Το Δόγμα του ΣΟΚ – της Naomi Klein (Κεφάλαιο 5)

Κεφάλαιο


`

«ΟΥΔΕΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΥΠΑΡΧΕΙ»

ΠΩΣ ΜΙΑ ΙΔEOΛOΓΙA ΕΞΑΓΝΙΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ

(«ΣΥΓΧΩΡΟΧΑΡΤΙ» ΑΠ’ΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ)

`

`

«Ο Μίλτον [Φρίντµαν] αποτελεί την ενσάρκωση

της αλήθειας ότι «οι ιδέες έχουν συνέπειες»».

Ντόναλντ Ράµσφελντ, υπουργός Άµυνας

των ΗΠΑ, Μάιος 2002

`

«Άνθρωποι βρέθηκαν στη φυλακή προκειµένου

οι τιµές [των προϊόντων] να είναι ελεύθερες».

Εδουάρδο Γκαλεάνο, 1990.

`

ια µια σύντοµη περίοδο φαινόταν ότι τα εγκλήµατα στις χώρες του Νότιου Κώνου θα συνδέονταν άρρηκτα µε το νεοφιλελεύθερο κίνηµα, δυσφηµίζοντάς το προτού επεκταθεί πέρα από το πρώτο πειραµατικό εργαστήρι του. Μετά το µοιραίο ταξίδι του Μίλτον Φρίντµαν στη Χιλή το 1975 ο αρθρογράφος των New York Times Άντονι Λιούις έθεσε ένα απλό αλλά εµπρηστικό ερώτηµα: «Αν η οικονοµική θεωρία του Σικάγου στην καθαρή µορφή της µπορεί να εφαρµοστεί στη Χιλή µόνο µε αντίτιµο την καταπίεση, µήπως θα έπρεπε να αισθάνονται υπόλογοι οι δηµιουργοί της;».

Μετά τη δολοφονία του Ορλάντο Λετελιέ (ίδε κεφ. 4) ακτιβιστές επαναλάµβαναν την έκκλησή του να θεωρηθεί υπόλογος για το ανθρώπινο κόστος ο «διανοητικός αρχιτέκτονας» της οικονοµικής επανάστασης στη Χιλή. Εκείνα τα χρόνια ο Μίλτον Φρίντµαν δεν µπορούσε να δώσει µια διάλεξη χωρίς να τον διακόπτει κάποιος για να παραθέσει τα λόγια του Λετελιέ, ενώ υποχρεωνόταν να µπαίνει από την πίσω πόρτα σε αρκετές εκδηλώσεις στις οποίες ήταν το τιµώµενο πρόσωπο.

Φοιτητές στο Πανεπιστήµιο του Σικάγου αναστατώθηκαν τόσο πολύ όταν πληροφορήθηκαν τη συνεργασία των καθηγητών τους µε τη χούντα, ώστε ζήτησαν τη διεξαγωγή έρευνας από την ακαδηµαϊκή κοινότητα. Αρκετοί ακαδηµαϊκοί τους υποστήριξαν, συµπεριλαµβανοµένου του Αυστριακού οικονοµολόγου Γκέρχαρντ Τίντνερ, που τη δεκαετία του 1930 είχε φύγει από την Ευρώπη εξαιτίας του φασισµού και είχε καταφύγει στις ΗΠΑ. Ο Τίντνερ συνέκρινε τη Χιλή του Πινοτσέτ µε τη ναζιστική Γερµανία και παραλλήλιζε τον Φρίντµαν που υποστήριζε τον Πινοτσέτ µε τους τεχνοκράτες που είχαν συνεργαστεί µε το Τρίτο Ράιχ. (Ο Φρίντµαν, από τη µεριά του, κατηγορούσε τους επικριτές του ότι χρησιµοποιούσαν «ναζιστικές πρακτικές».)

Τόσο ο Φρίντµαν όσο και ο Άρνολντ Χάρµπεργκερ αποδέχονταν πρόθυµατα εύσηµα για τα οικονοµικά θαύµατα που είχαν επιτελέσει τα Παιδιά του Σικάγου. Με ύφος υπερήφανου πατέρα, ο Φρίντµαν καυχιόταν στο Newsweek το 1982 ότι «τα Παιδιά του Σικάγου [ … ] συνδύαζαν εξαιρετικές διανοητικές και εκτελεστικές ικανότητες µε το θάρρος να υπερασπίζονται τις πεποιθήσεις τους και µια αίσθηση αφοσίωσης στην υλοποίησή τους». Ο Χάρµπεργκερ είχε δηλώσει: «Αισθάνοµαι περισσότερο υπερήφανος για τους µαθητές µου παρά για οτιδήποτε έχω γράψει. Πράγµατι, η λατινοαµερικανική οµάδα είναι πολύ περισσότερο δική µου από οποιαδήποτε συµβολή µου στη βιβλιογραφϊα». Ωστόσο όσον αφορά το ανθρώπινο κόστος των «θαυµάτων» που είχαν επιτελέσει οι µαθητές τους οι δύο άντρες δεν έβλεπαν να υπάρχει ουδεµία σχέση.

«Παρά την έντονη διαφωνία µου µε το αυταρχικό πολιτικό σύστηµα της Χιλής, δε θεωρώ κακό ένας οικονοµολόγος να παρέχει τεχνικές οικονοµικές συµβουλές στην κυβέρνηση της χώρας», είχε γράψει ο Φρίντµαν στη στήλη του στο Newsweek.

Στα αποµνηµονεύµατά του ο Φρίντµαν ισχυρίζεται ότι ο Πινοτσέτ προσπαθούσε να κατευθύνει την οικονοµία µόνος τα δύο πρώτα χρόνια της εξουσίας του και ότι µόνο «µετά το 1975, όταν ο πληθωρισµός µαινόταν και µια παγκόσµια κάµψη της οικονοµίας πυροδότησε την ύφεση στη Χιλή, ο στρατηγός Πινοτσέτ στράφηκε στα Παιδιά του Σικάγου». Πρόκειται για µια ωµή διαστρέβλωση της ιστορικής πραγµατικότητας: Τα Παιδιά του Σικάγου συνεργάζονταν µε το στρατό προτού καν γίνει το πραξικόπηµα και ο οικονοµικός µετασχηµατισµός ξεκίνησε τη µέρα που η χούντα κατέλαβε την εξουσία. Αλλού ο Φρίντµαν έχει φτάσει στο σηµείο να ισχυριστεί ότι η περίοδος διακυβέρνησης του Πινοτσέτ δεκαεφτά χρόνια δικτατορίας και δεκάδες χιλιάδες βασανισµένων δεν ήταν µια βίαιη κατάλυση της δηµοκρατίας, αλλά το αντίθετο. «Η πραγµατική σηµασία του εγχειρήµατος στη Χιλή έγκειται στο ότι οι ελεύθερες αγορές εξασφάλισαν µε τον τρόπο τους µια ελεύθερη κοινωνία», έχει δηλώσει ο Φρίντµαν.

Τρεις βδοµάδες µετά τη δολοφονία του Λετελιέ συνέβη ένα γεγονός που έθεσε απότοµα τέλος στη συζήτηση για το κατά πόσο τα εγκλήµατα του Πινοτσέτ αντανακλούσαν στο κίνηµα της Σχολής του Σικάγου. Ο Μίλτον Φρίντµαν τιµήθηκε µε το βραβείο Νοµπέλ Οικονοµικών Επιστηµών του 1976 για το «πρωτότυπο και βαρυσήµαντο» έργο του αναφορικά µε τη σχέση ανάµεσα στον πληθωρισµό και στην ανεργία. Ο Φρίντµαν αξιοποίησε την ευκαιρία της οµιλίας του στην τελετή βράβευσής του για να υποστηρίξει ότι τα οικονοµικά ήταν µια επιστήµη εξίσου αυστηρή και αντικειµενική µε τη φυσική, τη χηµεία και την ιατρική, καθώς βασίζονταν στην αµερόληπτη εξέταση των διαθέσιµων δεδοµένων. Πολύ βολικά, παρέβλεψε το γεγονός ότι η βασική υπόθεση για την οποία είχε τιµηθεί µε το βραβείο καταρριπτόταν στην πραγµατικότητα από τις ουρές µπροστά στα αρτοποιεία, τις επιδηµίες τύφου και τα κλειστά εργοστάσια στη Χιλή, τη µοναδική χώρα που το καθεστώς της ήταν αρκετά ανάλγητο ώστε να εφαρµόσει στην πράξη τις ιδέες του.

Τον επόµενο χρόνο συνέβη ένα άλλο γεγονός που καθόρισε τις παραµέτρους της συζήτησης για τα όσα συνέβαιναν στις χώρες του Νότιου Κώνου: Η Διεθνής Αµνηστία τιµήθηκε µε το βραβείο Νοµπέλ Ειρήνης, κυρίως χάρη στη θαρραλέα σταυροφορία της µε σκοπό την αποκάλυψη των παραβιάσεων των ανθρώπινων δικαιωµάτων στη Χιλή και στην Αργεντινή. Στην πραγµατικότητα, το βραβείο Νοµπέλ Οικονοµικών Επιστηµών είναι ανεξάρτητο από το βραβείο Νοµπέλ Ειρήνης, καθώς το απονέµει µια διαφορετική επιτροπή και η τελετή βράβευσης πραγµατοποιείται σε µια διαφορετική πόλη. Ωστόσο από µια απόσταση φαινόταν λες και µε τα δύο βραβεία Νοµπέλ η επιτροπή µε το µεγαλύτερο κύρος σε ολόκληρο τον κόσµο είχε βγάλει την ετυµηγορία της: Το σοκ των θαλάµων βασανιστηρίων έπρεπε να καταδικαστεί µε τον πιο έντονο τρόπο, όµως η οικονοµική θεραπεία-σοκ όφειλε να επικροτηθεί και ανάµεσα στις δύο µορφές σοκ, όπως είχε γράψει ο Λετελιέ µε πένα που έσταζε ειρωνεία, «ουδεµία σχέση υπάρχει».

Οι παρωπίδεs των «ανθρώπινων δικαιωµάτων»

διανοητική στεγανοποίηση ανάµεσα στις δύο µορφές σοκ δεν οφείλεται µόνο στο γεγονός ότι οι οικονοµολόγοι της Σχολής του Σικάγου αρνούνταν να παραδεχτούν πως υπήρχε η παραμικρή σχέση ανάμεσα στις πολιτικές τους και στη χρησιμοποίηση της τρομοκρατίας. Στη διαιώνιση του προβλήματος συνέβαλε και ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο οι τρομοκρατικές αυτές πράξεις προσεγγίστηκαν μόνο ως «παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων» και όχι ως εργαλεία που εξυπηρετούσαν σαφείς πολιτικές και οικονομικές επιδιώξεις. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι οι χώρες του Νότιου Κώνου τη δεκαετία του 1970 δε χρησιμοποιήθηκαν ως πειραματικό εργαστήρι μόνο για ένα νέο οικονομικό μοντέλο αλλά και για ένα σχετικά νέο μοντέλο ακτιβισμού: του διεθνούς κινήματος για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Αναμφισβήτητα, το κίνημα αυτό διαδραμάτισε έναν καθοριστικό ρόλο στο να σταματήσουν οι χειρότερες καταχρήσεις από τις χούντες. Όμως, καθώς εστιάστηκε αποκλειστικά στα εγκλήματα και όχι στους λόγους που κρύβονταν πίσω από αυτά, το κίνημα για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων συνέβαλε επίσης ώστε η ιδεολογία της Σχολής του Σικάγου να εξέλθει αλώβητη από το πρώτο αιματοβαμμένο εργαστήρι της.

Το δίλημμα χρονολογείται από τις απαρχές του σύγχρονου κινήματος για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, όταν το 1948 τα Ηνωμένα Έθνη υιοθέτησαν την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αμέσως μόλις συντάχθηκε η διακήρυξη, μετατράπηκε σε έναν πολιορκητικό κριό τον οποίο χρησιμοποιούσαν και τα δύο στρατόπεδα του Ψυχρού Πολέμου, κατηγορώντας το ένα το άλλο ότι αποτελούσε την επόμενη ναζιστική Γερμανία. Το 1967 ο Τύπος αποκάλυψε ότι η Διεθνής Επιτροπή Νομικών, η σημαντικότερη ομάδα υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων που εστιαζόταν στις σοβιετικές παραβιάσεις τους, δεν ήταν ένας αμερόληπτος κριτής, όπως ισχυριζόταν, αλλά λάμβανε κρυφά κονδύλια από τη CIA.

Ήταν μέσα σε αυτή τη βαριά περιρρέουσα ατμόσφαιρα που η Διεθνής Αμνηστία ανέπτυξε το δόγμα της για αυστηρή αμεροληψία: Θα χρηματοδοτούνταν αποκλειστικά από τα μέλη της και θα παρέμενε αυστηρά «ανεξάρτητη από κάθε κυβέρνηση, πολιτική ομάδα, ιδεολογία, οικονομικό συμφέρον ή θρησκευτικό δόγμα». Και για να αποδείξει ότι δε χρησιμοποιούσε τα ανθρώπινα δικαιώματα για να προωθεί μια συγκεκριμένη πολιτική ατζέντα, η Διεθνής Αμνηστία διέταξε το καθένα από τα παραρτήματά της να «υιοθετήσει» από τρεις φυλακισμένους για λόγους συνείδησης, «έναν από κομουνιστικές χώρες, έναν από Δυτικές χώρες και έναν από χώρες του Τρίτου Κόσμου». Η θέση της Διεθνούς Αμνηστίας, εμβληματική εκείνη την εποχή για ολόκληρο το κίνημα υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συνίστατο στο ότι, εφόσον οι παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωµάτων αποτελούσαν οικουµενική αδικία, ανήθικες από τη φύση τους, δεν ήταν απαραίτητο να προσδιορίζονται οι λόγοι για τους οποίους πραγµατοποιούνταν, απλώς να τεκµηριώνονται µε όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτοµέρειες και µεγαλύτερη αξιοπιστία.

Η θεµελιώδης αυτή αρχή αντικατοπτρίζεται στον τρόπο µε τον οποίο καταγράφτηκαν οι εκστρατείες τρόµου στις χώρες του Νότιου Κώνου. Υπό τη συνεχή παρακολούθηση και παρενόχληση των µυστικών αστυνοµιών, οι οµάδες υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωµάτων έστελναν αντιπροσωπείες στην Αργεντινή, στην Ουρουγουάη και στη Χιλή για να µιλήσουν µε εκατοντάδες θύµατα βασανιστηρίων και µε τις οικογένειές τους. Επιπλέον, απέκτησαν όση πρόσβαση τους επιτράπηκε σε φυλακές. Καθώς δεν υπήρχαν ανεξάρτητα µέσα ενηµέρωσης και οι χούντες αρνούνταν τα εγκλήµατά τους, οι µαρτυρίες αυτές αποτελούσαν τα πρωταρχικά τεκµήρια µιας ιστορίας που υποτίθεται ότι δε θα έπρεπε ποτέ να γραφτεί. Όσο σηµαντικό κι αν ήταν αυτό το έργο, ήταν ταυτόχρονα περιορισµένο: Οι εκθέσεις των οµάδων υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωµάτων ήταν κατάλογοι συνταγµένοι µε νοµική ορολογία στους οποίους καταγράφονταν οι πιο ανατριχιαστικές µέθοδοι καταστολής και αντιπαραβάλλονταν µε τα άρθρα της Οικουµενικής Διακήρυξης των Δικαιωµάτων του Ανθρώπου τα οποία παραβίαζαν.

Αυτή η περιορισµένη οπτική γωνία καθίσταται ιδιαίτερα εµφανής και προβληµατική στην έκθεση που συνέταξε το 1976 η Διεθνής Αµνηστία για την Αργεντινή, που αποτελεί έναν εντυπωσιακό απολογισµό των ωµοτήτων της χούντας και για την οποία τιµήθηκε µε το βραβείο Νοµπέλ. Ωστόσο, παρά την προσεκτική παράθεση λεπτοµερειών, η έκθεση δε ρίχνει φως στους λόγους για τους οποίους συνέβαιναν οι παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωµάτων. Τίθεται µόνο το ερώτηµα «σε ποιο βαθµό οι παραβιάσεις είναι εξηγήσιµες ή αναγκαίες» για να εδραιωθεί η «ασφάλεια»όπως ισχυριζόταν η χούντα για να δικαιολογήσει το «βρώµικο πόλεµο». Μετά την εξέταση των αποδεικτικών στοιχείων, η έκθεση καταλήγει στο συµπέρασµα ότι η απειλή την οποία αντιπροσώπευαν οι αριστερές αντάρτικες οµάδες δεν ήταν σε καµία περίπτωση ανάλογη του βαθµού καταστολής που χρησιµοποιούσε το κράτος.

Όµως υπήρχε κάποια άλλη επιδίωξη που καθιστούσε τη βία «εξηγήσιµη ή αναγκαία»; Η Διεθνής Αµνηστία δεν κάνει καµία σχετική αναφορά. Στην έκτασης 92 σελίδων έκθεσή της δε γίνεται η παραµικρή µνεία στο γεγονός ότι η χούντα είχε αναλάβει την αναµόρφωση της χώρας σύµφωνα µε µια σειρά από ακραίες καπιταλισnκές κατευθυντήριες οδηγίες. Δεν υπάρχει κανένα σχόλιο για την αύξηση της φτώχειας ή για τη δραματική αναστολή των προγραμμάτων αναδιανομής του πλούτου, παρόλο που ήταν οι κεντρικές πολιτικές της χουντικής εξουσίας.

Στην έκθεση παρατίθενται λεπτομερώς όλοι οι νόμοι και τα διατάγματα της χούντας που παραβίαζαν τις πολιτικές ελευθερίες, αλλά κανένα από τα οικονομικά διατάγματα που μείωναν τους μισθούς και αύξαναν τις τιμές, παραβιάζοντας τα δικαιώματα στην τροφή και στη στέγη, που επίσης περιλαμβάνονται στα άρθρα της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αν η Διεθνής Αμνηστία είχε εξετάσει έστω και επιφανειακά το επαναστατικό οικονομικό σχέδιο της χούντας, θα αντιλαμβανόταν για ποιο λόγο ήταν αναγκαία μια τόσο ακραία καταστολή, καθώς και γιατί τόσοι πολλοί από τους φυλακισμένους για λόγους συνείδησης ήταν συνδικαλιστές και άνθρωποι που πρόσφεραν κοινωνικό έργο.

Μια άλλη σημαντική παράλειψη είναι η παρουσίαση από τη Διεθνή Αμνηστία της σύγκρουσης ως αυστηρά περιορισμένης ανάμεσα στο στρατό και στους αριστερούς εξτρεμιστές. Δεν αναφέρεται κανένας άλλος από τους δρώντες: ούτε η κυβέρνηση των ΗΠΑ και η CIΑ ούτε οι γαιοκτήμονες ούτε οι πολυεθνικές εταιρείες. Καθώς δε γίνεται καμία μνεία στο ευρύτερο σχέδιο να επιβληθεί ένας «ανόθευτος» καπιταλισμός στη Λατινική Αμερική και στα ισχυρά συμφέροντα που κρύβονταν πίσω από αυτό το σχέδιο, οι πράξεις σαδισμού που τεκμηριώνονται στην έκθεση φαντάζουν εντελώς ακατανόητες τυχαία άσχημα συμβάντα που οφείλονται στην περιρρέουσα πολιτική ατμόσφαιρα και τα οποία οφείλουν να καταδικάζουν όλοι οι άνθρωποι με συνείδηση, χωρίς όμως να μπορούν να τα κατανοήσουν.

Όλοι όσοι συμμετείχαν στο κίνημα για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων δρούσαν κάτω από αυστηρές συνθήκες περιορισμού, αν και για διαφορετικούς λόγους. Στο εσωτερικό των μαστιζόμενων χωρών οι πρώτοι άνθρωποι που επέστησαν την προσοχή στην τρομοκρατία ήταν οι φίλοι και οι συγγενείς των θυμάτων, όμως υπήρχαν πολύ συγκεκριμένα όρια στα όσα μπορούσαν να αποκαλύψουν. Δε μιλούσαν για την πολιτική ή οικονομική ατζέντα που υπήρχε πίσω από τις εξαφανίσεις, επειδή κινδύνευαν να εξαφανιστούν και οι ίδιοι αν το έκαναν. Η πιο διάσημη ομάδα υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων που αναδύθηκε κάτω από αυτές τις επικίνδυνες συνθήκες ήταν οι Μητέρες της Πλατείας Μαϊου, που είναι γνωστές στην Αργεντινή ως Mαdres, Μητέρες.

Αργεντινή:Πορεία των Μητέρων της Πλατείας Μαϊου που ζητούσαν να μάθουν για την τύχη των εξαφανισμένων παιδιών,συζύγων,αδελφών…

Στις εβδομαδιαίες διαδηλώσεις τους έξω από την έδρα της κυβέρνησης στο Μπουένος Άιρες οι Mαdres δεν τολµούσαν να έχουν πλακάτ µε συνθήµατα, απλώς κρατούσαν φωτογραφίες των αγνοούµενων παιδιών τους µε τη λεζάντα: «Dόnde estάn?»«Πού είναι;». Αντί να φωνάζουν συνθήµατα, έκαναν κύκλους σιωπηλές φορώντας λευκά µαντίλια πάνω στα οποία ήταν γραµµένα τα ονόµατα των παιδιών τους. Πολλές από τις «Μητερες» είχαν έντονες πολιτικές πεποιθήσεις, όµως φρόντιζαν να µην παρουσιάζονται ως µια απειλή για το καθεστώς, αλλά ως µητέρες που θρηνούσαν και ήταν απελπισµένες επειδή είχαν χαθεί τα αθώα παιδιά τους.*

Στη Χιλή η πιο µεγάλη οµάδα υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωµάτων ήταν η Επιτροπή για την Ειρήνη, την οποία είχαν συγκροτήσει πολιτικοί, δι κηγόροι και εκκλησιαστικοί ηγέτες που εναντιώνονταν στη χούντα. Γνώριζαν ότι η προσπάθεια να σταµατήσουν τα βασανιστήρια και να απελευθερωθούν οι πολιτικοί κρατούµενοι ήταν µόνο µια µάχη στο πλαίσιο του ευρύτερου πολέµου για την απόκτηση του ελέγχου του πλούτου της Χιλής, όµως, για να µη γίνουν τα επόµενα θύµατα του καθεστώτος, εγκατέλειψαν τον καταγγελτικό αριστερό λόγο και έµαθαν την καινούρια γλώσσα των «οικουµενικών δικαιωµάτων του ανθρώπου».

Αποκαθαρµένος από οποιαδήποτε αναφορά σε πλούσιους και φτωχούς, σε αδύναµους και ισχυρούς, σε Βορρά και Νότο, αυτός ο τρόπος ερµηνείας του κόσµου, τόσο δηµοφιλής στη Βόρεια Αµερική και στην Ευρώπη, δήλωνε απλώς ότι όλοι έχουν δικαίωµα σε µια δίκαιη δίκη και σε µια ζωή απαλλαγµένη από την ωµή, απάνθρωπη και µειωτική µεταχείριση. Αυτή η νέα γλώσσα δε ρωτούσε γιατί, απλώς διακήρυττε αυτά τα δικαιώµατα. Καθώς το λεξικό του κινήµατος για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωµά των είναι ένα µείγµα νοµικής ορολογίας και ανθρωπιστικού ενδιαφέροντος, οι Χιλιανοί ακτιβιστές έµαθαν να λένε ότι οι φυλακισµένοι σύντροφοί τους ήταν κρατούµενοι για λόγους συνείδησης των οποίων παραβιάζονταν τα δικαιώµα τα στην ελευθερία της σκέψης και του λόγου, που προστατεύονται από τα άρθρα 18 και 19 της Οικουµενικής Διακήρυξης των Δικαιωµάτων του Ανθρώπου.

____________________________________________________________________

* Μετά το τέλος της δικτατορίας οι Μητέρες της Πλατείας Μαϊου συγκαταλέγονταν ανάµεσα στους πιο σφοδρούς επικριτές της νέας οικονοµικής τάξης πραγµάτων στην Αργεντινήκαι εξακολουθούν να είναι µέχρι σήµερα. (Σ.τ.Σ.)

_____________________________________________________________________

Για τους ακτιβιστές που ζούσαν κάτω από τα δικτατορικά καθεστώτα η νέα γλώσσα ήταν, στην ουσία, ένας κώδικας: Όπως οι µουσικοί κρύβουν πολιτικά µηνύµατα χρησιµοποιώντας µεταφορές στους στίχους των τραγουδιών τους, έτσι και οι ακτιβιστές έκρυβαν τις αριστερά; πεποιθήσεις τους πίσω από τη νοµική ορολογία, αναζητώντας έναν τρόπο να δραστηριοποιούνται πολιτικά χωρίς να χρησιµοποιούν τον πολιτικό λόγο. *

Όταν το διεθνές κίνηµα για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωµάτων ασχολήθηκε µε την εκστρατεία του τρόµου στη Λατινική Αµερική, οι ακτιβιστές του είχαν τους δικούς τους, εντελώς διαφορετικούς, λόγους να αποφεύγουν να µιλούν πολιτικά.

_________________________________________________

*Παρά αυτές τις προφυλάξεις, οι ακτιβιστές για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωµά των δεν ήταν ασφαλείς από τα καθεστώτα του τρόµου. Οι φυλακές της Χιλής ήταν γεµάτες δικηγόρους που υπερασπίζονταν τα ανθρώπινα δικαιώµατα και η χούντα της Αργεντινής είχε στείλει έναν από τους κυριότερους βασανιστές της να διεισδύσει στις Μητέρες της Πλατείας Μαϊου προσποιούµενος τον πενθούντα συγγενή. Τον Δεκέµβριο του 1977 η οµάδα δέχτηκε την επιδροµή των Αρχών: Δώδεκα µητέρες εξαφανίοτηκαν για πάντα, συµπεριλαµβανοµένων της ηγέτιδας των Mαdres Ασουσένα δε Βισέντι και δύο Γαλλίδων µοναχών. (Σ.τ.Σ.)

______________________________________________

Φορντ και Fοrd

άρνηση να συσχετιστεί ο µηχανισµός της κρατικής τροµοκρατίας µε το ιδεολογικό σχέδιο το οποίο εξυπηρετούσε είναι ένα χαρακτηριστικό γνώρισµα της ρητορικής όλων σχεδόν των οµάδων υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωµάτων εκείνης της εποχής. Παρόλο που οι επιφυλάξεις της Διεθνούς Αµνηστίας µπορούν να αιτιολογηθούν ως µια προσπάθεια να παραµείνει αµερόληπτη εν µέσω των εντάσεων του Ψυχρού Πολέµου, για πολλές άλλες οµάδές υπήρχε και µια άλλη παράµετρος: το χρήµα. Με µεγάλη διαφορά, η πιο σηµαντική πηγή χρηµατοδότησης των οµάδων υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωµάτων ήταν το Ίδρυµα Φορντ, που τότε αποτελούσε τη µεγαλύτερη φιλανθρωπική οργάνωση σε ολόκληρο τον κόσµο. Τη δεκαετία του 1960 το ίδρυµα δαπανούσε µόνο ένα µικρό µέρος του προϋπολογισµού του για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωµάτων, αλλά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 διοχέτευσε 30 εκατοµµύρια δολάρια στην υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωµάτων στη Λατινική Αµερική, ενισχύοντας λατινοαµερικανικές οµάδες όπως η Επιτροπή για την Ειρήνη της Χιλής, αλλά και νέες οµάδες που δηµιουργήθηκαν στις ΗΠΑ, συµπεριλαµβανοµένου του Παρατηρητηρίου της Αµερικής.

Πριν από τα στρατιωτικά πραξικοπήµατα ο πρωταρχικός ρόλος του Ιδρύµατος Φορντ στις χώρες του Νότιου Κώνου συνίστατο στη χρηµατοδότηση της εκπαίδευσης ακαδηµαϊκών (κυρίως στις οικονοµικές και γεωπονικές επιστήµες), σε στενή συνεργασία µε το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ. Ο Φρανκ Σάτον, αναπληρωτής αντιπρόεδρος του διεθνούς τµήµατος του Ιδρύµατος Φορντ, έχει εξηγήσει τη φιλοσοφία του ιδρύµατος: «Δεν µπορείς να έχεις µια εκσυγχρονισµένη χώρα χωρίς µια εκσυγχρονισµένη ελίτ».Αν και απόλυτα ενταγµένες στην ψυχροπολεµική λογική της προώθησης εναλλακτικών προς τον επαναστατικό µαρξισµό λύσεων, οι περισσότερες ακαδηµαϊκές υποτροφίες του Ιδρύµατος Φορντ δεν πρόδιδαν µια ισχυρή δεξιά τάση: Οι Λατινοαµερικάνοι φοιτητές στέλνονταν σε ένα ευρύ φάσµα αµερικανικών πανεπιστηµίων, ενώ χρηµατοδοτούνταν τµήµατα προπτυχιακών σπουδών σε διάφορα λατινοαµερικανικά ακαδηµαϊκά ιδρύµατα, συµπεριλαµβανοµένων δηµόσιων πανεπιστηµίων που είχαν τη φήµη ότι παρουσίαζαν αριστερές τάσεις.

Ωστόσο υπήρχαν αρκετές σηµαντικές εξαιρέσεις. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, το Ίδρυµα Φορντ ήταν ο βασικός χρηµατοδότης του προγράµµατος του Πανεπιστηµίου του Σικάγου για την οικονοµική έρευνα και την εκπαίδευση στη Λατινική Αµερική, το οποίο παρήγαγε εκατοντάδες Παιδιά του Σικάγου. Επίσης, χρηµατοδοτούσε ένα παράλληλο πρόγραµµα στο Καθολικό Πανεπιστήµιο του Σαντιάγο που αποσκοπούσε στην προσέλκυση προπτυχιακών φοιτητών οικονοµικών από γειτονικές χώρες για να συνεχίσουν τις σπουδές τους έχοντας ως καθηγητές τους τα Παιδιά του Σικάγου της Χιλής. Εσκεµµένα ή µη, το γεγονός αυτό µετέτρεψε το Ίδρυµα Φορντ στη βασική πηγή χρηµατοδότησης για τη διάδοση της ιδεολογίας της Σχολής του Σικάγου σε ολόκληρη τη Λατινική Αµερική ο ρόλος του ως χρηµατοδότη ήταν ακόµα πιο σηµαντικός και από εκείνον της κυβέρνησης των ΗΠΑ.

Όταν τα Παιδιά του Σικάγου ανήλθαν στην εξουσία δίπλα στον Πινοτσέτ, έπειτα από µια κόλαση βίας, η φήµη του Ιδρύµατος Φορντ κινδύνευσε να αµαυρωθεί. Τα Παιδιά του Σικάγου είχαν χρηµατοδοτηθεί στο πλαίσιο της αποστολής του ιδρύµατος «να βελτιωθούν τα οικονοµικά ακαδηµαϊκά ιδρύµατα για να υλοποιηθούν καλύτερα οι δηµοκρατικοί στόχοι». Όµως τα οικονοµικά ακαδηµαϊκά ιδρύµατα στην οικοδόµηση των οποίων τόσο στο Σικάγο όσο και στο Σαντιάγο είχε συµβάλει το Ίδρυµα Φορντ είχαν διαδραµατίσει κοµβικό ρόλο στην κατάλυση της δηµοκρατίας στη Χιλή, µε τους πρώην φοιτητές τους να εφαρµόζουν όσα είχαν διδαχτεί στις ΗΠΑ σε ένα πλαίσιο συγκλονιστικής βαναυσότητας. Και τα πράγµατα περιπλέκονταν ακόµα περισσότερο για το ίδρυµα επειδή αυτή ήταν η δεύτερη φορά µέσα σε λίγα χρόνια που προστατευόµενοί του είχαν επιλέξει το δρόµο της βίας προς την εξουσία.Η πρώτη περίπτωση ήταν η απότομη άνοδος στην εξουσία της Μαφίας του Μπέρκλεϊ στην Ινδονησία μετά το αιματηρό πραξικόπημα του Σουχάρτο.

Το Ίδρυμα Φορντ είχε δημιουργήσει από το μηδέν το Τμήμα Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Ινδονησίας, όμως, όταν ο Σουχάρτο κατέλαβε την εξουσία, «όλοι σχεδόν οι οικονομολόγοι που είχε παραγάγει το πρόγραμμα τοποθετήθηκαν σε κυβερνητικές θέσεις», όπως επισημαίνει ένα επίσημο έγγραφό του. Δεν είχε μείνει σχεδόν κανένας για να διδάσκει τους φοιτητες. Το 1974 ξέσπασαν εθνικιστικές ταραχές στην Ινδονησία εναντίον των «ξένων υπονομευτών» της οικονομίας και το Ίδρυμα Φορντ έγινε στόχος της λαϊκής οργής, καθώς ήταν, όπως πολλοί επεσήμαναν, το ίδρυμα που είχε εκπαιδεύσει τους οικονομολόγους του Σουχάρτο, οι οποίοι εκποιούσαν το πετρέλαιο και τον ορυκτό πλούτο της Ινδονησίας στις Δυτικές πολυεθνικές.

Τα Παιδιά του Σικάγου στη Χιλή και η Μαφία του Μπέρκλεϊ στην Ινδονησία αποτελούσαν δυσφήμιση για το Ίδρυμα Φορντ: Απόφοιτοι δύο κορυφαίων προγραμμάτων του ιδρύματος διαδραμάτιζαν εξέχοντα ρόλο στα δύο περισσότερο διαβόητα για τη βία τους ακροδεξιά δικτατορικά καθεστώτα του κόσμου. Παρόλο που το ίδρυμα δεν μπορούσε να γνωρίζει εκ των προτέρων ότι οι ιδέες τις οποίες διδάχτηκαν οι υπότροφοί του θα επιβάλλονταν με τόση βαρβαρότητα, πολλοί έθεταν το δυσάρεστο ερώτημα για ποιο λόγο ένα ίδρυμα ταγμένο στην υπηρεσία της ειρήνης και της δημοκρατίας βρέθηκε μπλεγμένο μέχρι το λαιμό στον αυταρχισμό και στη βία.

Είτε λόγω πανικού είτε λόγω κοινωνικής ευσυνειδησίας είτε ενός συνδυασμού και των δύο, το Ίδρυμα Φορντ αντιμετώπισε το πρόβλημα των δικτατοριών με τον τρόπο που θα το έκανε κάθε καλή επιχείρηση: αναλαμβάνοντας την πρωτοβουλία. Στα μέσα της δεκαετίας του 1970 μεταμορφώθηκε από προμηθευτής τεχνογνωσίας στο λεγόμενο «Τρίτο Κόσμο» στο βασικότερο χρηματοδότη του ακτιβισμού για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Αυτή η αλλαγή προσώπου φάνταζε εντελώς ακατανόητη στη Χιλή και στην Ινδονησία. Αφού πρώτα είχε εξαλειφθεί η Αριστερά σε αυτές τις δύο χώρες από καθεστώτα που στη διαμόρφωσή τους είχε συμβάλει το Ίδρυμα Φορντ, τώρα αυτό χρηματοδοτούσε μια νέα γενιά δικηγόρων οι οποίοι αγωνίζονταν για την απελευθέρωση εκατοντάδων χιλιάδων πολιτικών κρατουμένων που είχαν φυλακιστεί από τα ίδια καθεστώτα.

Δεδομένου του ιδιαίτερα αμφιλεγόμενου παρελθόντος του, δεν πρέπει να μας εκπλήσσει το γεγονός ότι, όταν το Ίδρυμα Φορντ αποφάσισε να ασχοληθεί με τα ανθρώπινα δικαιώματα, όρισε την υπεράσπισή τους με τη στενότερη δυνατή έννοια. Το ίδρυµα ευνοούσε εµφανώς οµάδες που περιορίζονταν σε νοµικούς αγώνες υπέρ της «κυριαρχίας του νόµου», της «διαφάνειας και της «καλής διακυβέρνησης». Όπως έθεσε το ζήτηµα ένας από τους αξιωµατούχους τους Ιδρύµατος Φορντ, η προσέγγισή του στη Χιλή ήταν «πώς θα µπορέσουµε να το κάνουµε χωρίς να αναµειχθούµε στην πολιτική;». Η στάση αυτή δεν εξηγείται µόνο από το γεγονός ότι το Ίδρυµα Φορντ είναι ένα εγγενώς συντηρητικό ίδρυµα, που υποστηρίζει την επίσηµη εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ χωρίς να έχει εναντιωθεί ποτέ σε αυτή, αλλά και από το ότι οποιαδήποτε σοβαρή έρευνα για τους σκοπούς που εξυπηρετούσε η καταστολή στη Χιλή θα οδηγούσε αναπόφευκτα στο συµπέρασµα ότι το ίδρυµα είχε διαδραµατίσει κεντρικό ρόλο στη µύηση αυτών που κυβερνούσαν τότε τη χώρα σε µια φονταµενταλιστική οικονοµική αίρεση.*

Υπήρχε επίσης το ζήτηµα του αναπόφευκτου δεσµού του ιδρύµατος µε τη Ford Motor Company µια εξαιρετικά πολύπλοκη σχέση, που προβληµάτιζε τους ακτιβιστές. Σήµερα το Ίδρυµα Φορντ είναι εντελώς ανεξάρτητο από την οµώνυµη αυτοκινητοβιομηχανία, αυτό όµως δεν ίσχυε τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, όταν χρηµατοδοτούσε εκπαιδευτικά προγράµµατα στην Ασία και στη Λατινική Αµερική. Το ίδρυµα δηµιουργήθηκε το 1936 χάρη στη δωρεά µετοχών από διευθυντικά στελέχη της Ford Motor, συµπεριλαµβανοµένων των Χένρι και Έντσελ Φορντ. Καθώς ο πλούτος του ιδρύµατος αυξανόταν, άρχισε να λειτουργεί ανεξάρτητα από την εταιρεία, είχε όµως ακόµα επενδύσεις σε µετοχές της Ford Motor µέχρι το 1974 (το έτος που έγινε το πραξικόπηµα στη Χιλή και αρκετά χρόνια µετά το πραξικόπηµα στην Ινδονησία), ενώ µέλη της οικογένειας Φορντ συµµετείχαν στο διοικητικό συµβούλιο του ιδρύµατος µέχρι το 1976.

____________________________________________________________________

*Τη δεκαετία του 1950 το Ίδρυµα Φορνι χρησίµευε συχνά ως βιτρίνα για τη CIA, µέσω της οποίας διοχέτευε κονδύλια σε αντιµαρξιστές ακαδηµαϊκούς και καλλιτέχνες, οι οποίοι αγνοούσαν από πού προερχονταν τα χρήµατα. Η διαδικασία αυτή έχει τεκµηριωθεί µε πάρα πολλά στοιχεία στο The Cultural Cold War της Φράνσις Στόνορ Σόντερς. Η Διεθνής Αµνηστία δε χρηµατoδoτoύνταν από το Ίδρυµα Φορντ, ούτε οι Μητέρες της Πλατείας Μαϊου, η πιο ριζοσπαστική οµάδα υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωµάτων στη Λατινική Αµερική. (Σ.τ.Σ.)

_____________________________________________________________________

τις χώρες του Νότιου Κώνου οι αντιφάσεις ήταν σουρεαλιστικές: Το φιλανθρωπικό ίδρυµα κληροδότηµα της εταιρείας που διατηρούσε τις πιο στενές σχέσεις µε το µηχανισµό της τροµοκρατίας (και κατηγορούνταν ότι είχε µυστικές εγκαταστάσεις βασανιστηρίων µέσα στα όρια της ιδιοκτησίας της και ότι είχε βοηθήσει στην εξαφάνιση εργατών της) αποτελούσε την καλύτερη αν όχι μοναδική ευκαιρία να σταματήσουν οι χειρότερες από τις παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Μέσω της χρηματοδότησης ομάδων που υπερασπίζονταν τα ανθρώπινα δικαιώματα το Ίδρυμα Φορντ έσωσε πολλές ζωές εκείνα τα χρόνια. Και πρέπει να του αναγνωριστεί τουλάχιστον ένα μέρος της προσπάθειας να πειστεί το Κογκρέσο των ΗΠΑ να διακόψει τη χορήγηση στρατιωτικής βοήθειας στην Αργεντινή και στη Χιλή, γεγονός που σταδιακά υποχρέωσε τις χούντες στις χώρες του Νότιου Κώνου να περιορίσουν τις πιο βάναυσες από τις κατασταλτικές τακτικές τους. Όμως η βοήθεια του Ιδρύματος Φορντ είχε αντίτιμο, και το αντίτιμο αυτό ήταν είτε συνειδητά είτε όχι η πνευματική εντιμότητα του κινήματος για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Η απόφαση του ιδρύματος να ασχοληθεί με τα ανθρώπινα δικαιώματα, χωρίς όμως να «αναμειχθεί στην πολιτική», δημιούργησε ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο ήταν αδύνατον να τεθούν ερωτήματα για το τι κρυβόταν πίσω από την τεκμηριωμένη χρήση της βίας: Για ποιο λόγο συνέβαιναν όλα αυτά, τι συμφέροντα εξυπηρετούσαν;

Αυτή η παράλειψη συνέβαλε στη διαστρέβλωση του τρόπου με τον οποίο καταγράφτηκε η ιστορία της επανάστασης της ελεύθερης αγοράς, από την οποία απουσιάζει οποιαδήποτε μνεία στις εξαιρετικά βίαιες συνθήκες γέννησής της. Όπως οι οικονομολόγοι της Σχολής του Σικάγου δεν είχαν τίποτα να πουν για τα βασανιστήρια (ουδεμία σχέση είχαν αυτά με τον τομέα ειδίκευσής τους), έτσι και οι ομάδες υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων είχαν ελάχιστα να πουν για το ριζικό μετασχηματισμό στον τομέα της οικονομίας (ήταν πέραν των ορίων του στενά νομικού πεδίου δράσης τους).

Η ιδέα ότι η καταστολή και η οικονομική πολιτική εφαρμόζονταν στην πραγματικότητα στο πλαίσιο ενός ενιαίου σχεδίου αντικατοπτρίζεται μόνο σε μία έκθεση για τα ανθρώπινα δικαιώματα εκείνης της περιόδου, με τον τίτλο BrasίI: Nunca Mais. Είναι χαρακτηριστικό ότι πρόκειται για τη μοναδική έκθεση από όσες δημοσίευσαν οι διάφορες επιτροπές για την αλήθεια που συντάχθηκε χωρίς την οποιαδήποτε συμμετοχή του κράτους και των ξένων ιδρυμά των. Βασίζεται στα πρακτικά των στρατοδικείων, τα οποία φωτοτύπησαν κρυφά θαρραλέοι δικηγόροι και ακτιβιστές της εκκλησίας ενόσω η χώρα βρισκόταν ακόμα υπό δικτατορικό καθεστώς. Μετά τη λεπτομερή παρουσίαση μερικών από τα πιο φρικτά εγκλήματα, οι συγγραφείς της έκθεσης θέτουν το κομβικό ερώτημα που τόσο επιμελώς αποφεύγουν οι υπόλοιπες: Γιατί; Η απάντηση που δίνεται είναι: «Καθώς η οικονομική πολιτική ήταν εξαιρετικά μη δηµοφιλής στα πιο πολυάριθµα στρώµατα του πληθυσµού, έπρεπε να εφαρµο στεί διά της βίας».

Το αντιδραστικά οικονοµικό µοντέλο, που απέκτησε τόσο βαθιές ρίζες κατά τη διάρκεια των δικτατοριών, θα αποδεικνυόταν ανθεκτικότερο από τους στρατηγούς που το εφάρµοσαν. Πολλά χρόνια αφότου οι στρατιώτες είχαν επιστρέψει στους στρατώνες τους και είχε επιτραπεί στους Λατινοαµερικάνους να εκλέγουν πάλι τις κυβερνήσεις τους, η λογική της Σχολής του Σικάγου παρέµενε σταθερά εδραιωµένη.

Η Αργεντινή δηµοσιογράφος και εκπαιδευτικός Κλάουντια Ακούνια µου έχει πει πόσο δύσκολο ήταν τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 να γίνει κατανοητό ότι η βία δεν ήταν ο σκοπός της χούντας, αλλά µόνο ένα µέσο. «Οι παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωµάτων ήταν τόσο εξωφρενικές, τόσο απίστευτες, ώστε ήταν φυσικό να αποκτήσει προτεραιότητα η αποτροπή τους. Όµως, ενώ καταφέραµε να καταστρέψουµε τα µυστικά κέντρα βασανιστηρίων, δεν µπορέσαµε να καταστρέψουµε το οικονοµικό πρόγραµµα που εγκαινίασε ο στρατό; και συνεχίζεται µέχρι σήµερα».

Τελικά, όπως είχε προβλέψει ο Ροδόλφο Γουόλς, θα χάνονταν πολύ περισσότερες ζωές από την «προσχεδιασµένη εξαθλίωση» παρά από τις σφαίρες. Κατά µία έννοια, αυτό που συνέβη στις χώρες του Νότιου Κώνου τη δεκαετία του 1970 ήταν να αντιµετωπιστούν ως σκηνικό εγκληµατικών δολοφονιών, ενώ στην πραγµατικότητα ήταν περισσότερο σκηνικό εξαιρετικά βίαιων ένοπλων ληστειών. «Ηταν λες και το αίµα, το αίµα των εξαφανισµένων, συγκάλυψε το κόστος του οικονοµικού προγράµµατος», σχολίασε χαρακτηριστικά η Ακούνια.

Η συζήτηση για το αν τα «ανθρώπινα δικαιώµατα» µπορούν να διαχωριστούν από την πολιτική και την οικονοµία δεν αφορά αποκλειστικά τη Λατινική Αµερική. Το ερώτηµα αυτό αναδύεται κάθε φορά που ένα κράτος χρησιµοποιεί τα βασανιστήρια ως πολιτικό όπλο. Παρά τη µυστικότητα που τα περιβάλλει και την κατανοητή παρόρµηση να θεωρούνται µια διεστραµµενη συµπεριφορά που υπερβαίνει τα όρια της πολιτικής, τα βασανιστήρια δεν είναι ούτε ιδιαίτερα περίπλοκα ούτε µυστηριώδη. Ως εργαλείο της πιο απάνθρωπης µορφής καταναγκασµού, επιστρατεύονται µε αρκετά προβλέψιµο τρόπο όποτε κάποιος τοπικός δυνάστης ή ξένος κατακτητής δεν µπορεί να εξασφαλίσει την αναγκαία συναίνεση για να κυβερνήσει, όπως ο Μάρκος στις Φιλιππίνες, ο Σάχης στο Ιράν, ο Σαντάµ στο Ιράκ, οι Γάλλοι στην Αλγερία, οι Ισραηλινοί στα Κατεχόµενα, οι ΗΠΑ στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν.

Ο κατάλογος είναι ατελείωτος. Οι εκτεταµένες βιαιοπραγίες σε βάρος κρατουµένων είναι µια σχεδόν αλάνθαστη ένδειξη ότι οι πολιτικοί προσπαθούν να επιβάλουν ένα σύστηµα πολιτικό, θρησκευτικό ή οικονοµικό που το απορρίπτουν πολλοί από τους ανθρώπους τους οποίους κυβερνούν. Όπως οι οικολόγοι προσδιορίζουν τα οικοσυστήµατα µε βάση την παρουσία κάποιων «ενδεικτικών ειδών» φυτών και πτηνών, τα βασανιστήρια είναι το «ενδεικτικό χαρακτηριστικό» ενός καθεστώτος που υλοποιεί ένα βαθιά αντιδηµοκρατικό σχέδιο, ακόµα κι αν τυχαίνει το καθεστώς να έχει ανέλθει στην εξουσία µε εκλογές.

Ως µέσο απόσπασης πληροφοριών κατά τη διάρκεια ανακρίσεων τα βασανιστήρια είναι σε µεγάλο βαθµό αναξιόπιστα, όµως ως µέσο τροµοκράτησης και ελέγχου των πληθυσµών τίποτα δεν είναι περισσότερο αποτελεσµατικό. Για αυτόν το λόγο τις δεκαετίες του 1950 και του 1960 πολλοί Αλγερινοί έχασαν την υποµονή τους µε τους Γάλλους φιλελεύθερους που εξέφραζαν την ηθική τους αγανάκτηση όταν πληροφορούνταν πως Γάλλοι στρατιώτες βασάνιζαν µε ηλεκτροσόκ και εικονικούς πνιγµούς τους µαχητές του αλγερινού απελευθερωτικού κινήµατος, αλλά δεν έκαναν τίποτα για να σταµατήσει η κατοχή της Αλγερίας, που ήταν ο λόγος για αυτές τις βιαιοπραγίες.

Το 1962 η Ζιζέλ Αλιµί, η Γαλλίδα δικηγόρος αρκετών Αλγερινών γυναικών που είχαν βιαστεί και βασανιστεί στις φυλακές, έγραψε απελπισµένη: «Τα λόγια ήταν τα ίδια µπαγιάτικα κλισέ: Από τότε που άρχισαν τα βασανιστήρια στην Αλγερία πάντα τα ίδια λόγια, οι ίδιες εκφράσεις αγανάκτησης, οι ίδιες υπογραφές σε δηµόσια κείµενα διαµαρτυρίας, οι ίδιες υποσχέσεις. Αυτή η µηχανική επανάληψη δεν εµπόδισε τη χρήση ούτε ενός ζευγαριού ηλεκτροδίων, ούτε µιας µάνικας νερού. Και δε µείωσε ούτε στο ελάχιστο τη δύναµη αυτών που τα χρησιµοποιούν». Η άποψη της Σιµόν ντε Μποβουάρ συµπίπτει σε αυτό το ζήτηµα: «Η διαµαρτυρία εν ονόµατι της ηθικής εναντίον «υπερβολών» ή «βιαιοπραγιών» είναι ένα λάθος που υποδηλώνει ενεργό συνενοχή. Δε συµβαίνουν απλώς τυχαίες «βιαιοπραγίες» ή «υπερβολές'» πρόκειται για ένα σύστηµα που διεισδύει στα πάντα».

Το επιχείρηµά της ήταν ότι η κατοχή δεν µπορεί να είναι ανθρώπινη. Δεν υπάρχει ανθρώπινος τρόπος να κυβερνώνται άνθρωποι παρά τη θέλησή τους. υπάρχουν δύο επιλογές, έχει γράψει η Μποβουάρ: ή αποδέχεσαι την κατοχή , και όλες τις µεθόδους που είναι αναγκαίες για την επιβολή της ή, διαφορετικά, απορρίπτεις όχι µόνο κάποιες συγκεκριµένες πρακτικές αλλά και τον ευρύτερο στόχο που τις επικυρώνει και για την επίτευξη του οποίου είναι ουσιώδες. Η ίδια αδυσώπητη επιλογή ισχύει σήµερα για το Ιράκ και για το Ισραήλ/Παλαιστίνη, όπως ίσχυε και για τις χώρες του Νότιου Κώνου τη δεκαετία του 1970. Όπως δεν υπάρχει ήπιος, ευγενικός τρόπος να θέσεις µια χώρα υπό κατοχή παρά τη θέληση των κατοίκων της, δεν υπάρχει ειρηνικός τρόπος να στερήσεις από εκατοµµύρια ανθρώπους όσα χρειάζονται για να ζουν µε αξιοπρέπειακάτι που ήταν αποφασισµένα να κάνουν τα Παιδιά του Σικάγου. Η ληστεία, είτε µιας έκτασης γης είτε ενός τρόπου ζωής, απαιτεί άσκηση βίαςή τουλάχιστον την πειστική απειλή ότι θα ασκηθεί βία. Για αυτόν το λόγο οι ληστές έχουν όπλα, και συχνά τα χρησιµοποιούν. Τα βασανιστήρια είναι απεχθή, αλλά συνήθως αποτελούν έναν εξαιρετικά ορθολογικό τρόπο για να επιτευχθεί µια συγκεκριµένη επιδίωξηµάλιστα, ενδέχεται να είναι ο µοναδικός τρόπος για να επιτευχθεί αυτή η επιδίωξη. Το γεγονός αυτό εγείρει ένα βαθύτερο ερώτηµα, το οποίο πολλοί αδυνατούσαν να θέσουν στη Λατινική Αµερική κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου: Είναι ο νεοφιλελευθερισµός µια εγγενώς βίαιη ιδεολογία, που οι επιδιώξεις της απαιτούν αυτόν το βίαιο κύκλο πολιτικών εκκαθαρίσεων, οι οποίες συνεπάγονται την παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωµάτων;

Μια από τις πιο συγκινητικές απαντήσεις σε αυτό το ερώτηµα έχει δοθεί από τον Σέρχιο Τοµασέγια, καλλιεργητή καπνού και γενικό γραµµατέα των Αγροτικών Ενώσεων της Αργεντινής, ο οποίος βασανίστηκε και φυλακίστηκε για πέντε χρόνια, όπως και η σύζυγός του και πολλοί φίλοι και συγγενείς του.* Τον Μάιο του 1990 ο Τοµασέγια επιβιβάστηκε στο νυχτερινό λεωφορείο για να πάει από την αγροτική επαρχία Κοριέντες στο Μπουένος Άιρες προκειµένου να καταθέσει στο Δικαστήριο Εναντίον της Ατιµωρησίας, το οποίο συγκέντρωνε µαρτυρίες για τις παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωµάτων κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Η µαρτυρία του Τοµασέγια υπήρξε διαφορετική από όλες τις υπόλοιπες. Στάθηκε µπροστά στο ακροατήριο φορώντας τα αγροτικά του ρούχα και τις γαλότσες του και εξήγησε ότι υπήρξε µια από τις απώλειες ενός µακροχρόνιου πολέµου, του πολέµου ανάµεσα στους φτωχούς χωρικούς που ήθελαν κλήρους γης για να δηµιουργήσουν συνεταιρισµούς και στους παντοδύναµους γαιοκτήµονες που κατείχαν τη µισή γη της επαρχίας. «Υπάρχει µια αδιάλειπτη συνέχεια: Αυτοί που πήραν τη γη από τους Ινδιάνους συνεχίζουν να µας καταπιέζουν µε τις φεουδαλικές δοµές τους».

Επέµεινε ότι οι βιαιοπραγίες σε βάρος του ίδιου και των συντρόφων του δεν µπορούσαν να διαχωριστούν από τα τεράστια οικονοµικά συµφέροντα τα οποία εξυπηρετούσαν οι σωµατικές βλάβες που υπέστησαν και η καταστροφή του συνδικαλιστικού δικτύου τους. Αντί, λοιπόν, να κατονοµάσει τους στρατιώτες που είχαν βιαιοπραγήσει σε βάρος του, επέλεξε να κατονοµάσει τις εταιρείες, ξένες και εγχώριες, που είχαν επωφεληθεί από τη συνεχιζόµενη οικονοµική εξάρτηση της Αργεντινής. «Τα ξένα µονοπώλια µας επιβάλλουν τι θα καλλιεργούµε, µας επιβάλλουν χηµικά λιπάσµατα που µολύνουν τη γη µας, µας επιβάλλουν τεχνολογίες και ιδεολογίες. Και το κάνουν µέσω της ολιγαρχίας που κατέχει τη γη και ελέγχει τους πολιτικούς. Όµως δεν πρέπει να ξεχνάµε ότι και η ολιγαρχία, µε τη σειρά της, ελέγχεται από τα µονοπώλια, από τη Ford Motors, τη Monsanto, τη Philip Morris. Η δοµή είναι αυτό που πρέπει να αλλάξουµε. Αυτό ήρθα να καταγγείλω».

Το ακροατήριο ξέσπασε σε επευφηµίες. Ο Τοµασέγια ολοκλήρωσε την κατάθεσή του µε τα ακόλουθα λόγια: «Πιστεύω ότι η αλήθεια και η δικαιοσύνη θα θριαµβεύσουν τελικά. Θα χρειαστεί να περάσουν γενιές. Αν πεθάνω κατά τη διάρκεια αυτού του αγώνα, ας είναι. Όµως µια µέρα θα θριαµβεύσουµε. Εν τω µεταξύ, γνωρίζω ποιος είναι ο εχθρός και ο εχθρός γνωρίζει ποιος είµαι εγώ».

___________________________________________________________________

* Για τη µαρτυρία αυτή είµαι βαθύτατα υποχρεωµένη στη Μαργκερίτ Φέιτλοβιτς και το εκπληκτικό βιβλίο της A Lexicon of Terror. (Σ.τ.Σ.)

___________________________________________________________________

Η πρώτη απόπειρα των Παιδιών του Σικάγου τη δεκαετία του 1970 θα έπρεπε να είχε χρησιµεύσει ως προειδοποίηση για την ανθρωπότητα: Οι ιδέες τους ήταν επικίνδυνες. Όµως, καθώς η ιδεολογία τους δε θεωρήθηκε υπεύθυνη για τα εγκλήµατα που διαπράχθηκαν σε αυτό το πρώτο πειραµατικό εργαστήρι, αυτή η υποκουλτούρα αµετανόητων ιδεολόγων απέκτησε ασυλία, ελεύθερη να επιδιώξει την επόµενη κατάκτησή της. Σήµερα ζούµε ξανά µια εποχή εταιρικών σφαγών, µε ολόκληρες χώρες να υφίστανται τεράστια στρατιωτική βία παράλληλα µε οργανωµένες προσπάθειες αναµόρφωσής τους µε βάση το µοντέλο της οικονοµίας της «ελεύθερης αγοράς. Οι εξαφανίσεις και τα βασανιστήρια έχουν επανέλθει δριµύτερα. Και για µία ακόµα φορά οι στόχοι στους οποίους αποβλέπει η δηµιουργία ελεύθερων αγορών και η ανάγκη για µια τέτοια βαναυσότητα θεωρείται ότι «ουδεµία σχέση» έχουν µεταξύ τους.

120,β177

Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • NAOMI KLEIN Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ-ΒΙΒΛΙΟ-ΚΛΙΚ.

    Ολόκληρο το Βιβλίο Μπέστ-σέλλερ, προσφορά του συνεργάτη μας ftanei_pia στο προσωπικό της ΕΥΔΑΠ. Για να μαθαίνουν νέοι και παληοί.

    Το βιβλίο της Νάομι Κλάιν συγκλονίζει με τις ομοιότητες που βιώνει το πειραματόζωο Ελλάς. Αφού πριν χρόνια η νεοφιλελεύθερη σχολή Φρίντμαν τα εφάρμοσε στη Λατ, Αμερική, Πολωνία, Μεγ. Βρεττανία, Ινδονησία, Ρωσία, Σρι Λάνκα, Ιράκ. κ.α

  • «Καλώς ήρθες» CIA #Twitter & # Facebook!

    Η CIA εισέρχεται στα κοινωνικά δίκτυα για να παρακολουθεί, κατασκόπευει και να προβλέπει τις παγκόσμιες τάσεις.

  • Πακέτο!

    θα τους ταραξουμε στη νομιμότητα (κι'όσοι προκάνουμε..)

  • Μπορεί ο αστυνομικός να είναι χρυσαυγίτης;

    Δεν υποστηρίζω ότι οι άντρες και οι γυναίκες της ΕΛΑΣ που ψηφίζουν τα αυγά είναι ναζιστές ή συνειδητοί αντι-δημοκράτες – αν και αυτή η επιλογή δεν έχει το παραμικρό ελαφρυντικό. Ωστόσο, τα μεγάλα ποσοστά που παίρνει η ΧΑ ξανά και ξανά εκεί που ψηφίζουν οι αστυνομικοί δεν είναι καθόλου καλό σημάδι.  Το μήνυμα που προκύπτει είναι σαφέστατο και κανένας δε μπορεί να το αγνοεί.

    ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ΨΗΦΙΣΑΝ ΜΑΖΙΚΑ ΟΙ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΙ- http://wp.me/pVnfp-g9p

  • Σαν να μην πέρασε μιά μέρα…

    2400 Χρόνια Πίσω ;

  • Δημοφιλή άρθρα & σελίδες

  • Πρόσφατα άρθρα

  • ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ-ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ Ε.ΥΔ.Α.Π

  • ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΚΟΜΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ; ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ!

    Μας "πυροβολούν" εν ψυχρώ, μας γυρίζουν στην Γιούλεν των αμερικάνων και αυτοί αντί να ξεσηκώνονται και να τα κάνουν όλα λαμπόγιαλο, παρακολουθούν και μελετούν τις εξελίξεις, ψύχραιμοι και ωραίοι. Και οι "πέτρες δεν έχουν ακόμη αρχίσει να ίπτανται"..

    Εκείνα τα χρήματα του "κουμπαρά" Μπάρδη-Ομοσπονδίας που μας λέγατε πως πήγαιναν οι περικοπές των αποδοχών, εννοείτε πως θα είναι το ισοδύναμο από τις απώλειες στο εφάπαξ;

  • Μεταπληροφορίιες

  • Αγωνιστικο και Λυτρωτικό το 2014

  • Χάουαρντ Ζιν (1923-2010)

    ΔΙΑΚΗΡΥΞΕΙΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑΣΙΟ ΒΙΒΛΙΟ (1,2,3,4 Κεφάλαια)

  • ΑΝ ΑΥΤΟ ΥΠΟΔΗΛΩΝΕΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΚΑΙ ΑΚΟΜΜΑΤΙΣΤΟ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟ ΑΣ ΑΠΑΝΤΗΘΕΙ

    Οταν στην πρώτη σελίδα του blog υπάρχει η (μοναδική) παραπομπή σε παράταξη κόμματος; Και που έχει ζητηθεί η απομάκρυνση της πολλές φορές; Μετά απορούμε για την αναξιοπιστία-ανυποληψία του κομματικού συνδικαλισμού;

  • ΚΑΤΩΤΕΡΟΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΩΝ…

  •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

    ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ > και αν δεν ανοίγει ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

  • ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΕΥΔΑΠ

  • ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

    Σεπτεμβρίου 2013
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Αυγ.   Οκτ. »
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    30  
  • ΕΝΟΤΗΤΑ -ΑΥΤΟΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΙ’ ΑΓΩΝΑΣ ΘΑ ΜΑΣ ΣΩΣΟΥΝ ΑΠ΄ΤΗ ΠΕΙΝΑ

    Αυτοοργάνωση, επιτροπές εργαζομένων παντού, αποφάσεις με δημοκρατικές διαδικασίες

  • ΕΥΔΑΠ ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ!

  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ

    protovoulia1.eydap@gmail.com
    ---------
    ΤΑ ΕΠΩΝΥΜΑ ΑΡΘΡΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΥΠΟΓΡΑΦΟΝΤΑ.
    ---------
    -Μπορείτε να δημοσιεύσετε άρθρο σας -επώνυμα ή με τα αρχικά*.
    Παράκληση: Χωρίς ύβρεις και συκοφαντίες
    *Τα πλήρη στοιχεία στη διάθεση μας.

  • Αρχείο

  • Kατηγορίες

  • «Έπεσε» στο μάτι μας

    και γελάσαμε ..πικρά

  •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

    ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ -ΛΙΝΚ //σε περίπτωση που δεν ανοίγει το προηγούμενοι ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

  • Τα πάντα διαλύονται, ξεπουλιούνται..Η Α.Ε. εκποίησης δημόσιας περιουσίας δουλεύει! Εμείς? (ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ)

    ...Εμείς οι χιλιάδες, οι εκατοντάδες χιλιάδες, τα εκατομμύρια... τι κάνουμε, τι περιμένουμε για να πάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας;  Τιιιιιιιιιιιιι;

    ..και τα συνδικάτα, οι παρατάξεις, οι δεκάδες "συνδικαλιστές| (βάλτε όποια και όποιους φαντάζεστε) στη ..νιρβάνα τους?

  • ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

    Πότε θα γυρίσουμε σελίδα; Δεν αρκούν 40 σχεδόν, χρόνια συναλλαγής, διαφθοράς, ιδιοτέλειας, πελατειακών σχέσεων; Θα πρέπει μήπως να τα ..κατοστήσουμε;

  • αν

Αρέσει σε %d bloggers: