. Καθώς το συγκριτικό πλεονέκτηµα του Ισραήλ στην παγκόσµια οικονοµία ήταν οι τεχνολογίες των πληροφοριών, το κλειδί για την οικονοµική µεγέθυνση ήταν η εξαγωγή λογισµικού και µικροτσίπ στο Λος Άντζελες και στο Λονδίνο, όχι η εξαγωγή µεταποτηµένων προϊόντων στη Βηρυτό και στη Δαµασκό. Η επιτυχία στον τοµέα της τεχνολογίας σήµαινε ότι το Ισραήλ δε χρειαζόταν να διατηρεί φιλικές σχέσεις µε τους Άραβες γείτονές του ή να σταµατήσει να κατέχει παλαιστινιακά εδάφη. Ωστόσο ο ολοένα και πιο σηµαντικός ρόλος της τεχνολογίας στην οικονοµία του ήταν µόνο το πρώτο βήµα στο µοιραίο οικονοµικό µετασχηµατισµό του Ισραήλ. Το δεύτερο βήµα έγινε όταν η «φούσκα της νέας τεχνολογίας κατέρρευσε το 2000 και οι ισραηλινές εταιρείες έπρεπε να αποκτήσουν ένα καινούριο συγκριτικό πλεονέκτηµα στις παγκόσµιες αγορές.

Καθώς η οικονοµία του ήταν η περισσότερο εξαρτημένη από την τεχνολογία σε ολόκληρο τον κόσµο, το κραχ της νέας τεχνολογίας έπληξε το Ισραήλ περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Η οικονοµία του Ισραήλ βρέθηκε σε ελεύθερη πτώση και τον Ιούνιο του 2001 αναλυτές προέβλεπαν ότι περίπου 300 ισραηλινές εταιρείες νέας τεχνολογίας θα χρεοκοπούσαν, µε συνέπεια να γίνουν χιλιάδες απολύσεις. Η οικονοµική εφηµερίδα του Τελ Αβίβ Globes διακήρυσσε σε έναν πρωτοσέλιδο τίτλο της ότι το 2002 ήταν «Το Χειρότερο Έτος για την Ισραηλινή Οικονοµία από το 1953»

Σύµφωνα µε την εφηµερίδα, η ύφεση θα ήταν ακόµα µεγαλύτερη αν η ισραηλινή κυβέρνηση δεν είχε παρέµβει άµεσα προβαίνοντας σε αύξηση κατά 10,7% των στρατιωτικών δαπανών, την οποία χρηµατοδότησε εν µέρει µέσω περικοπών στις δαπάνες για τις κοινωνικές υπηρεσίες. Επιπλέον, η κυβέρνηση ενθάρρυνε την τεχνολογική βιοµηχανία να αλλάξει προσανατολισµό και από τις τεχνολογίες των πληροφοριών και της επικοινωνίας να στραφεί στα συστήµατα ασφάλειας και παρακολούθησης. Την ίδια περίοδο οι ισραηλινές ένοπλες δυνάµεις µετατράπηκαν σε κάτι σαν «θερµοκοιτίδα της επιχειρηµατικότητας»: Νεαροί Ισραηλινοί που υπηρετούσαν την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία τους πειραµατίζονταν µε δικτυακά συστήµατα και συσκευές παρακολούθησης, κι όταν έπαιρναν το απολυτήριό τους από το στρατό, χρησιµοποιούσαν τις γνώσεις που είχαν αποκτήσει σε διάφορα επιχειρηµατικά σχέδια. Ιδρύθηκαν πολλές νέες εταιρείες που ειδικεύονταν στην επεξεργασία δεδοµένων, στις κάµερες παρακολούθησης, στην ανάλυση του ψυχολογικού προφίλ για τον εντοπισµό τροµοκρατών. Όταν µετά την 11η Σεπτεµβρίου η ζήτηση για αυτού του είδους τις υπηρεσίες και συσκευές έλαβε εκρηκτικές διαστάσεις, το ισραηλινό κράτος υιοθέτησε ένα νέο οικονοµικό όραµα: Η «φούσκα» της ασφάλειας θα αντικαθιστούσε τη «φούσκα» της νέας τεχνολογίας προκειµένου να συνεχιστεί η οικονοµική µεγέθυνση. Επρόκειτο για την τέλεια σύζευξη της φιλοπόλεµης πολιτικής του κόµµατος Λικούντ µε τα οικονοµικά της Σχολής του Σικάγου, όπως την εξέφραζαν ο υπουργός Οικονοµικών Βενιαµίν Νετανιάχου και ο νέος διοικητής της κεντρικής τράπεζας του Ισραήλ Στάνλεϊ Φίσερο οποίος υπήρξε ο αρχιτέκτονας της οικονομικής θεραπείας-σοκ που είχε επιβάλει το ΔΝΤ στη Ρωσία και στην Ασία.

Μέχρι το 2003 η οικονομία του Ισραήλ είχε ανακάμψει και το 2004 η χώρα έμοιαζε να έχει επιτελέσει ένα θαύμα: Μετά το ολέθριο κραχ, οι οικονομικές της επιδόσεις ήταν καλύτερες από οποιασδήποτε χώρας της Δύσης. Ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής μεγέθυνσης οφειλόταν στην απόφαση του Ισραήλ να μετατραπεί σε ένα είδος εμπορικού κέντρου για τις τεχνολογίες της ασφάλειας. Η χρονική συγκυρία ήταν η ιδανική. Κυβερνήσεις από ολόκληρο τον κόσμο αναζητούσαν απεγνωσμένα εργαλεία για να εντοπίζουν τρομοκράτες, αλλά και πληροφορίες για τον αραβικό κόσμο. Υπό την ηγεσία του Λικούντ, το Ισραήλ αυτοπροβλήθηκε ως υπόδειγμα κράτους ασφάλειας υψηλής τεχνολογίας, επικαλούμενο τις δεκαετίες εμπειρίας και τεχνογνωσίας του στην αντιμετώπιση αραβικών και μοσουλμανικών απειλών. Το μήνυμα που έστελνε το Ισραήλ στη Βόρεια Αμερική και στην Ευρώπη ήταν απλό: Τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, τον οποίο μόλις ξεκινήσατε, εμείς τον διεξάγουμε από τότε που γεννηθήκαμε. Αφήστε τις τεχνολογικές επιχειρήσεις μας και τις ιδιωτικές κατασκοπευτικές εταιρείες μας να σας δείξουν πώς γίνεται η δουλειά.

έσα σε μία νύχτα το Ισραήλ έγινε «η χώρα με τις καλύτερες αντιτρομοκρατικές τεχνολογίες», σύμφωνα με το περιοδικό Forbes.  Μετά το 2002 φιλοξενούσε κάθε χρόνο τουλάχιστον έξι σημαντικά συνέδρια για την εθνική ασφάλεια, στα οποία συμμετείχαν δικηγόροι, αρχηγοί αστυνομιών και διευθύνοντες σύμβουλοι εταιρειών από ολόκληρο τον κόσμο, με τον αριθμό των συμμετεχόντων και το φάσμα των εξεταζόμενων ζητημάτων να διευρύνονται κάθε χρόνο. Καθώς ο παραδοσιακός τουρισμός δεχόταν πλήγματα εξαιτίας των φόβων για την ασφάλεια, αυτού του είδους ο επίσημος αντιτρομοκρατικός τουρισμός κάλυψε εν μέρει το κενό.

εν είναι υπερβολικός ο ισχυρισμός ότι η βιoμηχανία του πολέμου κατά της τρομοκρατίας έσωσε την παραπαίουσα οικονοµία του Ισραήλ, όπως ακριβώς το σύµπλεγµα του καπιταλισµού της καταστροφής συνέβαλε στη σωτηρία των παγκόσµιων χρηµατιστηριακών αγορών.

Στο πλαίσιο ενός συνεδρίου που έγινε τον Φεβρουάριο του 2006 και προκλήθηκε ως «παρασκηνιακή παρουσίαση του αγώνα [του Ισραήλ] κατά της τρομοκρατίας», αντιπρόσωποι του FBI, της Microsoft και του Συστήματος Μαζικών Μεταφορών της Σιγκαπούρης επισκέφθηκαν τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς του Ισραήλ: Την Κνεσέτ (κοινοβούλιο), το Όρος του Ναού, το Τείχος των Δακρύων. Σε καθεμία από αυτές τις τοποθεσίες οι επισκέπτες εξέτασαν και θαύμασαν τα συστήματα ασφάλειας προκειμένου να δουν αν μπορούσαν να τα εγκαταστήσουν στις χώρες τους. Τον Μάιο του 2007 το Ισραήλ φιλοξένησε τους διευθυντές αρκετών μεγάλων αεροδρομίων των ΗΠΑ, οι οποίοι παρακολούθησαν σεμινάρια για τις επιθετικές μεθόδους ανάλυσης του ψυχολογικού προφίλ των επιβατών που χρησιμοποιούνται στο Διεθνές Αεροδρόμιο Μπεν Γκουρτόν, στα προάστια του Τελ Αβίβ. Ο Στίβεν Γκρόσρω, υπεύθυνος για την αεροπλοΐα στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Όκλαντ, εξήγησε ότι είχε πάει εκεί επειδή «οι Ισραηλινοί είναι διάσημοι για την ασφάλειά τους». Μερικές από τις επιδείξεις που γίνονται στο πλαίσιο συνεδρίων είναι εξαιρετικά μακάβριες και δραματικές. Για παράδειγμα, στο Διεθνές Συνέδριο για την Εθνική Ασφάλεια του 2006 οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ σκηνοθέτησαν μια πολύπλοκη «προσομοίωση καταστροφής με μαζικές απώλειες, που ξεκινά στην πόλη της Νες Ζτόνα και ολοκληρώνεται στο νοσοκομείο Ασάφ Χαροφό», σύμφωνα με τους διοργανωτές του συνεδρίου.

Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται για συνέδρια χάραξης πολιτικής, αλλά για εξαιρετικά επικερδείς εμπορικές εκθέσεις, σχεδιασμένες έτσι ώστε να επιδεικνύουν τα κατορθώματα των ισραηλινών εταιρειών ασφάλειας, με αποτέλεσμα οι εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών που σχετίζονται με την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας να αυξηθούν κατά 15% το 2006 και κατά 20% το 2007, φτάνοντας συνολικά το 1,2 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως. Οι εξαγωγές οπλικών συστημάτων έφτασαν το 2006 σε ύψος 3,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων (ενώ το 1992 κυμαίνονταν γύρω στο 1,6 δισεκατομμύριο δολάρια), με συνέπεια το Ισραήλ να είναι πλέον ο τέταρτος μεγαλύτερος έμπορος όπλων σε ολόκληρο τον κόσμο, ξεπερνώντας το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι ισραηλινές τεχνολογικές εταιρείες (πολλές από τις οποίες δραστηριοποιούνται στον τομέα της ασφάλειας) που περιλαμβάνονται στο δείκτη Νasdaq είναι περισσότερες από οποιασδήποτε άλλης χώρας, ενώ το Ισραήλ έχει κατοχυρώσει στις ΗΠΑ περισσότερες τεχνολογικές πατέντες από ό,τι η Κίνα και η Ινδία μαζί. Ο τεχνολογικός τομέας του Ισραήλ, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου σxετίζεται με την ασφάλεια, είναι πλέον υπεύθυνος για το 60% των εξαγωγών της χώρας.

Ο Λεν Ρόζεν, ένας εξέχων Ισραηλινός τραπεζίτης, έχει δηλώσει στο περιοδικό Fortune ότι «η ασφάλεια έχει μεγαλύτερη σημασία από την ειρήνη». Κατά τη διάρκεια της περιόδου των Συμφωνιών του Όσλο «οι άνθρωποι ήθελαν ειρήνη για να υπάρξει ανάπτυξη. Τώρα θέλουν ασφάλεια, ώστε η βία να μην ανακόψει την ανάπτυξη». Θα μπορούσε να το πάει ακόμα πιο μακριά: Οι επιχειρήσεις που παρέχουν «ασφάλεια» (τόσο στο Ισραήλ όσο και σε άλλε χώρες) είναι άμεσα υπεύθυνες για τη μετεωρική οικονομική μεγέθυνση του Ισραήλ τα τελευταία χρόνια. Δεν είναι υπερβολικός ο ισχυρισμός ότι η βιoμηχανία του πολέμου κατά της τρομοκρατίας έσωσε την παραπαίουσα οικονοµία του Ισραήλ, όπως ακριβώς το σύµπλεγµα του καπιταλισµού της καταστροφής συνέβαλε στη σωτηρία των παγκόσµιων χρηµατιστηριακών αγορών.

Ακολουθούν µερικά παραδείγµατα του βεληνεκούς της αντιτροµοκρατικής βιοµηχανίας:

  • Τα τηλεφωνήµατα στην Αστυνοµία της Νέας Υόρκης ηχογραφούνται και αναλύονται µε την τεχνολογία της ισραηλινής εταιρείας Nice Systems. Η Nice επιβλέπει επίσης τις τηλεπικοινωνίες της Αστυνοµίας του Λος Άντζελες και της Time Warner, ενώ ένας από τους δεκάδες πελάτες της τους οποίους προµηθεύει µε βιντεοκάµερες παρακολούθησης είναι το Εθνικό Αεροδρόµιο Ρόναλντ Ρέιγκαν.
  • Στο µετρό του Λονδίνου χρησιµοποιούνται βιντεοκάµερες παρακολούθησης της Verint, η οποία ανήκει στον ισραηλινό τεχνολογικό κολοσσό Comverse. Ο εξοπλισµός παρακολούθησης της Verint χρησιµοποιείται επίσης στο Υπουργείο Εθνικής Άµυνας των ΗΠΑ, στο Διεθνές Αεροδρόµιο Ντάλες της Ουάσινγκτον, στο Λόφο του Καπιτωλίου και στο µετρό του Μόντρεαλ. Η εταιρεία έχει πελάτες σε περισσότερες από πενήντα χώρες, ενώ βοηθάει µεγάλες εταιρείες, όπως τη Home Depot και την Target, να παρακολουθούν τους εργαζοµένους τους.
  • Οι υπάλληλοι της πόλης του Λος Άντζελες και το Κολόµπους του Οχάιο είναι υποχρεωµένοι να έχουν ηλεκτρονικές «έξυπνες κάρτες αναγνώρισης της ταυτότητάς τους, κατασκευασµένες από την ισραηλινή εταιρεία Super Com, η οποία υπερηφανεύεται ότι πρόεδρος του διοικητικού της συµβουλίου είναι ο πρώην διευθυντής της CIA Τζέιµς Γούλσεϊ. Μια µη κατονοµαζόµενη ευρωπαϊκή χώρα ανέθεσε στη Super Com το εθνικό πρόγραµµα εκσυγχρονισµού των ταυτοτήτων, ενώ µια άλλη παρήγγειλε ένα πιλοτικό πρόγραµµα για «βιοµετρικά διαβατήρια» δύο εξαιρετικά αµφιλεγόµενες πρωτοβουλίες.
  • Τα τείχη προστασίας των υπολογιστικών δικτύων µερικών από τις µεγαλύτερες εταιρείες ηλεκτρισµού των ΗΠΑ κατασκευάζονται από τον ισραηλινό τεχνολογικό κολοσσό Check Ροίnt, αν και οι εταιρείες έχουν επιλέξει να διατηρήσουν την ανωνυµία τους. Σύµφωνα µε την ισραηλινή επιχείρηση, «το 89% των εταιρειών του καταλόγου Fortune 500 χρησιµοποιούν τις λύσεις ασφάλειας της Check Ροίnt».
  • Στον τελικό του αµερικανικού ποδοσφαίρου του 2007 όλοι οι εργαζόµενοι στο Διεθνές Αεροδρόµιο του Μαϊάµι εκπαιδεύτηκαν ώστε να εντοπίζουν «επικίνδυνα άτοµα και όχι µόνο επικίνδυνα αντικείµενα», χρησιµοποιώντας ένα σύστηµα που ονοµάζεται Αναγνώριση Προτύπων Συµπεριφοράς και το έχει αναπτύξει η ισραηλινή εταιρεία New Age Security Solutions. Ο διευθύνων σύµβουλος της εταιρείας είναι ο πρώην υπεύθυνος ασφάλειας στο αεροδρόµιο Μπεν Γκουριόν. Στα αεροδρόµια που τα τελευταία χρόνια ανέθεσαν στη New Age Security Solutions να εκπαιδεύσει το προσωπικό τους σε µεθόδους ανάλυσης του ψυχολογικού προφίλ των επιβατών συµπεριλαµβάνονται αυτά της Βοστόνης, του Σαν Φρανσίσκο, της Γλασκόβης, της Αθήνας και το Χίθροου του Λονδίνου. Οι λιµενεργάτες στο σπαρασσόµενο από συγκρούσεις Δέλτα του Νίγηρα έχουν εκπαιδευτεί από τη New Age Security Solutions, όπως και οι υπάλληλοι του Υπουργείου Δικαιοσύνης της Ολλανδίας, οι φύλακες του Αγάλµατος της Ελευθερίας και οι άντρες του Γραφείου Αντιµετώπισης της Τροµοκρατίας της Αστυνοµίας της Νέας Υόρκης.
  • Όταν µετά τον τυφώνα Κατρίνα οι εύποροι κάτοικοι της συνοικίας Όνιουµπον της Νέας Ορλεάνης αποφάσισαν ότι χρειάζονταν τη δική τους δύναµη αστυνόµευσης, µίσθωσαν τις υπηρεσίες της ισραηλινής εταιρείας ιδιωτικής ασφάλειας Instinctive Shooting International.
  • Άντρες της Βασιλικής Καναδικής Έφιππης Αστυνοµίας, της οµοσπονδιακής αστυνοµίας του Καναδά, έχουν εκπαιδευτεί από την International Security Instructors, µια εταιρεία που εδρεύει στη Βιρτζίνια και ειδικεύεται στην εκπαίδευση αστυνοµικών και στρατιωτικών. Η εταιρεία διαφωτίζει «την εµπειρία που απέκτησαν στο Ισραήλ» οι εκπαιδευτές της, οι οποίοι είναι «βετεράνοι των ισραηλινών δυνάµεων ειδικών αποστολών και προέρχονται από τις τάξεις [ … ] των ενόπλων δυνάµεων του Ισραήλ, των αντιτροµοκρατικών µονάδων της Ισραηλινής Εθνικής Αστυνοµίας και της Υπηρεσίας Γενικής Ασφάλειας (Σιν Μπετ). Στον κατάλογο µε τους επίλεκτους πελάτες της εταιρείας συµπεριλαµβάνονται το FBI, ο στρατός των ΗΠΑ, το σώµα πεζοναυτών των ΗΠΑ, η µονάδα υποβρύχιων καταδροµέων SEALS του πολεµικού ναυτικού των ΗΠΑ και η Μητροπολιτική Αστυνοµία του Λονδίνου.
  • Τον Απρίλιο του 2007 ειδικοί πράκτορες της υπηρεσίας µετανάσιευσης του Υπουργείου Εθνικής Ασφάλειας οι οποίοι δρουν κατά µήκος των συνόρων µε το Μεξικό παρακολούθησαν ένα οκταήµερο εντατικό πρόγραµµα εκπαίδευσης της Golan Group. Η Golan Group έχει ιδρυθεί από πρώην αξιωµατικούς των ειδικών δυνάµεων του Ισραήλ και καυχιέται ότι διαθέτει περισσότερους από 3.500 άντρες σε εφτά χώρες. «Στην ουσία, αυτό που κάνουµε είναι να δίνουµε µια ισραηλινή χροιά στις εκπαιδευτικές διαδικασίες µας», έχει δηλώσει ο Τόµας Πίρσον, ο επιχειρησιακός επικεφαλής της εταιρείας, εξηγώντας το εκπαιδευτικό πρόγραµµα, το οποίο καλύπτει τα πάντα: από την άοπλη µάχη και την εκπαίδευση στη σκοποβολή µέχρι «την επιθετική οδήγηση τζιπ». Επιπλέον , η Golan Group, που εδρεύει πλέον στη Φλόριντα αλλά εξακολουθεί να διαφωτίζει το «ισραηλινό πλεονέκτηµά της», κατασκευάζει µηχανήµατα ακτίνων Χ, ανιχνευτές µεταλλικών αντικειµένων και τουφέκια. Εκτός από κυβερνήσεις και διασηµότητες, στους πελάτες της συµπεριλαµβάνονται η Exxon Mobil, η Shell, η Texaco, η Levi’s, η Sony, η Citigroup και η Pizza Hut.
  • Όταν χρειάστηκε να εγκατασταθεί ένα καινούριο σύστηµα ασφάλειας στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαµ, επιλέχτηκε εκείνο της Magal, µιας από τις δύο ισραηλινές εταιρείες που συµµετέχουν στην κατασκευή του «φράγµατος ασφαλείας» στο Ισραήλ.
  • Όταν η Boeing άρχισε να κατασκευάζει στα σύνορα των ΗΠΑ µε το Μεξικό και τον Καναδά «εικονικούς φράχτες» που η αξία τους έχει προϋπολογιστεί σε 2,5 δισεκατοµµύρια δολάρια και αποτελούνται από ηλεκτρονικούς αισθητήρες, µη επανδρωµένα αεροσκάφη, κάµερες παρακολούθησης και 1.800 πύργους ελέγχου, η Elbit ήταν ένας από τους βασικούς συνεταίρους της. Η Elbit είναι η άλλη ισραηλινή εταιρεία που συµµετέχει στην ανέγερση του εξαιρετικά αµφιλεγόµενου ισραηλινού τείχους, «του µεγαλύτερου κατασκευαστικού σχεδίου στην ιστορία του Ισραήλ», το οποίο επίσης κόστισε 2,5 δισεκατοµµύρια δολάρια.

Καθώς ολοένα και περισσότερες χώρες µετατρέπονται σε οχυρά (τείχη και φράχτες υψηλής τεχνολογίας ορθώνονται στα σύνορα της Ινδίας µε το Κασµίρ, της Σαουδικής Αραβίας µε το Ιράκ, του Αφγανιστάν µε το Πακιστάν), τα «φράγµατα ασφάλειας» ενδέχεται να αποδειχτούν το πιο επικερδές προϊόν στην αγορά του καπιταλισµού της καταστροφής. Για αυτόν το λόγο η Elbit και η Magal αδιαφορούν για τις παγκόσµιες επικρίσεις για το ισραηλινό τείχος στην πραγματικότητα, τις αντιµετωπίζουν ως δωρεάν διαφήµιση. «Οι άνθρωποι πιστεύουν ότι είµαστε οι µόνοι που έχουµε δοκιµάσει σε πραγµατικές συνθήκες αυτόν εξοπλισµό», εξηγεί ο διευθύνων σύµβουλος της Magal, ο Τζέικοµπ Έβεν Εζρα. Η αξία των µετοχών της Elbit και της Magal υπερδιπλασιάστηκε µετά την 11η Σεπτεμβρίου, κάτι που ισχύει για τις μετοχές όλων των ισραηλινών εταιρειών ασφάλειας. Η Verint (γνωστή και ως «ο παππούς της παρακολούθησης με βιντεοκάμερες») δεν ήταν μια κερδοφόρα επιχείρηση πριν από την 11η Σεπτεμβρίου, όμως από το 2002 μέχρι το 2006 η αξία της μετοχής της υπερτριπλαστάστηκε χάρη στην άνθηση της βιομηχανίας της παρακολούθησης.

Οι εκπληκτικές αποδόσεις των ισραηλινών εταιρειών ασφάλειας είναι γνωστές στους αναλυτές των χρηματιστηριακών αγορών, όμως ελάχιστα έχει συζητηθεί η σημασία τους ως μιας παραμέτρου που επηρεάζει την πολιτική στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Θα έπρεπε. Δεν αποτελεί σύμπτωση ότι η απόφαση του κράτους του Ισραήλ να τοποθετήσει την «αντιτρομοκρατία» στο επίκεντρο της εξαγωγικής του οικονομίας συνέπεσε με την εγκατάλειψη των διαπραγματεύσεων για την ειρήνη, αλλά και με μια ξεκάθαρη στρατηγική αναπλαισίωσης της σύγκρουσης με τους Παλαιστίνιους προκειμένου αυτή να μετατραπεί από αγώνας εναντίον ενός εθνικιστικού κινήματος με συγκεκριμένες επιδιώξεις για γη και δικαιώματα σε ένα από τα μέτωπα του παγκόσμιου πολέμου κατά της τρομοκρατίας ενός πολέμου εναντίον ενός παράλογου και φανατικού εχθρού, που μπορεί να λυγίσει μόνο με καταστροφικά μέσα.

Βομβαρδισμός παλαιστινιακού οικισμού Μπαλάτα

οικονομία δεν υπήρξε, σε καμία περίπτωση, το βασικό κίνητρο για την κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή μετά το 2001. Η βία τροφοδοτείται και από τα δύο εμπλεκόμενα μέρη για πολλούς και διάφορους λόγους. Ωστόσο, σε αυτό το τόσο αρνητικό για την επίτευξη της ειρήνης πλαίσιο, η οικονομία λειτούργησε εν μέρει ως αντίβαρο, ωθώντας τους διστακτικούς πολιτικούς να διαπραγματευτούν στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Όμως η άνθηση της βιομηχανίας της ασφάλειας άλλαξε την κατεύθυνση αυτής της πίεσης, δημιουργώντας έναν ακόμα ισχυρό τομέα που επένδυε στη συνέχιση της βίας.

Όπως συνέβη και σε προηγούμενα νέα εδάφη που κατέκτησε η σταυροφορία της Σχολής του Σικάγου, η μεγέθυνση της οικονομίας του Ισραήλ μετά την 11η Σεπτεμβρίου χαρακτηρίστηκε από ένα ταχύτατα διευρυνόμενο κοινωνικό χάσμα ανάμεσα σε πλούσιους και φτωχούς. Η δημιουργία της βιομηχανίας της ασφάλειας συνοδεύτηκε από ένα κύμα ιδιωτικοποιήσεων και περικοπών στα κοινωνικά προγράμματα, με συνέπεια την κυριολεκτική εξάλειψη της οικονομικής κληρονομιάς του σιωνισμού των Εργατικών και το ξέσπασμα μιας επιδημίας ανισότητας που όμοια της δεν είχαν γνωρίσει ποτέ οι Ισραηλινοί. Το 2007 το 24,4% των Ισραηλινών ζούσαν κάτω από τα όρια της φτώχειας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα παιδιά ανερχόταν σε 35,2% (είκοσι χρόνια πριν μόνο το 8% των παιδιών ζούσαν κάτω από τα όρια της φτώχειας). Παρόλο πoυ τα οφέλη από την οικονοµική άνθηση δεν κατανεµήθηκαν σε ολόκληρο τον πληθυσµό, τα κέρδη ήταν τόσο µεγάλα για ένα µικρό τµήµα της ισραηλινής κοινωνίας -ιδίως για εκείνους που κατείχαν αξιώµατα στις ένοπλες δυνάµεις και στον κρατικό µηχανισµό (και ήταν αναµεµειγµένοι στα αναµενόµενα σκάνδαλα διαφθοράς)-, ώστε έπαψε να υφίσταται ένα ζωτικής σηµασίας κίνητρο για την ειρήνη.

τη Νότια Αφρική, στη Ρωσία και στη Νέα Ορλεάνη οι πλούσιοι υψώνουν τείχη γύρω τους. Το Ισραήλ οδήγησε αυτή τη διαδικασία ένα βήµα παραπέρα: Έχτισε τείχη γύρω από τους επικίνδυνους φτωχούς.

Η αλλαγή πολιτικού προσανατολισµού του επιχειρηµατικού κόσµου του Ισραήλ υπήρξε δραµατική. Το όραµα που κυριαρχεί πλέον στο Χρηµατιστήριο του Τελ Αβίβ είναι η µετατροπή του Ισραήλ όχι σε ένα περιφερειακό κέντρο εµπορίου, αλλά σε ένα φουτουριστικό οχυρό ικανό να επιβιώνει καταµεσής µιας θάλασσας αποφασισµένων εχθρών. Η αναθεωρηµένη αυτή στάση κατέστη απόλυτα σαφής το καλοκαίρι του 2006, όταν η κυβέρνηση του Ισραήλ µετέτρεψε τις διαπραγµατεύσεις µε τη Χεζµπολάχ για την ανταλλαγή αιχµαλώτων σε ευρείας κλίµακας πόλεµο. Οι µεγάλες ισραηλινές εταιρείες όχι µόνο υποστήριξαν τον πόλεµο, αλλά έγιναν και χορηγοί του. Η τράπεζα Leumi, ο ιδιωτικός τραπεζικός κολοσσός του Ισραήλ, µοίρασε αυτοκόλλητα µε συνθήµατα όπως «Θα Νικήσουµε» και «Είµαστε Δυνατοί», ενώ, όπως έγραψε ο Ισραηλινός δηµοσιογράφος και συγγραφέας Γιτζάκ Λαόρ, «ο σηµερινός πόλεµος είναι ο πρώτος που µετατράπηκε σε ευκαιρία προβολής µιας από τις µεγαλύτερες τηλεφωνικές εταιρείες µας, η οποία τον χρησιµοποίησε για να διεξαγάγει µια τεράστια διαφηµιστική εκστρατεία».

Είναι προφανές ότι η ισραηλινή βιοµηχανία δεν έχει πλέον κανένα λόγο να φοβάται τον πόλεµο. Σε αντίθεση µε το 1993, όταν η σύγκρουση θεωρούνταν εµπόδιο για τη µεγέθυνση της οικονοµίας, το Χρηµατιστήριο του Τελ Αβίβ ανέβηκε τον Αύγουστο του 2006, το µήνα που διεξήχθη ο καταστροφικός πόλεµος του Λιβάνου. Το τελευταίο τρίµηνο του έτους, και ενώ κλιµακώνονταν οι αιµατηρές συγκρούσεις στη Δυτική Όχθη και στη Γάζα µετά την εκλογική νίκη της Χαµάς, ο ρυθµός ανάπτυξης της ισραηλινής οικονοµίας άγγιξε το εντυπωσιακό 8% (ποσοστό υπερτριπλάσιο εκείνου που αντιστοιχούσε στο ρυθµό ανάπτυξης της οικονοµίας των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου). Εν τω µεταξύ, η παλαιστινιακή οικονοµία συρρικνώθηκε µεταξύ 10% και 15%το 2006, µε το ποσοστό της φτώχειας να προσεγγίζει το 70%.

Ένα µήνα µετά την εκεχειρία ανάµεσα στο Ισραήλ και στη Χεζµπολάχ το Χρηµατιστήριο της Νέας Υόρκης φιλοξένησε ένα συνέδριο για τις επενδύσεις στο Ισραήλ. Συµµετείχαν εκπρόσωποι περισσότερων των διακοσίων ισραηλινών εταιρειών, πολλές από τις οποίες δραστηριοποιούνταν στον τοµέα της ασφάλειας. Την ίδια στιγµή η οικονοµική δραστηριότητα στον Λίβανο είχε κυριολεκτικά παγώσει, ενώ περίπου εκατόν σαράντα εργοστάσια, που παρήγαν τα πάντα, από προκατασκευασµένα σπίτια και ιατρικά προϊόντα µέχρι γάλα, είχαν µετατραπεί σε χαλάσµατα έχοντας δεχτεί πλήγµατα από ισραηλινές βόµβες και πυραύλους. Aνεπηρέαστoι από τις συνέπειες του πολέµου, οι σύνεδροι έστειλαν ένα µήνυµα αισιοδοξίας. «Το Ισραήλ είναι ανοιχτό στην επιχειρηµατικότητα. Πάντα ήταν ανοιχτό στην επιχειρηµατικότητα», ανακοίνωσε ο Νταν Γκίλερµαν, ο πρέσβης του Ισραήλ στα Ηνωµένα Έθνη, καλωσορίζοντας όσους συµµετείχαν στο συνέδριο.

ία δεκαετία πριν θα ήταν αδιανόητος αυτού του είδους ο ενθουσιασµός εν µέσω µιας πολεµικής σύρραξης. Ήταν ο Γκίλερµαν που από τη θέση του προέδρου της Οµοσπονδίας Εµπορικών Επιµελητηρίων του Ισραήλ είχε ζητήσει να εκµεταλλευτεί η χώρα την ιστορική ευκαιρία της ειρηνευτικής διαδικασίας και να µμετατραπεί στη «Σιγκαπούρη της Μέσης Ανατολής». Πλέον ο άνθρωπος αυτός ήταν ένα από τα πιο προκλητικά «γεράκια» του Ισραήλ, πιέζοντας διαρκώς µε εµπρηστικές» δηλώσεις, όπως αυτή στo CNN, για ακόµα µεγαλύτερη κλιµάκωση της σύρραξης: «Παρόλο που δεν είναι πολιτικά ορθό και ίσως είναι και αναληθές να ισχυρίζεται κανείς ότι όλοι οι µουσουλµάνοι είναι τροµοκράτες, η αλήθεια είναι ότι όλοι σχεδόν οι τροµοκράτες είναι µουσουλµάνοι. Άρα δεν πρόκειται απλώς για έναν πόλεµο του Ισραήλ’ πρόκειται για έναν παγκόσµιο πόλεµο».

Αυτή η πρόφαση του ατέρµονος παγκοσµίου πολέµου είναι η ίδια που χρησιµοποίησε και η κυβέρνηση Μπους ως ένα είδος διαφηµιστική; προώθησης των συµφερόντων του αναδυόµενου συµπλέγµατος του καπιταλισµού της καταστροφής µετά την 11η Σεπτεµβρίου. Στον πόλεµο αυτό δεν µπορεί να επικρατήσει καµία χώρα, όµως το ζητούµενο δεν είναι η νίκη. Το ζητούµενο είναι να υπάρχει «ασφάλεια» µέσα στα κράτη-οχυρά, ενώ εκτός των τειχών τους θα µαίνονται στο διηνεκές συρράξεις χαµηλής έντασης. Από µια άποψη, τον ίδιο στόχο έχουν και οι ιδιωτικές εταιρείες ασφάλειας στο Ιράκ: να ασφαλίσουν την περίµετρο, να πρoστατέψoυν τον εντολέα.

Η Βαγδάτη, η Νέα Ορλεάνη και το Σάντι Σπρινγκς αποτελούν προάγγελους του µέλλοντος που οικοδοµεί το σύµπλεγµα του καπιταλισµού της καταστροφής, ωστόσο είναι στο Ισραήλ που η διαδικασία αυτή βρίσκεται στo πιο προωθηµένο στάδιό της: Μια ολόκληρη χώρα έχει μετατραπεί σε µια οχυρωµένη κοινότητα, έξω από τα τείχη της οποίας ζουν αποκλεισµένοι άνθρωποι µέσα σε µόνιµες κόκκινες ζώνες.

Αυτό συµβαίνει όταν µια κοινωνία δεν έχει πλέον οικονοµικά κίνητρα για να αποδεχτεί την ειρήνη, αλλά επενδύει στη σύγκρουση και επωφελείται από τον χωρίς τέλος πόλεµο κατά της τροµοκρατίας, στον οποίο είναι αδύνατον να υπάρξει νικητής. Η οχυρωµένη κοινότητα είναι το Ισραήλ οι αποκλεισµένοι άνθρωποι είναι οι κάτοικοι της Γάζας.

Η περίπτωση του Ισραήλ είναι ακραία, όµως το είδος της κοινωνίας που δηµιουργεί το ισραηλινό κράτος δεν είναι µοναδικό. Οι χαµηλής έντασης παρατεταµένες συρράξεις θρέφουν τον καπιταλισµό της καταστροφής Αυτό είναι το τελικό συµπέρασµα που προκύπτει από όλες τις ζώνες καταστροφών, από το Ιράκ µέχρι τη Νέα Ορλεάνη. Τον Απρίλιο του 2007 Αµερικανοί στρατιώτες άρχισαν να υλοποιούν ένα σχέδιο µετατροπής αρκετών µη ελεγχόµενων συνοικιών της Βαγδάτης σε «περιτοιχισµένες κοινότητες», περιζωσµένες από φυλάκια ελέγχου και τσιµεντένια τείχη, εντός των οποίων οι κινήσεις των κατοίκων θα παρακολουθούνταν συνεχώς µέσω βιοµετρικής τεχνολογίας. «Θα γίνουµε σαν τους Παλαιστίνιους», πρόβλεψε ένας κάτοικος της Ανταµίνια βλέποντας τη συνοικία του να µετατρέπεται σε οχυρωµένο φρούριο. Όταν κατέστη φανερό ότι η Βαγδάτη δε θα µετατρεπόταν ποτέ σε Ντουµπάι και η Νέα Ορλεάνη σε Ντίσνεϊλαντ, τέθηκε σε εφαρµογή το εναλλακτικό σχέδιο της µετατροπής τους σε µια νέα Κολοµβία ή Νιγηρία, όπου θα µαίνονται πόλεµοι χωρίς τέλος, οι οποίοι θα διεξάγονται από ιδιωτικούς στρατoύς και παραστρατιωτικές οργανώσεις, ενώ η έντασή τους θα είναι τόσο χαµηλή, ώστε να επιτρέπει τη λεηλασία των φυσικών πόρων µε τη συνδροµή µισθοφόρων που θα φρουρούν τους πετρελαιαγωγούς, τις εγκαταστάσεις εξόρυξης και τους υδάτινους πόρους.

Πολλοί συγκρίνουν τα στρατιωτικοποιημένα γκέτο της Γάζας και της Δυτικής Όχθης, µε τα τσιµεντένια τείχη τους, τους ηλεκτροφόρους φράχτες και τα φυλάκια ελέγχου, µε το σύστηµα των Mπαντoυστάν στη Νότια Αφρική, το οποίο περιόριζε τους µαύρους σε γκέτο και τους απαγόρευε να βγουν από αυτά χωρίς ειδικές άδειες. «Οι νόµοι και οι πρακτικές του Ισραήλ στα παλαιστινιακά κατεχόµενα εδάφη ασφαλώς θυµίζουν εποχές του απαρτχάιντ», είχε δηλώσει τον Φεβρουάριο του 2007 ο Νοτιοαφρικανός δικηγόρος Τζον Ντούγκαρντ, ειδικός απεσταλµένoς των Ηνωµένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώµατα στα παλαιστινιακά εδάφη. Οι οµοιότητες είναι εντυπωσιακές, όµως υπάρχουν και διαφορές. Τα Mπαντoυστάν της Νότιας Αφρικής ήταν, στην ουσία, στρατόπεδα εργασίας, ένας τρόπος να διατηρούνται οι Αφρικανοί εργαζόµενοι υπό στενή παρακολούθηση και έλεγχο, ώστε να εργάζονται µε χαµηλούς µισθούς στα ορυχεία. Το Ισραήλ κατασκεύασε ένα σύστηµα που αποσκοπεί στο αντίθετο: στην παρεµπόδιση των εργαζοµένων να εργαστούν, στη δηµιουργία ενός δικτύου κρατητηρίων για εκατοµµύρια ανθρώπους που κατηγοριοποιούνται ως ανθρώπινο πλεόνασµα.

Οι Παλαιστίνιοι δεν είναι οι µόνοι άνθρωποι στον κόσµο που έχουν ενταχθεί σε αυτή την κατηγορία. Εκατοµµύρια Ρώσοι µετατράπηκαν σε «πλεόνασµα» στη χώρα τους, και για αυτόν το λόγο τόσοι πολλοί εγκατέλειψαν τα σπίτια τους µε την ελπίδα να βρουν δουλειά και µια αξιοπρεπή ζωή στο Ισραήλ, Παρόλο που δεν υπάρχουν πλέον τα αυθεντικά Μπαντουστάν στη Νότια Αφρική, το 25% των κατοίκων των ταχύτατα επεκτεινόµενων παραγκουπόλεων θεωρούνται επίσης «πλεόνασµα» στη νέα, νεοφιλελεύθερη Νότια Αφρική.

ο ξεσκαρτάρισµα του 25-60% του πληθυσµού υπήρξε-το χαρακτηριστικό γνώρισµα της σταυροφορίας της Σχολής του Σικάγου όταν τη δεκαετία του 1970 «εξαθλιωµένα χωριά» άρχισαν να ξεφυτρώνουν σαν µανιτάρια σε ολόκληρο το Νότιο Κώνο της Λατινικής Αµερικής. Στη Νότια Αφρική, στη Ρωσία και στη Νέα Ορλεάνη οι πλούσιοι υψώνουν τείχη γύρω τους. Το Ισραήλ οδήγησε αυτή τη διαδικασία ένα βήµα παραπέρα: Έχτισε τείχη γύρω από τους επικίνδυνους φτωχούς.

Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • NAOMI KLEIN Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ-ΒΙΒΛΙΟ-ΚΛΙΚ.

    Ολόκληρο το Βιβλίο Μπέστ-σέλλερ, προσφορά του συνεργάτη μας ftanei_pia στο προσωπικό της ΕΥΔΑΠ. Για να μαθαίνουν νέοι και παληοί.

    Το βιβλίο της Νάομι Κλάιν συγκλονίζει με τις ομοιότητες που βιώνει το πειραματόζωο Ελλάς. Αφού πριν χρόνια η νεοφιλελεύθερη σχολή Φρίντμαν τα εφάρμοσε στη Λατ, Αμερική, Πολωνία, Μεγ. Βρεττανία, Ινδονησία, Ρωσία, Σρι Λάνκα, Ιράκ. κ.α

  • «Καλώς ήρθες» CIA #Twitter & # Facebook!

    Η CIA εισέρχεται στα κοινωνικά δίκτυα για να παρακολουθεί, κατασκόπευει και να προβλέπει τις παγκόσμιες τάσεις.

  • Πακέτο!

    θα τους ταραξουμε στη νομιμότητα (κι'όσοι προκάνουμε..)

  • Μπορεί ο αστυνομικός να είναι χρυσαυγίτης;

    Δεν υποστηρίζω ότι οι άντρες και οι γυναίκες της ΕΛΑΣ που ψηφίζουν τα αυγά είναι ναζιστές ή συνειδητοί αντι-δημοκράτες – αν και αυτή η επιλογή δεν έχει το παραμικρό ελαφρυντικό. Ωστόσο, τα μεγάλα ποσοστά που παίρνει η ΧΑ ξανά και ξανά εκεί που ψηφίζουν οι αστυνομικοί δεν είναι καθόλου καλό σημάδι.  Το μήνυμα που προκύπτει είναι σαφέστατο και κανένας δε μπορεί να το αγνοεί.

    ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ΨΗΦΙΣΑΝ ΜΑΖΙΚΑ ΟΙ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΙ- http://wp.me/pVnfp-g9p

  • Σαν να μην πέρασε μιά μέρα…

    2400 Χρόνια Πίσω ;

  • Δημοφιλή άρθρα & σελίδες

  • Πρόσφατα άρθρα

  • ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ-ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ Ε.ΥΔ.Α.Π

  • ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΚΟΜΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ; ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ!

    Μας "πυροβολούν" εν ψυχρώ, μας γυρίζουν στην Γιούλεν των αμερικάνων και αυτοί αντί να ξεσηκώνονται και να τα κάνουν όλα λαμπόγιαλο, παρακολουθούν και μελετούν τις εξελίξεις, ψύχραιμοι και ωραίοι. Και οι "πέτρες δεν έχουν ακόμη αρχίσει να ίπτανται"..

    Εκείνα τα χρήματα του "κουμπαρά" Μπάρδη-Ομοσπονδίας που μας λέγατε πως πήγαιναν οι περικοπές των αποδοχών, εννοείτε πως θα είναι το ισοδύναμο από τις απώλειες στο εφάπαξ;

  • Μεταπληροφορίιες

  • Αγωνιστικο και Λυτρωτικό το 2014

  • Χάουαρντ Ζιν (1923-2010)

    ΔΙΑΚΗΡΥΞΕΙΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑΣΙΟ ΒΙΒΛΙΟ (1,2,3,4 Κεφάλαια)

  • ΑΝ ΑΥΤΟ ΥΠΟΔΗΛΩΝΕΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΚΑΙ ΑΚΟΜΜΑΤΙΣΤΟ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟ ΑΣ ΑΠΑΝΤΗΘΕΙ

    Οταν στην πρώτη σελίδα του blog υπάρχει η (μοναδική) παραπομπή σε παράταξη κόμματος; Και που έχει ζητηθεί η απομάκρυνση της πολλές φορές; Μετά απορούμε για την αναξιοπιστία-ανυποληψία του κομματικού συνδικαλισμού;

  • ΚΑΤΩΤΕΡΟΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΩΝ…

  •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

    ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ > και αν δεν ανοίγει ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

  • ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΕΥΔΑΠ

  • ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

    Σεπτεμβρίου 2013
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Αυγ.   Οκτ. »
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    30  
  • ΕΝΟΤΗΤΑ -ΑΥΤΟΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΙ’ ΑΓΩΝΑΣ ΘΑ ΜΑΣ ΣΩΣΟΥΝ ΑΠ΄ΤΗ ΠΕΙΝΑ

    Αυτοοργάνωση, επιτροπές εργαζομένων παντού, αποφάσεις με δημοκρατικές διαδικασίες

  • ΕΥΔΑΠ ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ!

  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ

    protovoulia1.eydap@gmail.com
    ---------
    ΤΑ ΕΠΩΝΥΜΑ ΑΡΘΡΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΥΠΟΓΡΑΦΟΝΤΑ.
    ---------
    -Μπορείτε να δημοσιεύσετε άρθρο σας -επώνυμα ή με τα αρχικά*.
    Παράκληση: Χωρίς ύβρεις και συκοφαντίες
    *Τα πλήρη στοιχεία στη διάθεση μας.

  • Αρχείο

  • Kατηγορίες

  • «Έπεσε» στο μάτι μας

    και γελάσαμε ..πικρά

  •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

    ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ -ΛΙΝΚ //σε περίπτωση που δεν ανοίγει το προηγούμενοι ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

  • Τα πάντα διαλύονται, ξεπουλιούνται..Η Α.Ε. εκποίησης δημόσιας περιουσίας δουλεύει! Εμείς? (ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ)

    ...Εμείς οι χιλιάδες, οι εκατοντάδες χιλιάδες, τα εκατομμύρια... τι κάνουμε, τι περιμένουμε για να πάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας;  Τιιιιιιιιιιιιι;

    ..και τα συνδικάτα, οι παρατάξεις, οι δεκάδες "συνδικαλιστές| (βάλτε όποια και όποιους φαντάζεστε) στη ..νιρβάνα τους?

  • ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

    Πότε θα γυρίσουμε σελίδα; Δεν αρκούν 40 σχεδόν, χρόνια συναλλαγής, διαφθοράς, ιδιοτέλειας, πελατειακών σχέσεων; Θα πρέπει μήπως να τα ..κατοστήσουμε;

  • αν

Αρέσει σε %d bloggers: