Ο ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ: Ο ΜΑΚΡΥΣ ΑΙΩΝΑΣ (Β΄ΜΕΡΟΣ)

`

Πίνακας Μπ. Μ.Κουστόντιεφ, Ο μπολσεβικος

Β΄ Μέρος

Μάρξ και Μαρξισμός

1840-1911

2014-02-17 Xomsmpaum 2

`

`

(Α΄Μέρος ΕΔΩ)

ι αριστεροί θεωρητικοί και οι ιστορικοί του εργατικού κινήματος, οι οποίοι, όπως και οι μαρξιστές, επιχείρησαν να εξηγήσουν για ποιο λόγο τα περισσότερα εργατικά κόμματα αρνήθηκαν πεισματικά να παίξουν τον επαναστατικό ρόλο που τους είχε ανατεθεί, θα μπορούσαν να έχουν γλιτώσει πολύ χρόνο, πολλή προσπάθεια και πολλή φαιά ουσία.

Με λίγα λόγια, οι (συνταγματικές) χώρες του ανεπτυγμένου καπιταλισμού, στις οποίες οι επαναστάσεις δεν ήταν στην ημερήσια διάταξη για άλλους λόγους, περιείχαν επαναστάτες εντός ή εκτός των εργατικών κινημάτων. Ωστόσο, οι περισσότεροι οργανωμένοι εργάτες, ακόμη και εκείνοι που είχαν ταξική συνείδηση, δεν ήταν κανονικά επαναστάτες, ακόμα και όταν τα κόμματά τους ήταν προσηλωμένα στον σοσιαλισμό. Η κατάσταση ήταν φυσικά διαφορετική σε χώρες όπως η Ρωσία και η Οθωμανική Αυτοκρατορία, όπου οποιαδήποτε πολιτική αλλαγή προς το καλύτερο θα μπορούσε να προέλθει μόνο με επανάσταση.

 Έτσι, στα κράτη που αποτελούσαν τον πυρήνα του ανεπτυγμένου καπιταλισμού δεν φαινόταν να υπάρχει κάτι που θα μπορούσε να μπει εμπόδιο στον δρόμο της συμβίωσης μεταξύ του εργατικού κινήματος και του ανθηρού οικονομικού συστήματος στις αρχές του 20ού αιώνα. Στον ορίζοντα δεν ήταν ορατή ούτε η κατάρρευση του καπιταλισµού, ούτε εκείνη των φιλελευθέρων και όλο και περισσότερο εκδηµοκρατισµένων συνταγµατικών κρατών, που αποτελούσαν τον κανόνα στην περιοχή αυτή. Το καπιταλιστικό µοντέλο  ανάπτυξης δεν φαινόταν πλέον να βρίσκεται σε κίνδυνο περισσότερο από ότι  η ιµπεριαλιστική δοµή του πλανήτη, δεδοµένου πως στον «καθυστερημένο» κόσµο η οικονοµική, πολιτιστική και, ειδικά, η στρατιωτική υπεροχή «προηγµένου» κόσµου ήταν ολοφάνερη.

Πράγµατι, στις «καθυστερηµένες χώρες, όπου η επανάσταση ήταν µια πραγµατική προοπτική και όχι απλώς  ένα ρητορικά σχήµα, ήταν σαφές στους µαρξιστές πως η αστική καπιτιταλιστική ανάπτυξη ήταν ο µόνος δρόµος προς τα εµπρός. Ως εκ τούτου, στη ουσία οι λεγόµενοι «νόµιµοι µαρξιστές» µετέτρεψαν τον µαρξισµό σε ιδεολογία της καπιταλιστικής εκβιοµηχάνισης,-αλλά µέχρι το 1917-ακόµη και οι µπολσεβίκοι ήταν πεπεισµένοι πως ο άµεσος στόχος της επερχόµενης επανάστα σης ήταν µια αστική, φιλελεύθερη κοινωνία, εφόσον µόνο αυτή θα µπορούσε να δηµιουργήσει τις ιστορικές συνθήκες για περαιτέρω πρόοδο προς την προλεταριακή επανάσταση και, εποµένως, προς τον σοσιαλισµό.

Ο Α’ Παγκόσµιος Πόλεµος φάνηκε ότι έβαλε τέλος σε αυτές τις προσδοκίες. «Η Εποχή της Καταστροφής», από το 1914 ώς τα τέλη της δεκαετίας 1940, εκτυλίχθηκε στη σκιά του πολέµου, της κοινωνικής και πολιτικής κατάρρευσης και της επανάστασης κυρίως της Ρωσικής Οκτωβριανής Επανάστασης. Όλα πήγαν στραβά για τον παλαιό κόσµο. Οι πόλεµοι κατέληξαν σε επαναστάσεις και ταραχές στις αποικίες. Τα συνταγµατικά αστικά φιλελεύθερα και δηµοκρατικά κράτη δικαίου έδωσαν τη θέση τους σε πολιτικά  καθεστώτα που δύσκολα θα µπορούσε κανείς να τα φανταστεί πριν απο το 1914, όπως η Γερµανία του Χίτλερ ή η ΕΣΣΔ του Στάλιν.

Ακόµη και η οικονοµία της αγοράς του οικονοµικού φιλελευθεριαµού φάνηκε να καταρρέει  κατά την κρίση των αρχών της δεκαετίας του 1930. Θα µπορούσε ο καπιταλισµός να επιβιώσει µε οποιαδήποτε µορφή, εκτός ίσως από εκείνη που κατήργησε τόσο τη δηµοκρατία όσο και το εργατικό κίνηµα; Μόνο το βάθος των προβληµάτων του παγκόσµιου καπιταλισµού µπορεί να εξηγήσει γιατί  ακόµη και έξω από τη Σοβιετική Ένωση, η πρωτόγονη βιοµηχανική οικονοµία της ΕΣΣΔ του Στάλιν θα µπορούσε να θεωρηθεί σοβαρά ως ένα πιο δυναµικό σύστηµα από εκείνο της Δύσης και µια πιθανή παγκόσµια εναλλακτική λύση στον καπιταλισµό.

Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1960 υπήρχαν ακόµη αστοί πολιτικοί, όπως ο βρετανός πρωθυπουργός  Χάρι Μακµίλαν, που συµµερίζονταν την πεποίθηση του Χρουστσόφ, ότι οι σοσιαλιστικές οικονοµίες θα µπορούσαν να ξεπεράσουν σε παραγωγική ικανότητα τις δυτικές. Ακόµη και εκείνοι που αντιµετώπιζαν µε περισσότερο σκεπτικισµό το οικονοµικό επίτευγµα της ΕΣΣΔ και τις δυνατότητές της δεν μπορούσαν να αρνηθούν το παγκόσμιο πολιτικό βάρος της και τη στρατιωτική ισχύ της.

Ο Α’ Παγκόσμιο; Πόλεμος είχε καταστρέψει τον τσαρισμό, ο Β’ μετέτρεψε τη Ρωσία σε υπερδύναμη. Για μεγάλα τμήματα των απελευθερωμένων τώρα αποικιών και άλλων τμημάτων του «Τρίτου Κόσμου» η ΕΣΣΔ, και μέσω αυτής ο σοσιαλισμός, έγινε στην πραγματικότητα το οικονομικό πρότυπο του τρόπου με τον οποίο θα ξεπερνούσαν την καθυστέρηση. Η πολιτική ατζέντα των σοσιαλιστικών και εργατικών κινημάτων στην Εποχή της Καταστροφής μετατόπισε, λοιπόν, το ενδιαφέρον της από τη ζωή στον καπιταλισμό στον θάνατό του.

Η επανάσταση και η επακόλουθη οικοδόμηση της νέας κοινωνίας φαίνονταν καλύτερες προοπτικές από την αργή πορεία προς τα εμπρός μέσω των μεταρρυθμίσεων, προς έναν μακρινό, και όχι σοβαρά επιδιωκόμενο, σοσιαλισμό. Οι Σίντνεϊ και Μπέατρις Ουέμπ, οι εμπνευστές των βρετανών φαβιανών και οι απόστολοι του σταδιακού ρεφορμισμού -που είχε εμπνεύσει τον αναθεωρητισμό του Μπερνσταϊν τη δεκαετία του 1890-, αποκήρυξαν τον ρεφορμισμό στη δεκαετία του 1930 και εναπόθεσαν τις ελπίδες τους στον σοβιετικό σοσιαλισμό.

Παρόλα αυτά, αν και τα πράγματα φαίνονταν πολύ διαφορετικά μετά το 1917, τα κύρια οχυρά του καπιταλισμού δεν τα απείλησε ούτε η τελική κατάρρευση, ούτε η κοινωνική επανάσταση, επανάσταση που περιορίστηκε σε περιφερειακές χώρες του συστήματος. Η επανάσταση στο Βερολίνο, κατά το πρότυπο της σοβιετικής επανάστασης της Πετρούπολης, δεν επικράτησε, και τώρα μπορούμε να δούμε πως δεν ήταν ρεαλιστικό να περιμένουμε κάτι τέτοιο. Ως εκ τούτου, τα θεμέλια της ρεφορμιστικής συμβίωσης παρέμεναν ισχυρά. Πράγματι, η ρεφορμιστική συμβίωση ήταν πολύ ελκυστικότερη για τους πολιτικούς και τους επιχειρηματίες ως εξασφάλιση έναντι της κοινωνικής επανάστασης και του φάσματος ενός παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος, πολύ περισσότερο καθώς υπήρχε πλέον μια σαφής διάκριση μεταξύ των αμοιβαία εχθρικών ρεφορμιστικών σοσιαλδημοκρατικών και επαναστατικών κομμουνιστικών κομμάτων. Το μόνο που συχνά έλειπε μεταξύ των πολέμων ήταν η ευημερία, η οποία παρείχε τα μέσα για τις αναγκαίες παραχωρήσεις στα εργατικά κινήματα. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και στις χειρότερες μέρες της κρίσης, η πλειοψηφία στα εργατικά κινήματα στις χώρες αυτές δεν δέχτηκε να μετακινηθεί από τα ρεφορμιστικά κόμματα προς τα επαναστατικά.

Στα χρόνια του Μεσοπολέμου, τα κομμουνιστικά κόμματα απολάμβαναν μαζική υποστήριξη μόνο σε τρία από τα κράτη στα οποία ήταν νόμιμα, αλλά ακόμα και εκεί παρέμεναν πιο αδύναμα από τη σοσιαλδημοκρατία: στη Γερμανία, στη Γαλλία και στην Τσεχοσλοβακία. Εάν το Κ.Κ.ήταν νόμιμο στη Φινλανδία, τότε μπορεί να υπήρχαν τέσσερα. Σε άλλα μέρη, τα κομμουνιστικά κόμματα του Μεσοπολέμου είχαν κατ’ ανώτατο όριο το 6% των ψήφων (Βέλγιο, Νορβηγία, Σουηδία), και αυτό µόνο για λίγο.

Μετά τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο η συµβίωση επιδιώχθηκε πιο συστηµατικά ως µέρος της πολιτικής για τη διαρθρωτική µεταρρύθµιση του δυτικού καπιταλισµού, µε την υιοθέτηση συνειδητά µιας πολιτικής για την πλήρη απασχόληση και αυτού που έγινε γνωστό ως κράτος πρόνοιας, καθώς και στη βάση της τεράστιας προόδου των καπιταλιστικών οικονοµιών στις δεκαετίες µετά το 1945 (1947-1973).

Θα είχε αναληφθεί η συνειδητή αυτή προσπάθεια για την ενσωµάτωση του εργατικού κινήµατος, χωρίς τις τραυµατικές εμπειρίες της µεγάλης οικονοµικής κρίσης του Μεσοπολέµου και της ανόδου της Γερµανίας του Χίτλερ;

Σε ποιο βαθµό-η πολιτική αυτή οφειλόταν στον φόβο του κοµµουνισµού, του οποίου οι δυνάµεις είχαν αυξηθεί εντυπωσιακά στα χρόνια της αντιφασιστικής αντίστασης; Αυτό που ορθωνόταν απέναντί τους ήταν πλέον µια υπερδύναµη. Θα είχε νικήσει ο Μπερνσταϊν («το κίνηµα είναι το παν, ο τελικός στόχος τίποτα») χωρίς τον Στάλιν και τον Χίτλερ; Είναι απίθανο.

 Έτσι, στις χώρες του πυρήνα του καπιταλισµού, το ρεβιζιονιστικό µοντέλο του εργατικού κινήµατος επικράτησε στη νέα Χρυσή Εποχή του δυτικού καπιταλισµού. Η νίκη του συµβολίστηκε µε την επίσηµη εγκατάλειψη του µαρξισµού, το 1959, στο πρόγραµµα του Γερµανικού Σοσιαλδηµοκρατικού Κόµµατος, που φηφίστηκε στο Συνέδριο του Μπαντ Γκόντεσµπεργκ. Τίποτα δεν φαινόταν να χάνεται µε την εγκατάλειψη του µαρξισµού, εκτός από τις συναισθηµατικές µνήµες, αφού, καθώς η Χρυσή Εποχή (1947-1973) έφτανε στο τέλος της, οι στόχοι του ρεφορµισµού είχαν επιτευχθεί στην πράξη και οι εργάτες ήταν σε ασύγκριτα καλύτερη κατάσταση, ακόµα και από αυτήν που θα µπορούσαν να φανταστούν οι πιο αισιόδοξοι εκπρόσωποι της µεταρρύθµισης πριν από το 1914. Παρά ταύτα, τα ρεβιζιονιστικά κόµµατα παρέµειναν ριζωµένα στην εργατική τάξη, σε πείσµα της παραίτησής τους από τον «τελικό στόχο» του σοσιαλισµού, και µολονότι κατακεραυνώνονταν από τις παραδοσιακές αριστερές πτέρυγες στο εσωτερικό τους. Η χειρωνακτική εργατική τάξη, η κύρια εκλογική της βάση, εξακολούθησε να τα ψηφίζει. Δεν είχαν ακόµη αρχίσει να εγκαταλείπουν τα ταξικά τους κόµµατα.

Στην πραγµατικότητα, µέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1970, η θεαµατική επέκταση της παραγωγής εξακολουθούσε να χρειάζεται µια τεράστια µάζα βιοµηχανικών εργατών, οι οποίοι συνεπώς παρέµειναν ή έγιναν σηµαντικό µέρος του εκλογικού σώµατος. Στη δεκαετία του 1970 στην καπιταλιστική Ευρώπη υπήρχαν, κατά πάσα πιθανότητα, περισσότεροι προλετάριοι, τόσο απόλυτα όσο και σχετικά, από όσοι υπήρχαν στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν η νέα ταξική συνείδηση του εργατικού κόµµατος ξαφνικά παρήγαγε προλεταριακά µαζικά κόµµατα. Ωστόσο, είναι επίσης ξεκάθαρο σήµερα, ότι  αυτά τα εργατικά κόµµατα, ακόµη και συνδυασµένα τα ρεφορµιστικά και επαναστατικά κόµµατα, δεν έλεγχαν ποτέ περισσότερες από τις µισές ψήφους τού εκλογικού σώµατος, και αυτό µόνο µετά τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο.

Εκτός από την περίοδο του Μεσοπολέµου, η ανάπτυξη των εργατικών κινηµάτων στις χώρες του πυρήνα του καπιταλισµού µέχρι την εποχή της κρίσης, µετά τη δεκαετία του 1970, µπορεί να συνοψιστεί ως εξής.

Ακόµη και πριν τον Α’ Παγκόσµιο Πόλεµο, η πολιτική των κυρίαρχων τάξεων, σε συνθήκες ενός αυξανόµενου πολιτικού εκδηµοκρατισµού (που επιταχύνθηκε λόγω της πίεσης από τα νέα εργατικά κόµµατα), είχε αρχίσει να µετατοπίζεται προς την κοινωνική μεταρρύθμιση. Στις µη φασιστικές χώρες, η διαδικασία αυτή επιταχύνθηκε µεταξύ των πολέµων, αλλά δεν απέκτησε συστηµατικό χαρακτήρα παρά µόνο µετά τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο, µε τα συνθήµατα της «πλήρους απασχόλησης» και του «κράτους πρόνοιας».

Ακόµη και πριν από το 1914, ο εκδηµοκρατισµός και η οικονοµική ανάπτυξη ενθάρρυναν την ειλικρινή αναγνώριση της αξίας των µετριοπαθών εργατικών κινηµάτων, παρότι η αυτοκρατορική Γερµανία παρέµεινε σηµαντική εξαίρεση. Κατά συνέπεια, τα εργατικά κινήµατα και κόµµατα στην πράξη ταυτίστηκαν µε τα εθνικά κράτη τους. Αυτό έγινε ολοφάνερο µετά το ξέσπασµα του πολέµου το 1914.

Στο τέλος του πολέµου, η αύξηση του αριθµού και της δύναµης της οργανωµένης εργατικής τάξης ήταν εντυπωσιακή. Αν και αυτή η αύξηση δεν θα µπορούσε να διατηρηθεί µεταξύ των πολέµων, συνεχίστηκε τόσο κατά τη διάρκεια όσο και µετά τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο. Με εξαίρεση τις παραδοσιακά αδύναµες ή ασταθείς βιοµηχανικές χώρες, όπως η Γαλλία και η Ισπανία, τα οργανωµένα εργατικά κινήµατα πιθανώς έφτασαν στο µέγιστο της δύναµής τους στη δεκαετία του 1970. Τα εργατικά κόµµατα έγιναν δυνάµεις που υποστηρίζονταν από το κράτος κα το σύστηµα. Στη διάρκεια του Α’ Παγκοσµίου Πολέµου και µετά από αυτόν, οι αντιπρόσωποί τους συµµετείχαν στις κυβερνήσεις και σύντοµα σχηµάτισαν κυβερνήσεις οι ίδιοι, παρότι πριν το 1945 δεν µπορούσαν να σχηµατίσουν κυβέρνηση χωρίς την υποστήριξη των µη σοσιαλιστικών κοµµάτων.

Η εξέλιξη αυτή έφτασε, επίσης, στο αποκορύφωµά της στη δεκαετία του 1970, τότε που, άλλοτε στη µία χώρα και άλλοτε στην άλλη, υπήρχαν σοσιαλδηµοκρατικές κυβερνήσεις στην Αυστρία, στο Βέλγιο, στη Δανία, στη Φινλανδία, στη Νορβηγία, στην Πορτογαλία, στη µεταφρανκική Ισπανία, στη Σουηδία, στο Ηνωµένο Βασίλειο και στην Οµοσπονδιακή Γερµανία και, από το 1981, στη Γαλλία και στην Ελλάδα. Μετά ήρθε η κρίση.

Τι ρόλο έπαιξαν οι επαναστάτες στα εργατικά κινήµατα των χωρών του πυρήνα του δυτικού καπιταλισµού; Όποια και αν ήταν η θεωρία τους, στην πράξη δεν θα µπορούσαν να είναι επαναστατικά, αφού δεν αναµένονταν ούτε η πτώση του καπιταλισµού ούτε η µετάβαση στον σοσιαλισµό. Από την άλλη πλευρά, ήταν απαραίτητοι, δεδοµένου ότι ακόµη και τα µη σοσιαλιστικά εργατικά κινήµατα εξαρτιόνταν από τον συνδυασµό της ταξικής πάλης στον χώρο εργασίας και της πολιτικής πίεσης στις εθνικές κυβερνήσεις  για να µη µνηµονεύσουµε ιδέες που εξέφραζαν τις φιλοδοξίες τους.

Σε περίπτωση που τα εργατικά συνδικάτα ήταν ισχυρά, οι επαναστάτες θα μπορούσαν να παίξουν σηµαντικό ρόλο, έτσι ώστε οι πολύ µικρές µειονότητες των κοµµουνιστών θα µπορούσαν να γίνουν δυσανάλογα αποτέλεσµατικές  σε χώρες όπως η Βρετανία και οι ΗΠΑ, όπου τα κόµµατά τους ήταν πολιτικά αµελητέα. Η επιρροή του Κοµµουνιστικού Κόµµατος στο βρετανικό συνδικαλιστικό κίνηµα βρέθηκε στο αποκορύφωµά της τη δεκαετία του 1970(τότε που το Κ.Κ.ήταν πολύ κοντά στο τέλος του.

Στις δικτατορίες που απέµειναν από την Εποχή της Καταστροφής στην Ισπανία και στην Πορτογαλία -, οι παράνοµοι κοµµουνιστές εξακολουθούσαν να αποτελούν τη µεγάλη δύναµη της αντίστασης και διαδραµάτιζαν σηµαντικό ρόλο στη µετάβαση προς τη δηµοκρατία στη δεκαετία του 1970 αλλά σύντοµα περιθωριοποιήθηκαν.

Στην Ιταλία, το µεγαλύτερο µαζικό κοµουνιστικό κόµµα στην Ευρώπη, που συστηµατικά αποκλειόταν από την κυβέρνηση λόγω των πιέσεων των ΗΠΑ, αποστασιοποιήθηκε από την ΕΣΣΔ κινήθηκε προς ένα σοσιαλδηµοκρατικό µοντέλο.

Στη Γαλλία, το Κ.Κ.ακολούθησε, τη δεκαετία του 1970, µια µεταρρυθµιστική πολιτική για µερικά  χρόνια, ως µέρος κάποιου είδους νέου Λαϊκού Μετώπου που εγκαινίασε ο Μιτεράν, ο οποίος είχε ανασυγκροτήσει το Σοσιαλιστικό Κόµµα. Το Γαλλικό Κοµµουνιστικό Κόµµα µετείχε για ένα χρονικό διάστηµα στην κυβέρνηση υπό τον σοσιαλιστή πρόεδρο από το 1981 έως το 1984 -πρώτη φορά από το 1947 που επιτράπηκε σε κοµµουνιστικό κόµµα η συµµετοχή του σε γαλλική κυβέρνηση-, αλλά σύντοµα επανήλθε στην παραδοσιακή του  γραµµή. Ωστόσο, η εκλογική πλειοφηφία και η επικράτηση του ανασυγκροτημένου σοσιαλιστικού κόµµατος επέφερε, από το 1974, την κατάρρευση µαζικής του υποστήριξης στη δεκαετία του 1980.

Η κατάσταση ήταν πολύ διαφορετική έξω από τις χώρες του πυρήνα καπιταλισµού, όπως και στα κράτη υπό την επιρροή των νικηφόρων λενινιστικών επαναστάσεων του 1917 και του 1945-1949. Οι ρώσοι µπολσεβίκοι είχαν έρθει στην εξουσία στο όνοµα του προλεταριάτου και το Πενταετές Σχέδιο δηµιούργησε µια τεράστια βιοµηχανική εργατική τάξη, αλλά κατήργησαν το εργατικό κίνηµα, έτσι όπως το γνωρίζουµε. Μέχρι το τέλος η Σοβιετική Ένωση δεν επέτρεπε να υπάρχει οργάνωση των εργατών που να μην ελέγχεται από το κόμμα και το κράτος-και το μοντέλλο ακολούθησαν και τα κοµµουνιστικά κράτη που δηµιουργήθηκαν µετά το 1945, για όσο διάστηµα είχαν την εξουσία να το κάνουν. Μπορεί να γράψει κανείς την ιστορία της εργατικής τάξης στον κοµµουνιστικό κόσµο και ακόµη και την ιστορία των συγκρούσεων των εργατών, αλλά όχι την ιστορία των εργατικών κινηµάτων, µε σηµαντική εξαίρεση την Αλληλεγγύη στην Πολωνία τη δεκαετία του 1980.

Σε άλλα µέρη του κόσµου τα σοσιαλιστικά ή άλλα» εργατικά κινήµατα (πλην εκείνων της Αυστραλασίας και µε µερικές άλλες µικρές εξαιρέσεις) άρχισαν µε τη Ρωσική Επανάσταση. Η Δεύτερη Διεθνής µετά βίας υπήρχε στις περιοχές  αυτές και απλώς δεν υπήρχε η βάση για σοσιαλδηµοκρατική πολιτική, πόσο µάλλον για πολιτική τύπου Μπέρνσταίν. Από την άλλη πλευρά, σε ορισµένες (κυρίως αμερικανικές) χώρες βρίσκουµε ένα φαινόµενο που, για ιστορικούς λόγους, ελάχιστα υπήρχε στον παλαιό κόσµο, δηλαδή την ετοιμότητα των δηµαγωγών αρχηγών των κρατών να ευνοήσουν τα εργατικά κινήµατα στο πλαίσιο του αγώνα τους εναντίον της παλαιότερης ελίτ και των γαιοκτηµόνων. Αυτές ήταν οι περιπτώσεις της Αργεντινής και της Βραζιλίας. Στο Μεξικό τον ίδιο ρόλο έπαιξε το PRI (Θεσµικό Επαναστατικό Κόµµα), το θεσµοθετηµένο κρατικό κόµµα, το οποίο προέκυψε µετά τη Μεξικανική Επανάσταση.

Στην πραγµατικότητα, µέχρι τις απαρχές της πραγµατικής εκβιοµηχάνισης, κατά τη διάρκεια και µετά τη δεκαετία του 1970, ήταν δύσκολο να βρει κανείς σε αυτές τις περιοχές µια εργατική τάξη που να δύναται να οργανωθεί, εκτός από τους τοµείς των ορυχείων, της ενέργειας, των µεταφορών και της ναυτιλίας, καθώς και της κλωστοϋφαντουργίας.

 Από τότε, ωστόσο, υπήρξαν δύο εξελίξεις, οι οποίες είναι συγκρίσιμες µε το τι συνέβη στην Ευρώπη έναν αιώνα πριν. Πρόκειται για την άνοδο ενός µαζικού συνδικαλιστικού κινήµατος στην Κορέα και του Κόµµατος των Εργατών (ΡΤ) στη Βραζιλία, και τα δύο στη δεκαετία του 1980. Η επιρροή του λενινισµού (ορθόδοξου ή αιρετικού) ήταν σηµαντική σε αυτά τα κινήµατα, αλλά υπήρξε καθοριστική σε λίγες µόνο χώρες. Εν τούτοις, ανεξάρτητα από το αν είχαν ή όχι ιδεολογία και, επίσης, ανεξάρτητα από το ποια ήταν η ιδεολογία αυτών των κινηµάτων, πρακτικά, σχεδόν όλα αναπτύχθηκαν σε χώρες όπου το στρατιωτικό πραξικόπηµα, η επανάσταση, οι οδοµαχίες και τα όπλα ήταν περισσότερο οικεία από ό,τι η ειρηνική δηµοκρατική πολιτική. Στην Κίνα και στο Βιετνάµ, όπως και στην ΕΣΣΔ, η µαζική εκβιοµηχάνιση δεν θα µπορούσε να οδηγήσει σε ανεξάρτητη οργάνωση του εργατικού κινήµατος.

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

Advertisements
Προηγούμενο άρθρο
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • NAOMI KLEIN Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ-ΒΙΒΛΙΟ-ΚΛΙΚ.

    Ολόκληρο το Βιβλίο Μπέστ-σέλλερ, προσφορά του συνεργάτη μας ftanei_pia στο προσωπικό της ΕΥΔΑΠ. Για να μαθαίνουν νέοι και παληοί.

    Το βιβλίο της Νάομι Κλάιν συγκλονίζει με τις ομοιότητες που βιώνει το πειραματόζωο Ελλάς. Αφού πριν χρόνια η νεοφιλελεύθερη σχολή Φρίντμαν τα εφάρμοσε στη Λατ, Αμερική, Πολωνία, Μεγ. Βρεττανία, Ινδονησία, Ρωσία, Σρι Λάνκα, Ιράκ. κ.α

  • «Καλώς ήρθες» CIA #Twitter & # Facebook!

    Η CIA εισέρχεται στα κοινωνικά δίκτυα για να παρακολουθεί, κατασκόπευει και να προβλέπει τις παγκόσμιες τάσεις.

  • Πακέτο!

    θα τους ταραξουμε στη νομιμότητα (κι'όσοι προκάνουμε..)

  • Μπορεί ο αστυνομικός να είναι χρυσαυγίτης;

    Δεν υποστηρίζω ότι οι άντρες και οι γυναίκες της ΕΛΑΣ που ψηφίζουν τα αυγά είναι ναζιστές ή συνειδητοί αντι-δημοκράτες – αν και αυτή η επιλογή δεν έχει το παραμικρό ελαφρυντικό. Ωστόσο, τα μεγάλα ποσοστά που παίρνει η ΧΑ ξανά και ξανά εκεί που ψηφίζουν οι αστυνομικοί δεν είναι καθόλου καλό σημάδι.  Το μήνυμα που προκύπτει είναι σαφέστατο και κανένας δε μπορεί να το αγνοεί.

    ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ΨΗΦΙΣΑΝ ΜΑΖΙΚΑ ΟΙ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΙ- http://wp.me/pVnfp-g9p

  • Σαν να μην πέρασε μιά μέρα…

    2400 Χρόνια Πίσω ;

  • Δημοφιλή άρθρα & σελίδες

  • Πρόσφατα άρθρα

  • ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ-ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ Ε.ΥΔ.Α.Π

  • ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΚΟΜΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ; ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ!

    Μας "πυροβολούν" εν ψυχρώ, μας γυρίζουν στην Γιούλεν των αμερικάνων και αυτοί αντί να ξεσηκώνονται και να τα κάνουν όλα λαμπόγιαλο, παρακολουθούν και μελετούν τις εξελίξεις, ψύχραιμοι και ωραίοι. Και οι "πέτρες δεν έχουν ακόμη αρχίσει να ίπτανται"..

    Εκείνα τα χρήματα του "κουμπαρά" Μπάρδη-Ομοσπονδίας που μας λέγατε πως πήγαιναν οι περικοπές των αποδοχών, εννοείτε πως θα είναι το ισοδύναμο από τις απώλειες στο εφάπαξ;

  • Μεταπληροφορίιες

  • Αγωνιστικο και Λυτρωτικό το 2014

  • Χάουαρντ Ζιν (1923-2010)

    ΔΙΑΚΗΡΥΞΕΙΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑΣΙΟ ΒΙΒΛΙΟ (1,2,3,4 Κεφάλαια)

  • ΑΝ ΑΥΤΟ ΥΠΟΔΗΛΩΝΕΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΚΑΙ ΑΚΟΜΜΑΤΙΣΤΟ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟ ΑΣ ΑΠΑΝΤΗΘΕΙ

    Οταν στην πρώτη σελίδα του blog υπάρχει η (μοναδική) παραπομπή σε παράταξη κόμματος; Και που έχει ζητηθεί η απομάκρυνση της πολλές φορές; Μετά απορούμε για την αναξιοπιστία-ανυποληψία του κομματικού συνδικαλισμού;

  • ΚΑΤΩΤΕΡΟΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΣΕΩΝ…

  •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

    ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ > και αν δεν ανοίγει ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

  • ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΕΥΔΑΠ

  • ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

    Φεβρουαρίου 2014
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Ιαν.   Μαρ. »
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    2425262728  
  • ΕΝΟΤΗΤΑ -ΑΥΤΟΟΡΓΑΝΩΣΗ-ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΙ’ ΑΓΩΝΑΣ ΘΑ ΜΑΣ ΣΩΣΟΥΝ ΑΠ΄ΤΗ ΠΕΙΝΑ

    Αυτοοργάνωση, επιτροπές εργαζομένων παντού, αποφάσεις με δημοκρατικές διαδικασίες

  • ΕΥΔΑΠ ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ!

  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ

    protovoulia1.eydap@gmail.com
    ---------
    ΤΑ ΕΠΩΝΥΜΑ ΑΡΘΡΑ ΕΚΦΡΑΖΟΥΝ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΥΠΟΓΡΑΦΟΝΤΑ.
    ---------
    -Μπορείτε να δημοσιεύσετε άρθρο σας -επώνυμα ή με τα αρχικά*.
    Παράκληση: Χωρίς ύβρεις και συκοφαντίες
    *Τα πλήρη στοιχεία στη διάθεση μας.

  • Αρχείο

  • Kατηγορίες

  • «Έπεσε» στο μάτι μας

    και γελάσαμε ..πικρά

  •  Αυτό όμως που δημιουργεί ανησυχίες στο προσωπικό τη ΕΥΔΑΠ, είναι η σιγή της ΟΜΕ σχετικά με τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει για να δημιουργήσει το "αντίπαλο δέος" στην απόφαση της κυβέρνησης να ιδιωτικοποιήσει την ΕΥΔΑΠ. Στην ίδια ανάρτηση στο fb, σε ερώτηση στο πρόεδρο της ΟΜΕ: "Στη Θεσσαλονίκη έφτιαξαν συντονιστικό φορέων, ξεκίνησαν καμπάνια "SOSτε το νερό" και κατάφεραν ομόφωνη απόφαση του ΔΣ Θεσσαλονίκης και των γύρων δήμων για διενέργεια δημοψηφίσματος. Η ΟΜΕ πότε θα αναλάβει ανάλογες πρωτοβουλίες συντονισμού και στην Αττική;" η απάντησή του ήταν: "η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα. Οι συνάδελφοί μας στην Θεσσαλονίκη ακολουθούν την δική τους τακτική, και καλά κάνουν, και τους ευχόμαστε κάθε επιτυχία και είμαστε αλληλέγγυοι στην προσπάθειά τους και εμείς ακολουθούμε την δική μας τακτική. Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας, πάντα στο πλαίσιο της τακτικής μας".  Δηλαδή; Ποιά "άλλη" τακτική πρέπει να ακολουθήσουμε εμείς. Διαφορετική από αυτή του συντονισμό, συνεργασία και κοινή δράση με όσους συμφωνούν στην μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ; Διαφορετική από το να βάλουμε στη μάχη τους δήμους και την περιφέρεια της Αττικής; Τι περιμένει η ΟΜΕ; Να  ανακοινωθεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος για την πώληση της ΕΥΔΑΠ για να αναλάβει πρωτοβουλίες;  Ήδη έχουμε αργήσει.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ενημέρωση, συσπείρωση, κοινή αγωνιστική στάση όλου του προσωπικού και των συλλόγων.  Δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την πρόσκληση σε δήμους, φορείς και πολίτες της Αθήνας και του Πειραιά για την δημιουργία συντονιστικού φορέα που θα οργανώσει την προσπάθεια θα ξεσηκώσει τους πολίτες ενάντια στο έγκλημα του ξεπουλήματος της ΕΥΔΑΠ. Τώρα πριν είναι πολύ αργά.(Από blog ΣΕΚΕΣ)

    ...και μετά μου λες "γιατί δε σου γράφω"; Πρόεδρος ΟΜΕ-ΕΥΔΑΠ: «η διαδικασία για το ξεπούλημα της ΕΥΔΑΠ δεν έχει αρχίσει επίσημα»... ,, Θα κάνουμε ότι "περνά από το χέρι" μας.!!! Περισσότερα ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ -ΛΙΝΚ //σε περίπτωση που δεν ανοίγει το προηγούμενοι ΚΛΙΚ ΕΔΩ---> : http://wp.me/pVnjk-eqb

  • Τα πάντα διαλύονται, ξεπουλιούνται..Η Α.Ε. εκποίησης δημόσιας περιουσίας δουλεύει! Εμείς? (ΚΛΙΚ ΦΩΤΟ)

    ...Εμείς οι χιλιάδες, οι εκατοντάδες χιλιάδες, τα εκατομμύρια... τι κάνουμε, τι περιμένουμε για να πάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας;  Τιιιιιιιιιιιιι;

    ..και τα συνδικάτα, οι παρατάξεις, οι δεκάδες "συνδικαλιστές| (βάλτε όποια και όποιους φαντάζεστε) στη ..νιρβάνα τους?

  • ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

    Πότε θα γυρίσουμε σελίδα; Δεν αρκούν 40 σχεδόν, χρόνια συναλλαγής, διαφθοράς, ιδιοτέλειας, πελατειακών σχέσεων; Θα πρέπει μήπως να τα ..κατοστήσουμε;

  • αν

Αρέσει σε %d bloggers: