Ο ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ: Ο ΜΑΚΡΥΣ ΑΙΩΝΑΣ (A΄ MEΡOΣ)

σάρωση0004

Πίνακας Μπ. Μ.Κουστόντιεφ, Ο μπολσεβικος

Α΄ΜΕΡΟΣ

Μάρξ και Μαρξισμός

1840-1911

2014-02-17 Xomsmpaum 2

`

Προοίμιο Ftanei_pia: Δημοσιεύουμε σε τρεις συνέχειες το 16ο κεφάλαιο (επίλογος) από το μνημειώδες έργο του Eric HOBSBAWM 9 Ιουνίου 1917-1 Οκτωβρίου 2012 «Πώς να ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ», Μαρξ και Μαρξισμός 1840-2011,  Καθώς και την εισαγωγή του, συστήνοντας την αγορά και εμβριθή ανάγνωση του.(Εκδόσεις ΘΕΜΕΛΙΟ /Ιστορική Βιβλιοθήκη)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 ΤΟ ΑΝΑ ΧΕΙΡΑΣ ΒΙΒΛΙΟ, συλλογή διαφόρων κειμένων που έγραψα στο συγκεκριμένο πεδίο από το 1956 έως το 2009, ουσιαστικά αποτελεί μια μελέτη της εξέλιξης της σκέψης του Καρλ Μαρξ (και του αχώριστου φίλου του Φρίντριχ Ένγκελς) και της μεταθανάτιας επίδρασής της.

Δεν είναι μια ιστορία του μαρξισμού με την παραδοσιακή έννοια, παρότι ο πυρήνας του βιβλίου περιλαμβάνει έξι κεφάλαια που είχα γράψει για το φιλόδοξο και πολύτομο Storia del Marxisrno, που εκδόθηκε στα ιταλικά από τον οίκο Einaudi (1978-1982), με τον οποίο συνεργάστηκα ως επιμελητής και σύμβουλος.

Τα κεφάλαια αυτά, διορθωμένα, μερικές φορές ξαναγραμμένα και συμπληρωμένα, με ένα κεφάλαιο σχετικά με την υποχώρηση του μαρξισμού από το 1983 και μετά, καταλαμβάνουν περισσότερο από το μισό περιεχόμενο του βιβλίου.

Επίσης, το βιβλίο περιλαμβάνει μερικές ακόμη μελέτες σχετικά με αυτό που ονομάζεται στη γλώσσα των διανοουμένων «πρόσληψη των ιδεών» του Μαρξ και του μαρξισμού,  ένα δοκίμιο για τον μαρξισμό και τα εργατικά κινήματα μετά τη δεκαετία του 1890 (την πρώτη εκδοχή αυτού που έδωσα αρχικά ως διάλεξη στα γερμανικά στη Διεθνή Συνδιάσκεψη Ιστορικών του Εργατικού Κινήματος στο Αιντς), τρεις εισαγωγές στα έργα: Η κατάσταση της εργατική; τάξης του Ένγκελς, το Κομμουνιστικό Μανιφέστο, καθώς και την εισαγωγή στις απόψεις του Μαρξ για τους προκαπιταλιστικούς κοινωνικούς σχηματισμούς, τις οποίες διατυπώνει στα σημαντικά χειρόγραφα τού 1850, γνωστά ως Grundrisse.

Ο μόνος μεταγενέστερος των Μαρξ και Ένγκελς Μαρξιστής για τον οποίο γίνεται συζήτηση στο παρόν βιβλίο είναι ο Α ντόνιο Γκράμσι.

Τα δύο τρίτα περίπου των κειμένων που περιλαμβάνονται στο βιβλίο είτε δεν έχουν εκδοθεί στα αγγλικά είτε δεν έχουν εκδοθεί καθόλου. Το 10 κεφάλαιο διαμορφώθηκε από το εμπλουτισμένο και ξαναγραμμένο υλικό μιας δημόσιας συζήτησης για τον Μαρξ που διοργάνωσε η Εβδομάδα Εβραϊκού Βιβλίου το 2007. Το ίδιο και το 13οκεφάλαιο. Το 15ο κεφάλαιο δεν έχει δημοσιευτεί ποτέ στο παρελθόν.

Τι είδους αναγνώστες είχα στο μυαλό μου όταν έγραφα αυτές τις μελέτες που τις συγκέντρωσα τώρα όλες μαζί; Σε κάποιες περιπτώσεις (1ο, 4ο, 5ο, 16ο και ίσως 12ο κεφάλαιο) σκεφτόμουν απλώς τους άντρες και τις γυναίκες που ενδιαφέρονται να ανακαλύψουν περισσότερα για το συγκεκριµένο θέµα.

Ωστόσο, τα περισσότερα από τα κεφάλαια προορίζονται για τους αναγνώστες µε ειδικότερο ενδιαφέρον για τον Μαρξ και τον Μαρξισµό, την αλληλεπίδραση µεταξύ ιστορικών συνθηκών και ανάπτυξης και επιρροής των ιδεών.

Αυτό που προσπάθησα να διασφαλίσω και για τις δύο οµάδες αναγνωστών είναι η αίσθηση ότι η συζήτηση γύρω από τον Μαρξ και τον µαρξισµό δεν είναι δυνατόν να περιορίζεται σε έναν διάλογο υπέρ ή κατά, στην ιδεολογική και πολιτική περιοχή που καταλαµβάνουν οι ποικίλες και µεταβαλλόµενες διακριτές τάσεις των µαρξιστών και των αντιπάλων τους. Τα τελευταία 130 χρόνια ο µαρξισµός αποτελεί σηµαντικό στοιχείο του πνευµατικού κλίµατος του σύγχρονου κόσµου, αλλά και η ίδια η παρουσία του, χάρη στην ικανότητά του να κινητοποιεί κοινωνικές δυνάµεις, υπήρξε σηµαντική και, σε ορισµένες περιόδους, αποφασιστική στην ιστορία του 20ού αιώνα.Ελπίζω ότι το βιβλίο µου θα βοηθήσει τους αναγνώστες να συλλογιστούν ποιο θα είναι το µέλλον του µαρξισµού, αλλά και το µέλλον της ίδιας της ανθρωπότητας τον 21ο αιώνα.

ERIC HOBSBAWM

Λονδίνο, Ιανουάριος 2011

16ο Κεφάλαιο

Μ

ΙΑ ΣΕΙΡΑ ΜΕΛΕΤΕΣ για την ιστορία του µαρξισµού φαίνεται ότι θεώρησαν ταιριαστό να ολοκληρώνονται µε ένα δοκίµιο για το οργανωµένο κίνηµα της εργατικής τάξης. Κατά τη γνώµη του Μαρξ, το προλεταριάτο προοριζόταν να γίνει ο «νεκροθάφτης του καπιταλισµού», ο ουσιαστικός συντελεστής του κοινωνικού µετασχηµατισµού. Στον 20ό αιώνα, τα περισσότερα οργανωµένα κινήµατα της εργατικής τάξης και των κοµµάτων συνδέθηκαν µε το όνειρο του Μαρξ για µια νέα κοινωνία («σοσιαλισµός»), και µε τη σειρά τους όλοι οι µαρξιστές, σχεδόν χωρίς εξαίρεση, είδαν τα εργατικά κόµµατα και κινήµατα ως το εκλεκτό τους πεδίο πολιτικής δράσης. Ωστόσο, ούτε ο µαρξισµός, ούτε τα εργατικά κινήµατα µπορούν να κατανοηθούν παρά µόνον ως ανεξάρτητοι ιστορικοί συντελεστές, που βρίσκονται σε σύνθετες και µεταβαλλόµενες σχέσεις µεταξύ τους. Ούτε, βεβαίως, µπορεί αλλιώς να κατανοηθεί ο αντίκτυπός είτε του ενός είτε του άλλου στην ιστορία του 20ου αιώνα.

Μολονότι κάθε αναγνώστης του Κοµµουνιστικού Μανιφέστου γνωρίζει ότι τα εργατικά κινήµατα έχουν πιο µακρά ιστορία, ωστόσο υπάρχει κάποια δικαιολογία η έρευνα αυτή των εργατικών κινηµάτων και των ιδεολογιών τους να ξεκινήσει από το τέλος του 19ου αιώνα. Σοβαρή ιστορία της βρετανικής εργατικής τάξης άρχισε να γράφεται τη δεκαετία του 1890, κυρίως µε τις αξιόλογες µελέτες των Ουέµπ για τον συνδικαλισµό (τρείντγιουνιονισµό). Η πρώτη συγκριτική παγκόσµια έρευνα εκδόθηκε το 1900: Die Gewerkschaftsbewegυng. Darstenυng der gewerkschaftlichen Organisation der Arbeiter υnd Arbeitgeber aner Lander (Το συνδικαλιστικό κίνηµα. Παρουσίαση της συνδικαλιστικής οργάνωσης των εργατών και των εργοδοτών σε όλες τις χώρες), του Βίλχελµ Κούλεµαν. Οι πρώτες ιστορίες που γράφτηκαν στο εσωτερικό των νέων σοσιαλιστικών κοµµάτων άρχισαν να εκδίδονται περίπου την ίδια περίοδο, π.χ, το 1898 η πρώτη εκδοχή της ιστορίας του Μέρινγκ για το Γερµανικό Σοσιαλδηµοκρατικό Κόµµα.

Επιπλέον, η δεκαετία του 1890 ήταν η δεκαετία που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναγνώρισαν την πολιτική ύπαρξη των σταθερά οργανωµένων εργατικών κινηµάτων. Η βρετανική κυβέρνηση δηµοσίευσε την πρώτη Abstract οf Laboυr Stansncs (Επιτοµή Στατιστικής της Εργασίας) το 1893-1894. Η βελγική κυβέρνηση άρχισε να δηµοσιεύει την Revυe dυ Travail (Επιθεώρηση εργασίας) το 1896. Για πρώτη φορά ο βρετανός πρωθυπουργός λόρδος Ρόουζµπερι θεώρησε το 1894 πως είναι προσωπική του υπόθεση η επίλυση της διαφοράς  µεταξύ εργοδοτών και εργαζοµένων. Πέντε χρόνια αργότερα, ο γάλλος πρωθυπουργός  Βαλντεκ-Ρουσό ακολούθησε το παράδειγµά του, έχοντας κληθεί να κάνει το ίδιο µε τουξ απεργούς εργάτες στα έργα της Schneider-Creυsot. Και την ίδια χρονιά, η γαλλική κυβέρνηση έκανε ένα βήµα που συγκλόνισε βαθιά τα εργατικά πολιτικά κόµµατα ή τουλάχιστον τα σοσιαλιστικά: διόρισε έναν σοσιαλιστή σαράντα ετών, τον Αλεξάντρ Μιλεράν, στο υπουργείο Εµπορίου. Μέχρι τότε, και µάλιστα για πολλά χρόνια ακόµη, οι σοσιαλιστές  είχαν δεδοµένο πως ούτε θα σχηµάτιζαν κυβέρνηση, ούτε θα συµµετείχαν σε αυτήν µέχρι την επανάσταση ή µέχρι που µια γενική απεργία θα έριχνε τον καπιταλισµό ή, τουλάχιστον, µέχρι το αδιάλλακτο σοσιαλδηµοκρατικό κόµµα να κερδίσει µόνο του τη νίκη στις εκλογές. Από ιδεολογικής πλευράς, αυτή ήταν η κρίση που ξεκίνησε την πολιτική ιστορία του εργατικού κινήματος στον 20ό αιώνα.

Γιατί οι ευρωπαϊκές  κυβερνήσεις κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι θα έπρεπε να πάρουν στα σοβαρά τα εργατικά κινήµατα; Σίγουρα όχι λόγω της οικονοµικής ισχύος τους, µολονότι υπήρχαν πολλοί εργοδότες που υποστήριξαν ότι τα συνδικάτα ήταν έτοιμα να στραγγαλίσουν τη βιοµηχανία. Η συµµετοχή εργατών σε συνδικάτα ήταν ακόµη περιορισµένη περίπου το 15-20% στη Βρετανία και στη Γαλλία και µάλλον λιγότερο στη Γερµανία. Ούτε επειδή το εργατικό κίνηµα είχε σηµαντική πολιτική παρουσία, εκτός από τη Γερµανία, όπου το Σοσιαλδηµοκρατικό Κόµµα ήταν µακράν η ισχυρότερη εκλογική δύναµη µε ποσοστό 30% επί των (αντρών) ψηφοφόρων. Ωστόσο, εάν ήταν να εισαχθεί η δηµοκρατία των εκλογέων, όπως φαινόταν πιθανό να συµβεί, τότε τα εργατικά κόµµατα θα αντιπροσώπευαν µεγάλη δύναµη του εκλογικού σώµατος, όπως άλλωστε συνέβη στη Σκανδιναβία και σε άλλες χώρες τα χρόνια πριν το 1914. Παραταύτα, το στοιχείο που πραγµατικά έκανε τις κυβερνήσει; να ανησυχούν, δεν ήταν η εκτίµηση της εκλογικής δύναµης των εργατικών κοµµάτων, αλλά η πρόδηλη ταξική συνείδηση των εργατών, η οποία εκφράστηκε µέσω των νέων και συντριπτικά «κόκκινων» ταξικών κοµµάτων. Όπως το έθεσε ο Ουίνστον Τσώρτσιλ, ως πρόεδρος του Board of Trade1 στη νέα µεταρρυθµιστική φιλελεύθερη κυβέρνηση του 1906, εάν το παλιό δικοµµατικό σύστηµα των Συντηρητικών και των Φιλελεύθερων κατέρρεε, η βρετανική πολιτική θα µετατρεπόταν σε ανοικτή ταξική πολιτική, δηλαδή σε µια πολιτική που θα κυριαρχούνταν από τη σύγκρουση των ταξικών συµφερόντων.Στη Βρετανία, όπου οι περισσότεροι από τους κατοίκους ήταν ή θεωρούσαν τον εαυτό τους «εργάτη». αυτό έµοιαζε µε ζήτηµα έκτακτης ανάγκης, αλλά η αποφυγή της πολιτικής της ταξικής πάλης ήταν ένα γενικό πρόβληµα.

(1. Board of Trade: η υπηρεσία µε στάτους υπουργείου, που είχε την εποπτεία του εµπορίου και της βιοµηχανίας [Σ.τ.Ε.]).

Η κρίση Μιλεράν ανάγκασε τα νέα εργατικά κόµµατα για πρώτη φορά. αλλά όχι για τελευταία, να εξετάσουν τη σχέση τους µε το σύστηµα. µέσα στο οποίο λειτουργούσαν. Η στιγµή ήταν προφανώς ώριµη γι’ αυτή την ερώτηση, αφού σχεδόν ταυτόχρονα (το φθινόπωρο του 1899) ο Έντουαρντ Μπέρνσταϊν, ένας από τους πρώτους στυλοβάτες του γερµανικού µαρξισµού, δηµοσίευσε το δικό του µανιφέστο τού ρεφορµισµού, το Οι προϋποθέσεις για τον Σοσιαλισµό και τα καθήκοντα της Σοσιαλδημοκρατίας (Die Voraυssetzυngen des Sozialismυs υnd die Aυfgaben der Sozialdemokratie), που έµελλε να προκαλέσει µια αρκετά δηκτική αντιπαράθεση εντός του διεθνούς κινήµατος. Εξάλλου, δεν είναι άσχετο ότι αυτή ήταν επίσης η στιγµή που, και πάλι για πρώτη φορά, εκδόθηκαν βιβλία µε τίτλους όπως Η κρίση του µαρξισµού (The Crisis of Marxism) (από τον Μάζαρικ, τον µετέπειτα πρόεδρο της Τσεχοσλοβακίας).

Το κεντρικό ερώτηµα που έθεσε τόσο η κρίση Μιλεράν όσο και η συζήτηση για τον ρεβιζιονισµό του Μπέρνσταϊν ήταν: µεταρρύθµιση ή επανάσταση; Δεδοµένου ότι µέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1890 δεν µπορούσε να αναµένεται η άµεση κατάρρευση του καπιταλισµού, τουλάχιστον στις ανεπτυγµένες οικονοµίες, ποιο ήταν το ιστορικό καθήκον των εργατικών κινηµάτων; Με άλλα λόγια, υπήρχε ένας µη επαναστατικός δρόµος για τον σοσιαλισµό; Οι περιπτώσεις του Μιλεράν και του Μπερνσταϊν ήταν ιδιαίτερα σκανδαλώδεις, διότι δεν άφηναν κανέναν δρόµο διαφυγής από την κατηγορηµατική µορφή µε την οποία έθεσαν αυτό το ερώτηµα. Ο Μπέρνσταϊν έπρεπε να απορριφθεί, επειδή εξόργισε όλα τα τµήµατα της Διεθνούς προτείνοντας ουσιαστικά την πλήρη αναθεώρηση του µαρξισµού, και γι’ αυτό τον αποκήρυξαν οι πάντες. Το κίνηµα χειρίστηκε την υπόθεση του Μιλεράν µε περισσότερη περίσκεψη, δεδοµένου ότι αφορούσε ένα µεµονωµένο άτοµο και εποµένως, η στάση του δεν έθετε υπό αµφισβήτηση τη σοσιαλιστική θεωρία. Προτάθηκε µια συµβιβαστική λύση, η οποία στην πράξη έκανε δυνατή τη συµµετοχή ατόµων, αλλά όχι ακόµη κοµµάτων σε «αστικές κυβερνήσεις». Όσο για τον Μπέρνσταϊν, η σοσιαλδηµοκρατία στην πράξη αποδέχτηκε τη θέση ότι το κύριο καθήκον του κινήµατος, στο πλαίσιο του καπιταλισµού, ήταν η βελτίωση των συνθηκών ζωής των εργατών, ενώ ταυτόχρονα αποκήρυσσε κατηγορητικά τη θεωρητική αιτιολόγηση του ρεφορμισμού. Στην πραγµατικότητα, µετά το 1900, ακόµη και τα µαρξιστικά εργατικά κινήµατα στις κυριότερες καπιταλιστικές χώρες έζησαν µάλλον σε µια µη αναγνωρισµένη συµβίωση µε τον καπιταλισµό παρά σε κατάσταση πολέµου.

Ενώ εργατικό κίνηµα και σοσιαλισµός φαίνονταν αδιαχώριστα, τα δύο κινήµατα δεν ήταν τα ίδια. Ο Μιλεράν και ο Μπέρνσταϊν αντιπροσώπευαν µια κρίση του σοσιαλισµού, αλλά όχι των εργατικών κινηµάτων. Σε µια διεθνή διάσκεψη των ιστορικών της εργατικής τάξης και του εργατικού κινήµατος συζητήθηκε κατά λάθος το θέµα «Το εργατικό κίνηµα ως σχέδιο της νεωτερικότητας που απέτυχε». Τα εργατικά κινήµατα και η ταξική συνείδηση δεν είναι «σχέδια», αλλά, σε µια συγκεκριµένη φάση της κοινωνικής παραγωγής, λογικά αναγκαία και πολιτικά σχεδόν αναπόφευκτα χαρακτηριστικά των τάξεων αντρών και γυναικών που αµείβονται µε µισθό εργασίας. Ο όρος «σχέδιο» ισχύει µάλλον για τον σοσιαλισµό, δηλαδή αφορά την πρόθεση αντικατάστασης του καπιταλισµού από ένα νέο οικονοµικό σύστηµα και µια νέα κοινωνία. Εργατικά κινήµατα εµφανϊστηκαν σε όλες τις κοινωνίες που είχαν εργατική τάξη, εκτός από εκεί όπου εµποδίστηκε η εµφάνισή τους µε τον καταναγκασµό και την τροµοκρατία.

Τα εργατικά κινήµατα διαδραµάτισαν σηµαντικό ρόλο στην ιστορία των ΗΠΑ. Και εξακολουθούν να παίζουν ρόλο εντός του Δηµοκρατικού Κόµµατος. Ταυτόχρονα, το ερώτηµα «Γιατί δεν υπάρχει σοσιαλισµός στην Αµερική;» είχε ήδη τεθεί το 1906 -ιδιαίτερα από τον άλλοτε µαρξιστή Βέρνερ Ζόµπαρτ-, παίρνοντας ως δεδοµένη την απουσία ή την ασηµαντότητα του σοσιαλισµού εκεί, είτε ως ιδεολογία; είτε ως πολιτικού κινήµατος. Στη Βρετανία, το συνδικαλιστικό κίνηµα Lib-Lab (Lib από το Liberal party και Lab από το Laboυr party) επιδίωξε την πολιτική στήριξη του κόµµατος των Φιλελευθερων, µε το οποίο δεν είχε διακόψει εντελώς τις σχέσεις του µέχρι και µετά τον Μεγάλο Πόλεµο. Στην Αργεντινή, οι σοσιαλιστές και οι κοµµουνιστές, απογοητευµένοι για πολύ µεγάλο χρονικό διάστηµα ήταν δύσκολο να καταλάβουν πώς θα µπορούσε να αναπτυχθεί στη χώρα αυτή, τη δεκαετία του 1940, ένα πολιτικά ανεξάρτητο και ριζοσπαστικό εργατικό κίνηµα, που ιδεολογία του (ο περονισµός) ήταν κυρίως η πίστη σε έναν δηµαγωγό στρατηγό.

Επιπλέον, υπήρξαν δραστήρια αντισοσιαλιστικά εργατικά κινήµατα, καλόπιστα όπως η Πολωνική Αλληλεγγύη, καθώς και εργατικά κινήµατα δεµένα µε συγκεκριµένους εθνικισµούς ή θρησκείες, µε ή χωρίς συνδέσεις µε άλλες ιδεολογίες. Έτσι, η προσπάθεια της βρετανικής κυβέρνησης στη δεκαετία του 1970 να συµπεριλάβει τους Ρωµαιοκαθολικούς στην κυβέρνηση της Βόρειας Ιρλανδία; υπονοµεύθηκε από τη γενική απεργία της προτεσταντικής εργατικής τάξης. Αντίθετα, στην ιστορία καταγράφεται η παρουσία σοσιαλιστικών και κομμουνιστικών κινημάτων, που ούτε είχαν ούτε επιζητούσαν να έχουν ταξική βάση, όπως τα ορθόδοξα αλλά και αιρετικά χριστιανικά κινήματα ή όπως οι διάφοροι «ουτοπικοί σοσιαλιστές» του 190υ αιώνα που έχτιζαν κοινότητες και οι οποίοι, παραδόξως, ήταν πιο δημοφιλείς σ ΗΠΑ παρά οπουδήποτε αλλού.

Είναι αδιαμφισβήτητο, φυσικά, ότι από την εποχή του Koμμoυνιστικού Μανιφέστου μέχρι το 1970 τα εργατικά κινήματα που δεν είχαν σχέση τον σοσιαλισμό ήταν η εξαίρεση. Στην πράξη, είναι αδύνατο να βρεθεί εργατικό κίνημα, οποιουδήποτε είδους, στο οποίο οι σοσιαλιστές ή οι άνθρωποι που διαμορφώθηκαν στα σοσιαλιστικά κινήματα να μην παίζουν σημαντικό ρόλο. Αυτή η συμβίωση του εργατικού κινήματος και του σοσιαλισμού δεν ήταν τυχαία. Και οι δύο πλευρές αποκόμισαν οφέλη από τη συμβίωση τους, εκτός από τα συστήματα του «υπαρκτού σοσιαλισμού», τα οποία κατήργησαν τα εργατικά κινήματα στο όνομα των κομμάτων που ισχυρίζονταν ότι εκπροσωπούσαν την εργατική τάξη και στο όνομα του σοσιαλισμού.

Παρόλα αυτά, τα εργατικά κινήματα και ο σοσιαλισμός δεν βρίσκονταν κατ’ ανάγκη σε αντιστοιχία. Πράγματι, οι μαρξιστές θεωρητικοί, από τον Καουτσκυ έως τον Λένιν, έκριναν ότι τα εργατικά κινήματα δεν παράγουν αυθόρμητα σοσιαλισμό, αλλά ότι θα έπρεπε να εισαχθεί σε αυτά από έξω. Αυτό ήταν ίσως υπερβολή. Θα μπορούσε να υποστηριχτεί ότι ο αιώνας της Αμερικανικής, της Γαλλικής και της Βιομηχανικής Επανάστασης δημιούργησε τη δυνατότητα της ανατροπής της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων και την αντικατάστασής της από μια εντελώς διαφορετική και καλύτερη κοινωνία ως μέρος ενός ευρύτερου πνευματικού πλαισίου, τουλάχιστον στη Δύση.

Ο αγώνας των εργαζομένων για καλύτερες συνθήκες, ουσιαστικά για όλους, υποδήλωσε τη δυνατότητα μιας τέτοιας, καλύτερης, δηλαδή κοινωνικά πιό δίκαιης, κοινωνίας, και μάλιστα μιας κοινωνίας που θα βασίζεται στην κοινότητα και στη συνεργασία και όχι στον ανταγωνισμό. Τα κινήματα τι φτωχών ήταν πιθανό να εγκρίνουν και να ευνοούν αυτή την προοπτική. Αυτό που έπρεπε να εισαχθεί στο εργατικό κίνημα από έξω ήταν κάτι άλλο:το συγκεκριμένο όνομα και το περιεχόμενο της νέας κοινωνίας, μια στρατηγική για τη μετάβαση από τον καπιταλισμό στον σοσιαλισμό και, πάνω από όλα  η ιδέα ενός πολιτικά ανεξάρτητου ταξικού κόμματος που θα δραστηριοποιείται σε εθνική κλίμακα. Οργανισμοί όπως τα εργατικά συνδικάτα ή οι σύλλογοι αλληλοβοήθειας και συνεργασίας μπορεί να προκύψουν αυθόρμητα  από την εμπειρία της ζωής των εργατών, όχι όμως τα πολιτικά κόμματα.

Η θεμελιώδης συμβολή του Μαρξ και του Ένγκελς από το Κομμουνιστικό Μανιφέστο και μετά ήταν πως η ταξική οργάνωση των εργατών πρέπει λογικά να βρει έκφραση σε ένα πολιτικό κόμμα που θα αναπτύσσει τη δράση του σε όλη την επικράτεια ή ακόμα και πέραν αυτής , (κατά γενική ομολογία, η δυνατότητα αυτή υπήρχε μόνο σε συνταγματικά, φιλελεύθερα ή αστικοδημοκρατικά κράτη).

Η πρόταση αυτή είχε τεράστια ιστορική σημασία, όχι μόνο για το εργατικό κίνημα, το οποίο δεν θα μπορούσε να προχωρήσει πολύ μακριά χωρίς την κινητοποίηση της κρατικής στήριξης εις βάρος των εργοδοτών, αλλά και για τη δομή της σύγχρονη; πολιτικής γενικότερα. Επίσης αποδείχτηκε ρεαλιστική, επειδή αρκετά τέτοια κόμματα, μερικά από τα οποία ακόμα διατηρούν τους αρχικούς τους ταξικούς δεσμούς -το Εργατικό Κόμμα, το ΕΙ Partido Socialista Obrero Εspanol, το Sveriges Socialdemokratiska Arbetareparti, το Det Norske Arbeiderparti-, προέκυψαν μετά τον θάνατο του Μαρξ, προορισμένα να γίνουν και να παραμείνουν κυβερνητικά κόμματα ή αξιωματική αντιπολίτευση σε μεγάλο μέρος της μη κομμουνιστικής Ευρώπης.

Είναι ένα τεκμήριο της σχεδόν απαράμιλλης συνέχειας και σπουδαιότητας της ηπείρου μας. Παρεμπιπτόντως, έτσι αναιρείται η δοξασία ότι τα εργατικά κινήματα πρέπει να γίνουν ή να παραμείνουν επαναστατικά, επειδή δεν μπορούν να πετύχουν ουσιαστικά τίποτα υπό τον καπιταλισμό. Όσον αφορά την υπόθεση, ότι μέσω της ιστορικής αναγκαιότητας το προλεταριάτο ήταν ή θα γινόταν μια «πραγματικά επαναστατική τάξη», είναι πλέον προφανές πως ήταν αβάσιμη. Επιπλέον, η ιστορία μας έχει διδάξει επίσης, πως οι επαναστάσεις συνιστούν ένα υπερβολικά περίπλοκο σύνολο γεγονότων για να θεωρηθούν ως απλά αντίγραφα ταξικής δομής.

(Συνεχίζεται)

Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • NAOMI KLEIN Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ-ΒΙΒΛΙΟ-ΚΛΙΚ.

    Ολόκληρο το Βιβλίο Μπέστ-σέλλερ, προσφορά του συνεργάτη μας ftanei_pia στο προσωπικό της ΕΥΔΑΠ. Για να μαθαίνουν νέοι και παληοί.

    Το βιβλίο της Νάομι Κλάιν συγκλονίζει με τις ομοιότητες που βιώνει το πειραματόζωο Ελλάς. Αφού πριν χρόνια η νεοφιλελεύθερη σχολή Φρίντμαν τα εφάρμοσε στη Λατ, Αμερική, Πολωνία, Μεγ. Βρεττανία, Ινδονησία, Ρωσία, Σρι Λάνκα, Ιράκ. κ.α

  • «Καλώς ήρθες» CIA #Twitter & # Facebook!

    Η CIA εισέρχεται στα κοινωνικά δίκτυα για να παρακολουθεί, κατασκόπευει και να προβλέπει τις παγκόσμιες τάσεις.

  • Πακέτο!

    θα τους ταραξουμε στη νομιμότητα (κι'όσοι προκάνουμε..)

  • Μπορεί ο αστυνομικός να είναι χρυσαυγίτης;

    Δεν υποστηρίζω ότι οι άντρες και οι γυναίκες της ΕΛΑΣ που ψηφίζουν τα αυγά είναι ναζιστές ή συνειδητοί αντι-δημοκράτες – αν και αυτή η επιλογή δεν έχει το παραμικρό ελαφρυντικό. Ωστόσο, τα μεγάλα ποσοστά που παίρνει η ΧΑ ξανά και ξανά εκεί που ψηφίζουν οι αστυνομικοί δεν είναι καθόλου καλό σημάδι.  Το μήνυμα που προκύπτει είναι σαφέστατο και κανένας δε μπορεί να το αγνοεί.

    ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ΨΗΦΙΣΑΝ ΜΑΖΙΚΑ ΟΙ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΙ- http://wp.me/pVnfp-g9p

  • Σαν να μην πέρασε μιά μέρα…

    2400 Χρόνια Πίσω ;

  • Δημοφιλή άρθρα & σελίδες

  • Πρόσφατα άρθρα

  • ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ-ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ Ε.ΥΔ.Α.Π

  • ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΚΟΜΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ; ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ!

    Μας "πυροβολούν" εν ψυχρώ, μας γυρίζουν στην Γιούλεν των αμερικάνων και αυτοί αντί να ξεσηκώνονται και να τα κάνουν όλα λαμπόγιαλο, παρακολουθούν και μελετούν τις εξελίξεις, ψύχραιμοι και ωραίοι. Και οι "πέτρες δεν έχουν ακόμη αρχίσει να ίπτανται"..

    Εκείνα τα χρήματα του "κουμπαρά" Μπάρδη-Ομοσπονδίας που μας λέγατε πως πήγαιναν οι περικοπές των αποδοχών, εννοείτε πως θα είναι το ισοδύναμο από τις απώλειες στο εφάπαξ;

  • Μεταπληροφορίιες

  • Αγωνιστικο και Λυτρωτικό το 2014

  • Χάουαρντ Ζιν (1923-2010)

    ΔΙΑΚΗΡΥΞΕΙΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑΣΙΟ ΒΙΒΛΙΟ (1,2,3,4 Κεφάλαια)

  • ΑΝ ΑΥΤΟ ΥΠΟΔΗΛΩΝΕΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΚΑΙ ΑΚΟΜΜΑΤΙΣΤΟ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟ ΑΣ ΑΠΑΝΤΗΘΕΙ

    Οταν στην πρώτη σελίδα του blog υπάρχει η (μοναδική) παραπομπή σε παράταξη κόμματος; Και που έχει ζητηθεί η απομάκρυνση της πολλές φορές; Μετά απορούμε για την αναξιοπιστία-ανυποληψία του κομματικού συνδικαλισμού;

  • ΚΑΤΩΤΕΡΟΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΩΝ…

  •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

    ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ > και αν δεν ανοίγει ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

  • ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΕΥΔΑΠ

  • ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

    Φεβρουαρίου 2014
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Ιαν.   Μαρ. »
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    2425262728  
  • ΕΝΟΤΗΤΑ -ΑΥΤΟΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΙ’ ΑΓΩΝΑΣ ΘΑ ΜΑΣ ΣΩΣΟΥΝ ΑΠ΄ΤΗ ΠΕΙΝΑ

    Αυτοοργάνωση, επιτροπές εργαζομένων παντού, αποφάσεις με δημοκρατικές διαδικασίες

  • ΕΥΔΑΠ ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ!

  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ

    protovoulia1.eydap@gmail.com
    ---------
    ΤΑ ΕΠΩΝΥΜΑ ΑΡΘΡΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΥΠΟΓΡΑΦΟΝΤΑ.
    ---------
    -Μπορείτε να δημοσιεύσετε άρθρο σας -επώνυμα ή με τα αρχικά*.
    Παράκληση: Χωρίς ύβρεις και συκοφαντίες
    *Τα πλήρη στοιχεία στη διάθεση μας.

  • Αρχείο

  • Kατηγορίες

  • «Έπεσε» στο μάτι μας

    και γελάσαμε ..πικρά

  •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

    ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ -ΛΙΝΚ //σε περίπτωση που δεν ανοίγει το προηγούμενοι ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

  • Τα πάντα διαλύονται, ξεπουλιούνται..Η Α.Ε. εκποίησης δημόσιας περιουσίας δουλεύει! Εμείς? (ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ)

    ...Εμείς οι χιλιάδες, οι εκατοντάδες χιλιάδες, τα εκατομμύρια... τι κάνουμε, τι περιμένουμε για να πάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας;  Τιιιιιιιιιιιιι;

    ..και τα συνδικάτα, οι παρατάξεις, οι δεκάδες "συνδικαλιστές| (βάλτε όποια και όποιους φαντάζεστε) στη ..νιρβάνα τους?

  • ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

    Πότε θα γυρίσουμε σελίδα; Δεν αρκούν 40 σχεδόν, χρόνια συναλλαγής, διαφθοράς, ιδιοτέλειας, πελατειακών σχέσεων; Θα πρέπει μήπως να τα ..κατοστήσουμε;

  • αν

Αρέσει σε %d bloggers: