ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη – Best Seller -17Β-ΕΠΙΛΟΓΟΣ /ΤΕΛΟΣ —

`

…«Μην  επιτρέψετε,  συνάδελφοι, να θυσιαστούν  στον βωμό του    μνημονίου οι αλγοριθμικοί έλεγχοι της ομάδας εργασίας του Παν.   Δάνη, η εκπληκτική αυτή ευκαιρία να χτυπήσουμε την  καρδιά της  μεγαλοφοροδιαφυγής, μέσα  από   δικούς μας, αξιόπιστους    καταλόγους  φοροφυγάδων  που επισκίαζαν τις λίστες   Λαγκάρντ,  Λουξεμβούργου  κτλ.  Θα  εισρεύσουν   μεγάλα  ποσά στα δημόσια ταμεία  και   θα   αποκαταστήσουμε  το   απολεσθέν   αίσθημα   δικαιοσύνης.»

(Γ.Β.,  Βουλή,  πριν   ψηφιστεί   το  3ο μνημόνιο)…   

`

(Διευκρίνηση: Τιμώ και σέβομαι το Γιάνη Βαρουφάκη. Αναγνωρίζω, την εντιμότητα, την αξιοπρέπεια, το θάρρος, το σεβασμό σε ιδέες και αρχές, καθώς και τις εξαιρετικές γνώσεις και επιστημονικές του ικανότητες του. …Δεν έχω την τιμή να τον γνωρίζω, ούτε τον ψήφισα ποτέ, ούτε διαφαίνεται, ιδίως τώρα, που κατεβαίνει στις εκλογές, λόγω, κυρίως μη πολιτικής συμφωνίας (για Καπιταλισμό-ΕΕ κ.α.)…

`

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΑΡΘΡΟΥ **)

`

ο  3° μνημόνιο  το  έφεραν  στη  Bουλή  στα  μέσα Αυγούστου. Η συνεδρίαση της ολομέλειας ξεκίνησε στις εννέα το βράδυ, όταν οι βουλευτές λάβαμε εκατοντάδες μνημονιακές σελίδες που συνόδευαν τη νέα δανειακή σύμβαση. Με  τον  πρώτη  ματιά  φαινόταν  ότι  η μετάφραση  ήταν   γελοιωδώς   πρόχειρη, πιθανόν αλγοριθμική. Το Σώμα υποθέτω θα έπρεπε να διαβάσει όλον αυτό τον όγκο, που, και σε καλά ελληνικά να ήταν διατυπωμένος, ήταν οδυνηρό να διαβαστεί προσεκτικά, και να ψηφιστεί έως τα πρωί. Η ολονυχτία προβλεπόταν πραγματικό μοιρολόι αντί για κοινοβουλευτική διαδικασία, με τους μονολόγους των βουλευτών ένα αφόρητο σάουντρακ.

Μην έχοντας κάτι καλύτερο να κάνω, χρησιμοποίησα τις διασυνδέσεις που μου απέμεναν στις Βρυξέλλες για να λάβω στον υπολογιστή μου την αγγλική έκδοση των μνημονιακών κειμένων, με στόχο να περάσω το βράδυ μελετώντας τα αυθεντικά μνημονιακά κείμενα τα μόνα που είχαν νομική ισχύ.

Το φάσμα της καταστροφής ήταν ορατό διά γυμνού οφθαλμού από την πρώτη κιόλας σελίδα, εκεί όπου αναφερόταν ότι οι ελληνικές αρχές δεσμεύονταν να συμφωνούν τα πάντα με τους δανειστές, χωρίς ίχνος ανταποδοτικότητας, χωρίς την παραμικρή δέσμευση των δανειστών να συμφωνούν με τις ελληνικές αρχές. Επρόκειτο για ένα συμβόλαιο εκχώρησης δικαιωμάτων που κανένα δικαστήριο ευνομούμενης χώρας δε θα εκλάμβανε ως ισχυρό. Ήταν σαν να υπογράφεις συμβόλαιο με εργοδότη ότι του πουλάς το σώμα και την ψυχή σου: απλώς το δικαστήριο δεν μπορεί να αποδεχθεί το δικαίωμά σου να πουληθείς, ακόμα κι αν ποθείς να είσαι δούλος .

Εξαγριωμένος με αυτά που διάβαζα, εργάστηκα αρκετές ώρες, προσθέτοντας επεξηγηματικές υποσημειώσεις σ’ όλο τα νέο μνημόνιο και αναρτώντας το αποτέλεσμα στην ιστοσελίδα μου. Την επόμενη μέρα το είχαν κατεβάσει, σε μορφή pdf, ένα εκατομμύριο επισκέπτες από όλο τον κόσµο.¹ Έως τις εννέα το πρωί 118 βουλευτές του Σύριζα και 114 του μνημονιακού τόξου υπερψήφισαν την επέκταση της υποταγής μας στη χρεοδουλοπαροικία. Ήμουν ένας από τους 21 βουλευτές του Σύριζα που ψήφισαν «όχι», ενώ άλλοι 11 απείχαν.

Ο αντίκτυπος στο χώρα ήταν φρικτός. Όλοι σχεδόν οι φορολογικοί συντελεστές αυξήθηκαν. Ο ΦΠΑ πήρε τον βασανιστικό ανήφορο για όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες: τρόφιμα, ξενοδοχεία, βιβλία, φάρμακα, λογαριασμούς ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΕΥΔΑΠ κτλ. οι επιχειρήσεις, είτε ήταν ατομικές είτε τράπεζες και σούπερ μάρκετ, είδαν τον συντελεστή φορολόγησης τους να αυξάνεται από το 26% στο 29% και, τα χειρότερο, εξαναγκάστηκαν σε προπληρωμή του φόρου της επόμενης χρονιάς σε ποσοστό 100%, στη χώρα που συνορεύει με μια Βουλγαρία όπου οι επιχειρήσεις πληρώνουν … 10% (και χωρίς προπληρωμή). Το ΕΚΑΣ για τους ασθενέστερους Έλληνες, τους φτωχούς συνταξιούχους, κόπηκε ώστε να καταργηθεί. Οι ασφαλιστικές εισφορές αυξηθήκαν την ώρα που η ανασφάλεια θριάμβευε.

Όλη η εναπομείνασα δημόσια περιουσία ξαναβγήκε στο σφυρί, μέσω ενός Υπερταμείου χειρότερου του ΤΑΙΠΕΔ, υπό την έννοια ότι ελεγχόταν ακόμα πιο πολύ, δηλαδή πλήρως, από τους δανειστές, που θα τσέπωναν τα λιγοστά έσοδα των ιδιωτικοποιήσεων. Ο κατάλογος της φρίκης ήταν ατελείωτος. Επρόκειτο για «μέτρα» που επιβάλλει κανείς σε μια ασθενική οικονομία αν θέλει να την αποτελειώσει.

Mήνες μετά, σε συνέδριο στην Ιταλία, όπου μοιραζόμουν το βήμα με τον Γενς Σπαν, τον υφυπουργό του Σόιμπλε και ανερχόμενο (για κάποιον λόγο) αστέρι στο Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα, ο Γενς μου επιτέθηκε για την τοποθέτηση μου ότι η επιβολή του 3ου μνημονίου ήταν η σύγχρονη εκδοχή της διπλωματίας των κανονιοφόρων του 19ου αιώνα. «Η Βουλή σας ψήφισε υπέρ με μεγάλη πλειοψηφία, έτσι δεν είναι;» με ρώτησε φανερά ικανοποιημένος με τον εαυτό του. «Βεβαίως», του απάντησα. «Μόνο που τα «ναι» ενός μη ελεύθερου να πει «όχι» είναι, του απάντησα, η χειρότερη μορφή δουλείας, όπως μας έμαθαν οι φεμινίστριες».

Λίγο  μετά  την  παραίτηση  μου  έλαβα  δύο  απεγνωσμένα τηλεφωνήματα. Ένα ήταν εκείνο του Παναγιώτη Δάνη, του ειδικού γραμματέα του ΣΔΟΕ, με τον οποίο ιδρύσαμε την ομάδα εργασίας στο υπουργείο που είχε βάλει μπροστά τα αλγοριθμικό κυνήγι των μεγαλοφοροφυγάδων της περιόδου 2000-14, παρά την έντονη αντίδραση της τροϊκανής Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων.² «Ετοιμάζονται να μας κλείσουν», μου είπε με φωνή απελπισμένη, «τώρα που είμαστε έτοιμοι να πιάσουμε εκατοντάδες χιλιάδες φοροφυγάδες, φέρνοντας δισεκατομμύρια στα ταμεία». Άνοιξα τα αρχείο μου με το νέο μνημόνιο και πολύ σύντομα είχα βρει τα αποτυπώματα του εγκλήματος θαμμένα στο εσωτερικό του: ήταν πρόβλεψη για απορρόφηση, και κατάργηση ουσιαστικά, του ΣΔΟΕ από την, υπό τον έλεγχο της τρόικας, Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων. Ρώτησα τον Παναγιώτη αν η δουλειά της ομάδας εργασίας συνεχιζόταν και μετά την κατάργηση του ΣΔΟΕ. «όχι», μου απάντησε. «Καταργούν όλο τα έργο».

Κάνοντας χρήση της βουλευτικής μου ιδιότητας χρησιμοποίησα τον χρόνο ομιλίας που είχα στη διάθεση μου στην Επιτροπή Οικονοµικών Υποθέσεων της Bουλής για να ξεσκεπάσω αυτό τα σκάνδαλο. Κοιτάζοντας πότε τον Τσακαλώτο και πότε τους βουλευτές μας είπα:

«Δημιουργήσαμε μια εκπληκτική ευκαιρία να χτυπήσουμε την καρδιά της χρόνιας μεγαλοφοροδιαφυγής, να εισρεύσουν μεγάλα ποσά στα δημόσια ταμεία και να αποκαταστήσουμε το απολεσθέν αίσθημα δικαιοσύνης. Φτιάχναμε δικούς μας, αξιόπιστους καταλόγους φοροφυγάδων που επισκίαζαν τις λίστες Λαγκάρντ, Λουξεμβούργου κτλ. Μην Επιτρέψετε, συνάδελφοι, να θυσιαστούν στον βωμό του μνημονίου οι αλγοριθμικοί έλεγχοι της ομάδας εργασίας υπό τον Παναγιώτη Δάνη».

Oι βουλευτές του Σύριζα που πρόσφατα είχαν ψηφίσει τα 3°μνημόνιο με κοίταζαν απαθείς, σαν να μην είχα μιλήσει, ενοχλημένοι που σαν τον τρελό του χωριού τους έλεγα πικρές αλήθειες. Τα «μέσα» δε απέδωσαν ούτε μια από τις λέξεις που είχα πει.

Mέχρι το φθινόπωρο ο Παναγιώτης Δάνης είχε απομακρυνθεί, παραιτούμενος, έχοντας πρώτα καταθέσει πολυσέλιδη αναφορά στον Τσίπρα, η οποία βεβαίως βεβαίως αγνοήθηκε τεχνηέντως. Η φοροδιαφεύγουσα ολιγαρχία, βοηθούμενη από την καλύτερη της φίλη, την τρόϊκα, είχε διαφύγει άλλη μία φορά, ίσως πια οριστικά.

Το δεύτερο απεγνωσμένο τηλεφώνημα ήταν εκείνο του Αντώνη Στεργιώτη, που είχε διοριστεί από μένα πρόεδρος της ΕΕΕΠ (της ρυθμιστικής αρχής των παιγνίων, του τζόγου δηλαδή, και, πρωτίστως, του μονοπωλιακού ιδιωτικοποιημένου ΟΠΑΠ), τότε που δεν είχα δεχθεί την εισήγηση του Γιάννη Ρουμπάτη, αρχηγού της ΕΥΠ, να κρατήσω τον προηγούμενο πρόεδρο και εκλεκτό της Μνημονιακής ολιγαρχίας. Μου ανέφερε μία ιστορία παρόμοια εκείνης του Παναγιώτη Δάνη:

Ο ΟΠΑΠ, σε αγαστή συνεργασία με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, και με την ανοχή του Τσακαλώτου, τον ξήλωνε από τη θέση του και διαπόμπευε όποιο μέλος της ΕΕΕΠ αντιστεκόταν, με στόχο την ακύρωση των περιορισµών που είχαμε θέσει στο βιντεολότο (VLT) του ΟΠΑΠ ως προς τη μέγιστη ημερησία ζημιά των πελατών (τα 60 ευρώ που είχα ορίσει) και τους όρους χρήσης που απαιτούσαν πληκτρολόγηση του ΑΦΜ του παίκτη. Πριν κλείσει το 2015, ο Στεργιώτης είχε απομακρυνθεί, και μαζί με αυτόν οι περιορισμοί που εμπόδιζαν τον ΟΠΑΠ να εκμεταλλεύεται την απόγνωση των όλο και πιο εξαθλιωμένων Ελλήνων, απομυζώντας από αυτούς τα τελευταία τους ευρώ, τη σύνταξη της γιαγιάς, χρήματα κερδισμένα με ιδρώτα και με αντάλλαγμα φρούδες ελπίδες.

 

`

Το τέλος του φιλελευθερισμού

 

`

αρά  το  αίσθημα  υπερηφάνειας  που  μου  άφησε  η συμμετοχή μου στην Ελληνική Άνοιξη, και τον τρόμο που  ζωγραφίστηκε  στα  πρόσωπα  των στυγνότερών δανειστών και των εγχώριων ολιγαρχών, η ήττα μας είχε μεγάλο κόστος. Οσο και αν φαίνεται περίεργο, το μεγαλύτερο μέρος του κόστους εκείνου το χρεώθηκαν οι προοδευτικοί άνθρωποι εκτός Ελλάδας, παρατηρώντας τον Σύριζα, στον οποίο είχαν επενδύσει τόσες ελπίδες, να ασπάζεται, κυριολεκτικό εν μιά νυκτί το δόγμα της ΤΙΝΑ (της ανυπαρξίας εναλλακτικης³) με τον ενθουσιασμό που ο Ουίνστον Σμιθ του Όργουελ «κατάλαβε» ότι, εντέλει, αγαπούσε τον Μεγάλο Αδελφό. Βέβαια, η ήττα γίνεται λιγότερο δυσβάστακτη όταν εντάσσεσαι στο πλαίσιο ενός ευρύτερου αγώνα.

«Η παρατήρηση των προσπαθειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διαχειριστεί την οικονομική της κρίση μου φέρνει στον νου το συναίσθημα που είχα την πρώτη φορά που είδα παράσταση του Οθέλλοu του Σαίξπηρ: ο θεατής αναρωτιέται πώς οι κυβερνώντες μπορεί να είναι τόσο παραπλανημένοι … Σε αυτή την τιτανομαχία για την ακεραιότητα και την ψυχή της Ευρώπης, οι δυνάμεις του ορθού λόγου και του ουμανισμού καλούνται να αντιμετωπίσουν έναν μεγεθυνόμενο αυταρχισμό».

Τα παραπάνω λόγια προέρχονται από ομιλία την οποία εκφώνησα το 2013 στην Αυστραλία με τίτλο Ο βρόμικος πόλεμος για την ακεραιότητα και την ψυχή της Ευρώπης.4 Τα γεγονότα του 2015 επιβεβαίωσαν τον πόλεμο εκείνο, καθώς και την πικρή αλήθεια ότι οι δυνάμεις του ορθού λόγου και του ουμανισμού κατατροπώνονταν.

Λίγο λιγότερο από έναν χρόνο μετά την παραίτηση μου, οι Βρετανοί ψήφισαν να φύγουν από την Ένωση, με τη βάναυση συμπεριφορά του τριγώνου Βερολίνου-Βρυξελλών-Φρανκφούρτης απέναντι στην Ελληνική Άνοιξη να επηρεάζει σοβαρά τα ποσοστό εκείνο που έκανε τη διαφορά υπέρ του Brexit. Κατόπιν, τον Νοέμβριο του 2016, λόγω του Brexit φύσηξε ούριος άνεμος στα πανιά του Ντόναλντ Τραμπ, φέρνοντας τον φατνιακό, ξενοφοβικό επαρχιωτισμό του στον Λευκό Οίκο. Με τη σειρά του ο Τραμπ ενίσχυσε σημαντικά το ηθικό και τη δυναμική ρατσιστών, εθνικιστών και φιλόδοξων δικτατορίσκων σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η σκανδαλώδης συμπεριφορά της Ευρώπης απέναντι στους πρόσφυγες που κατέφθασαν τα καλοκαίρι του 2015, και συνεχίζουν να καταφθάνουν, στα παράλιά μας, για να μην αναφερθώ στη σκανδαλώδη συμφωνία της ΕΕ με τον Ερντογάν, δεν είναι παρά ένα επιπλέον σύμπτωμα του ίδιου φαινομένου.

Στο µεταξύ, «έγκυροι» σχολιαστές και οι πολιτικοί εκπρόσωποι του βαθέος   κατεστηµένου,  οι  οποίοι   αυτοπαρουσιάζονται   ως υπερασπιστές του φιλελευθερισμού, αναρωτιούνται φωνακτά ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους τα «φιλελεύθερο κατεστηµένο» τα βρίσκει σκούρα στην προσπάθεια να αναπαραγάγει την εξουσία του. Έχοντας πρόσφατα βιώσει τις πρακτικές τους από πολύ κοντά , το επίθετο «φιλελεύθερο» θα ήταν το τελευταίο που θα χρησιμοποιούσα για να χαρακτηρίσω τα κατεστημένο της Ευρώπης.

Μια φορά κι έναν καιρό, το φιλελεύθερο διακύβευμα αφορούσε την ετοιμότητα να «καταβάλουµε κάθε αντίτιμο, να επωμιστούμε κάθε βάρος, να αποδεχθούμε κάθε κακουχία, να προστατεύσουμε τον κάθε φίλο, να αντιµετωπίσουµε τον όποιο εχθρό, ώστε να εγγυηθούμε την επιβίωση και την επιτυχία της ελευθερίας και της δικαιοσύνης», έτσι για να θυμηθούμε για µια στιγµή τα εμψυχωτικά λόγια του Τζον Κέννεντυ. Όµως, ένα κατεστηµένο που χρησιµοποιεί µε άνεση την τακτική της αντιστροφής της αλήθειας, ώστε να καταργήσει µια δημοκρατικά δοσμένη λαϊκή εντολή, και για να επιβάλει πολιτικές που οι ίδιοι οι αξιωµατούχοι κρίνουν αποτυχηµένες εκ προοιμίου, δεν μπορεί σε καµία περίπτωση να χαρακτηριστεί «φιλελεύθερο».

Το να οδηγείς στην ανέχεια τον Κώστα για να φοβηθεί η Κατερίνα αποτελεί  το  αντίθετο  του  φιλελευθερισμού.  Κάτι άλλο,  κάτι διαφορετικό από τον φιλελευθερισμό, ακόµα και από τα βάναυσο αδερφάκι του, τον νεοφιλελευθερισμό, κατάφερε να διαποτίσει το κατεστημένο όταν κανείς δεν έδινε σημασία. Αυτό που βίωσα στις Βρυξέλλες, στο Βερολίνο, στη Φρανκφούρτη, στην Αθήνα, παντού δεν ήταν η ισχύς ενός «φιλελεύθερου κατεστηµένου». Το ένιωθα πιο πολύ ως µια µορφή Εκδικητικού Αμοραλισμού, ενός Ανοήτως Αυταρχικού Κατεστηµένου, τα οποίο ένιωθε τα έδαφος να υποχωρεί κάτω από τα πόδια του.

Το 3ο µνηµόνιο,  τα οποίο διάβασα και γέμισα µε σχόλια και επεξηγήσεις εκείνη την αυγουστιάτικη νύχτα στη Bουλή των Ελλήνων, ξεκινούσε µε τη φράση:

«Η Ελλάδα έχει ζητήσει την υποστήριξη των Ευρωπαίων εταίρων ώστε  να επανακτήσει  βιώσιµα  οικονοµικά  μεγέθυνση,  να δημιουργήσει θέσεις εργασίας. να µειώσει τις ανισότητες, να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο της χρηματοοικονομικής αστάθειας της, καθώς και  της  ευρωζώνης  γενικότερα.  Αυτό  τα  Μνημόνιο Κατανόησης έχει ετοιμαστεί ως απόρροια της αίτησης της 8ης Ιουλίου 2015 της Ελληνικής Δημοκρατίας.»

Η οργουελιανή γλώσσα στην οποία είναι γραµµένος ο πρόλογος του μνημονίου λέει πολλά. Το θύµα εξαναγκάστηκε να προσποιείται ότι παρακαλούσε για  την τιμωρία του  και πως οι   δανειστές απλώς έρχονταν να βοηθήσουν, γενναιόδωρα ανταποκρινόμενοι στο αίτημα αυτό. Όπως   κάποτε   Αμερικανός   στρατηγός   στο   Βιετνάµ δικαιολόγησε  την ολοσχερή   καταστροφή  µιας   πόλης  µε το επιχείρημα ότι η πόλη έπρεπε να καταστρέφει για να σωθεί από τους Βιετκόνγκ, έτσι και η ασφυξία της Ελλάδας γιορταζόταν από την τρόϊκα ως αποτελεσματική µέθοδος επιβολής πειθαρχίας σε έναν αποπλανημένο λαό.

Υπό µια ενδιαφέρουσα οπτική, η Ελλάδα βίωσε ως χώρα, ως λαός συνολικά, αυτό που ζουν καθημερινά οι φτωχοί Βρετανοί όταν, στα κέντρα εξεύρεσης εργασίας, για να τους δοθεί κάποιο επίδομά διαβίωσης, καλούνται να υπογράψουν εξευτελιστικά κείµενο που περιέχουν φράσεις όπως: «οι µόνοι µου περιορισμοί είναι εκείνοι που θέτω εγώ ο ίδιος στον εαυτό µου».5

Στο παρανάλωμα των φαντασιώσεων του ευρωπαϊκού κατεστηµένου που ακολούθησε την τραπεζική καθίζηση του 2008, και την κρίση του ευρώ την οποία γέννησε η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, τα βαθύ ευρωπαϊκό κατεστηµένο απώλεσε και κάθε αίσθηση του µέτρου και της αυτοσυγκράτησης. Ένα περιστατικό που αποτυπώνει ανάγλυφα τον άνευ κανόνων ταξικό πολέµου του ευρωπαϊκού κατεστηµένου υπέρ των «ημετέρων» του το έζησα από κοντά όταν ήμουν ακόµη στο υπουργείο.

Κάποια στιγµή έπεσε στην αντίληψη µου πως µερικά στελέχη του υπουργείου λάµβαναν-για τα δεδοµένα του ελληνικού δημοσίου απερίγραπτα   υψηλούς  µισθούς:   ήταν ο πρόεδρος, ο αντιπρόεδρος ο  διευθύνων σύµβουλος   και τα  μέλη   του  ΔΣ   του  Ταµείου Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας, του Ταµείου που δημιούργησε τα 2ο µνηµόνιο και τα οποίο, υπό τον έλεγχο βέβαια της τρόϊκας, διαχειριζόταν ουσιαστικά τα πλειοψηφικά πακέτα µετοχών των ελληνικών τραπεζών. Όλοι τους, φυσικά, πληρώνονταν από τα δημόσια ταµεία. 

Χαρακτηριστικά   αναφέρω  ότι   ο  διευθύνων σύµβουλος λάµβανε 180.000 ευρώ ετησίως, την ώρα που ένας αρεοπαγίτης δεν έβγαζε πάνω από 60.000 και ο πρωθυπουργός της χώρας περίπου 105.000. Μιας και ο καθορισµός του ύψους αυτών των µισθών ήταν στη διακριτική µου ευχέρεια, έδωσα εντολή να µειωθούν κατά 40%, περίπου όσο είχαν µειωθεί κατά µέσον όρο όλοι οι µισθοί στη χώρα από το 2008, οπότε ξέσπασε πρώτη φορά η κρίση. Έτσι, ο ετήσιος µισθός του διευθύνοντας συµβούλου του ΤΧΣ  θα  µειωνόταν  από  180.000  σε  129.000  ευρώ,  ένα αξιοπρεπέστατο ποσό, αρκετά υψηλότερο από την ετήσια αμοιβή του πρωθυπουργού.

Ποιός είδε τον θεό και δεν τον εφοβήθη! Η τρόικα, που αδημονεί να πετσοκόψει κάθε σύνταξη, επίδομά ή δαπάνη για βασικές ανάγκες του πληθυσμού, αντί να µου δώσει τα εύσημα για την εξοικονόμηση αυτή, εξανέστη, άστραψε και βρόντηξε εναντίον µου! Ο Τόµας Βίζερ µου  έγραψε  ξανά   και  ξανά,  εκ  µέρους  σύσσωμης  της  τρόικας, απαιτώντας την ακύρωση της απόφασης µου. Γιατί; Επειδή ήταν τα δικά τους τα παιδιά, οι δικοί τους εντολοδόχοι. Βέβαια, δεν ενέδωσα στις  πιέσεις  του  Βίζερ. Όµως,  μετά την παραίτησή µου, κατά την υπουργία του Τσακαλώτου, ο µισθός  του διευθύνοντας συµβούλου αυξήθηκε  πάλι από  τις 129.000 όχι  στις 180.000  που τον είχα βρει αλλά στις … 220.000.

Να τι συµβαίνει όταν οι κατέχοντες αυθαίρετη εξουσία νιώθουν την κρίση που οι ίδιοι προκάλεσαν να τους απειλεί και να τους εκθέτει, την ώρα που χάνουν την αυτοπεποίθησή τους: επιδεικνύουν χωρίς αναστολές το άσχημο πρόσωπό τους. Έχοντας απωλέσει το όποιο ενδιαφέρον είχαν κάποτε να κερδίσουν το ιδεολογικό επιχείρημα και τις  καρδιές  των  πολλών,  οι  εκπρόσωποι  του  κατεστηµένου στρέφονται στη δολοφονία του χαρακτήρα όποιου μπει στο διάβα τους και στις τιµωρητικές πολιτικές που γνωρίζουν ότι θα φέρουν λιγότερη ευηµερία και λιγότερη ελευθερία για τους πολλούς. χρησιµοποιούν στυγνή βία για να επιβάλουν πολιτικές που ούτε ο Ρέιγκαν ή η Θάτσερ δε θα αποδέχονταν.

Κι όταν, εν τέλει, καταπνίξουν την όποια εξέγερση εναντίον τους, επιβάλλουν τελετουργίες ταπείνωσης στους ηττημένους, όπως εκείνες οι εισαγωγικές παράγραφοι στο 3ο µνηµόνιο, µε µοναδικό στόχο να καταργήσουν τον όποιο χώρο υπήρξε για διάλογο, κριτική ανάλυση και, βέβαια, αντίσταση. Εν συντοµία, ζούµε µια δεκαετία όπου το κατεστηµένο έχει πάψει πια έστω να προσποιείται ότι είναι φιλελεύθερο.

Κατά τη διάρκεια των συνοµιλιών µου µε τους δανειστές, αρκετές φορές τους προειδοποίησα ότι η συντριβή µας δεν εξυπηρετούσε τα µακροπρόθεσµα συμφέροντα τους. Εάν, τους έλεγα, η δηµοκρατικής, φιλοευρωπαϊκή, προοδευτική πρόκληση που εκπροσωπούσε η κυβέρνηση µας στραγγαλιζόταν µε ωδή βία, όπως τελικά έγινε, το αποτέλεσμα θα ήταν η ενίσχυση της ξενοφοβικής, αυταρχικής, αντιευρωπαϊκής Εθνικιστικής Διεθνούς. Αυτό προέκυψε µετά το πνίξιμο της Ελληνικής Άνοιξης του 15.

Πώς αντέδρασε το δήθεν φιλελεύθερο κατεστηµένο στην άνοδο του εθνικιστικού, μισαλλόδοξου ρεύματος τα οποίο γέννησε ο σκοτεινός, επικίνδυνος αυταρχισμός του; Η αντίδραση του θύµιζε τον πατροκτόνο που εκλιπαρεί τα δικαστήριο να του δείξει επιείκεια επειδή έµενε … ορφανός!

`

Ανεπιθύμητη δικαίωση

 

ριν από την κρίση, ως πανεπιστημιακός που έγραφε δύσβατα κείµενο για πολύ στενό κύκλο συναδέλφων, πάσκιζα να αποφύγω δύο ειδών ανθρώπους: οπαδούς και εχθρούς. Μετά την κάθοδό µου στον πολιτικό στίβο, απέκτησα πολλούς και από τους µεν και από τους δε: υποστηρικτές (που δέχονται σχεδόν ότι πω) και ορκισμένους επικριτές (που απορρίπτουν εκ προοιμίου ό,τι πω, ανεξαρτήτως περιεχομένου). Είναι κάτι για τα οποίο μετανιώνω. Δε  μετανιώνω  όµως  για  την  απόφασή  µου  να  εισέλθω  στην κυβέρνηση ώστε να πολεμήσω από εκείνο τα πόστο τον γενικευμένο ανορθολογισμό  που   αναπτύσσεται  πλέον   σε  ηπειρωτική, πανευρωπαϊκή, κλίμακα. «Δεν είναι όµως ηλίθιο», µε ρώτησε κάποτε Αµερικανός δημοσιογράφος, «να διακινδυνεύεις την καριέρα σου για να εξαφανίσεις την ηλιθιότητα;» «Όχι, αν αυτή η καριέρα δε σου λέει τίποτα, παρά µόνον χρησιμεύει ως όπλο εναντίον της ηλιθιότητας», του απάντησα.

Κατηγορίες του τύπου «έπαιξες τη χώρα στα ζάρια κι έχασες» δε µε αγγίζουν. Και δε µε αγγίζουν επειδή, ως υπουργός οικονοµικών πτωχευµέvης χώρας, δεν είχα τα δικαίωµα να τζογάρω µε το µέλλον µας. Και δεν τα έκανα! Βλέπεις, αναγνώστη, δεν είναι τζόγος να υιοθετήσεις µια στάση που είναι βέλτιστη ανεξαρτήτως του τι κάνει ο αντίπαλος σου. Η αντίσταση µέχρις εσχάτων στο 3ο µνηµόνιο ήταν η σωστή επιλογή, είτε οι δανειστές συµφωνούσαν σε βιώσιµες πολιτικές για τη χώρα είτε µας εκπαραθύρωναν από την ευρωζώνη. Ναι, θα προτιμούσαμε χίλιες φορές οι δανειστές, αντιμέτωποι µε την αποφασιστικότητά  µας,   να  μη   δεχθούν  παράταση   της χρεοδουλοπαροικίας, να επέλεγαν την πρώτη εναλλακτική (τη βιώσιμη, έντιμή συµφωνία) από το δεύτερο (το Grexit). Όµως η δική µας απόφαση να μη δεχθούμε παράταση της χρεοδουλοπαροικίας ήταν η σωστή και στις δύο περιπτώσεις. Άρα, δεν υπάρχει ούτε ίχνος τζόγου στη στάση µου.

Όσο για τις κατηγορίες ότι «κόντραρα» τους δανειστές περισσότερο απ’όσα έπρεπε, και δε δέχθηκα την προσφορά τους πιο νωρίς, αυτές εξαϋλώνονται όταν δει κανείς πως, ακόµα κι αν ήθελα να συνθηκολογήσω πριν από τον Ιούνιο, η τρόϊκα δεν είχε θέσει στο τραπέζι κάποια πρόταση στη βάση της οποίας θα «έβγαινε» το 2015, δεδομένων των αποπληρωμών που αντιμετωπίζαμε για να μην αναφερθώ στη ρήση του Bόλφγκαvγκ Σόϊµπλε ότι, στη θέση µου, ως πατριώτης, δε θα υπέγραφε ούτε εκείνος το 3ο µνηµόνιο (το οποίο µας παρουσίασε η τρόϊκα τον Ιούνιο).

Τον Μάρτιο του 2016 πέρασα ένα ολόκληρο βράδυ στην πρεσβεία του Εκουαδόρ στο Λονδίνο παρέα µε τον φίλο Τζούλιαν Ασσάνζ, ακούγοντας και ερμηνεύοντας μαγνητοφωνημένη συνοµιλία µεταξύ του γνώριμου µας Πόουλ Τόµσεν, του ΔΝΤ, και της Ντέλιας Βελκουλέσκου, η οποία ήταν πλέον η υπεύθυνη για την Ελλάδα στο ΔΝΤ. Με πικρή ικανοποίηση άκουσα τον Πόουλ να επιβεβαιώνει όσα λέω από το καλοκαίρι του 2015 για τη μη βιωσιμότητα του 3ου μνημονίου και την προδιαγεγραμμένη» αποτυχία του. Τον άκουσα ακόµα να επιµένει παθιασμένα ότι οι ορθοί δηµοσιονοµικοί στόχοι για την Ελλάδα ήταν εκείνοι για τους οποίους επέµενα εξαρχής, κόντρα στον ίδιο τον Τόµσεν εντός του Eurοgrοup και (µετά τον Απρίλιο του 2015) κόντρα στον Τσίπρα, ο οποίος, υπό την καθοδήγηση του Χουλιαράκη (δηλαδή του Βίζερ), αποδέχθηκε τους ανόητα υψηλούς στόχους πρωτογενούς πλεονάσµατος που απαιτούσαν  η  τρόϊκα  και ο … Τόµσεν.6
https://wikileaks.οrg/imf-internal-20160319

Η  µετά   την  ήττα   δικαίωση  φέρνει   ρηχή  ικανοποίηση   αλλά, τουλάχιστον, ατσαλώνει τη βούληση μπροστά στο φάσµα του κυνηγιού μαγισσών που εξαπολύουν οι νικητές εναντίον σου, στόχος του  οποίου   είναι  ο   παραδειγµατισµός  και   η  κάλυψη   των πραγματικών ενόχων  µε τρόπο   που  επιτρέπει   στο  αυταρχικό κατεστηµένο να αποποιηθεί τις ευθύνες του.

`

«Καµία χώρα δεν είναι νησί»

`

Κανένας άνθρωπος δεν είναι Νησί, ολοκληρωμένος από τον εαυτό του. Κάθε άνθρωπος είναι ένα κομμάτι της Ηπείρου, ένα µέρος του «κυρίως» Αν έστω κι ένα κοµµάτι γης παρασυρθεί στη θάλασσα, η Ευρώπη θα µικρύνει …

Τζον Νταν 7

ετά τα μέσα Αυγούστου του 2015, µε τον κόσµο µας ηττημένο αλλά ανίκητο, δεχόµουν πιέσεις να ιδρύσω νέο πολιτικό κόµµα που θα κρατούσε ζωντανό τα πνεύµα της Ελληνικής Άνοιξης. Μου ήταν αδύνατον. Τα σχέδια που είχα ήταν σφυρηλατημένα για τον προηγούμενο Γενάρη. Αν κατέβαινα και πάλι σε εκλογές, σε εκείνες τις θλιβερές του Σεπτέμβρη, και µου έβαζαν οι γνωστοί δηµοσιογράφοι τα µικρόφωνα   στο στόμα   ρωτώντας τι είχα να προτείνω,  θα αναγκαζόμουν   να  επαναλάβω   ότι  έλεγα στην προεκλογική  εκστρατεία   του  προηγούμενου   Γενάρη, µε την προσθήκη ότι αυτή τη φορά, αν οι ψηφοφόροι µε εμπιστεύονταν, οι εξαγγελίες θα γίνονταν πράξη. Η σκέψη ενός τέτοιου λόγου δεν έπειθε ούτε εµένα τον ίδιο.

Η χώρα είχε περάσει σε άλλη καµπή, πιο κρίσιµη. Τα όπλα του Γενάρη είτε είχαν στομώσει είτε είχαν παραδοθεί στον εχθρό. Ο λαός µας, παραιτημένος, µε το ΟΧΙ του στα αζήτητα, έγλειφε τις πληγές του στο σπίτι του, πάσχιζε να τα φέρει βόλια, είχε χάσει το κουράγιο του για νέες πλατείες, νέα φωτεινά ξεκινήματα. Όχι, τον Σεπτέμβρη του 2015 δε θα μπορούσα να ξαναζητήσω την ψήφο του, πιστεύοντας αυτά που του έλεγα.

Τέλη  Αυγούστου   βρεθήκαμε  µε τη   Δανάη  στο  Φρανζί, γαλλική κωμόπολη κοντά στο σύνορα µε την Ελβετία, προσκεκλημένοι του Αρνό Μοµπούρ, του υπουργού οικονοµίας της Γαλλίας πριν από τον Μακρόν, ο οποίος το 2014 είχε παραιτηθεί λόγω διαφωνίας του µε την απόφαση  του  προέδρου  Ολλάντ να στραφεί προς πολιτικές λιτότητας.  Στην   ανοιχτή  συγκέντρωση   όπου  θα   µιλούσα συνειδητοποίησα ότι είχαν έρθει χιλιάδες άνθρωποι από τη γύρω περιοχή. Αµέσως   υποψιάστηκα ότι δεν είχαν έρθει τόσο για να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους προς τη ρημαγμένη Ελλάδα µας. Για να επιβεβαιώσω την αίσθηση εκείνη, τους είπα το εξής:

Είµαι εδώ επειδή η Ελληνική Άνοιξη συνετρίβη, όπως ακριβώς η Άνοιξη της Πράγας παλαιότερο. Όµως δεν είµαι εδώ σήμερα για να σας ζητήσω συμπαράσταση για τη συντετριµµένη ελληνική δηµοκρατία. Είµαι εδώ για να τείνω ελληνική χείρα αλληλεγγύης και βοήθησε προς τη γαλλική δηµοκρατία. Γιατί, φίλες και φίλοι, αυτό είναι που τώρα μπαίνει σε δοκιµασία: Η δηµοκρατία στην Γαλλία. Η δηµοκρατία στην Ισπανία. Η δηµοκρατία στην Ευρώπη ολόκληρη.

Η µικρή Ελλάδα είναι, και δυστυχώς παραµένει, ένα δυστοπικό εργαστήριο στο οποίο δοκιμάζονται καταστροφικές δυνάμεις των τραπεζικών διασώσεων, της απορρύθμισης της μισθωτής εργασίας και της αυτοϋπονευόμενης λιτότητας. Η Ελλάδα δεν ήταν παρά ένα µακρινό για εσάς πεδίο μάχης όπου δοκιµάστηκαν τα όπλα του ευρωπαϊκού κατεστηµένου εναντίον της δηµοκρατίας, αρχής γενοµένης από την ελληνική, µε σκοπό αµέσως µετά την επέκταση του πολέµου εναντίον της γαλλικής δημοκρατίας.

Η Ελλάδα δεν ήταν ποτέ το ζητούµενο για την τρόικα και το προσωπικό της, Εσείς είσαστε Γι αυτό είµαι εδώ. Επειδή αυτό που συνέβη σε εµάς αρχίζει να συµβαίνει σε εσάς.

Kρivοvτας από την αντίδραση του κοινού, κατάλαβα ότι είχα χτυπήσει ευαίσθητο νεύρο. Πράγµατι είχαν συγκεντρωθεί εκεί γιατί συναισθάνονταν ότι αυτό που έκαναν οι ισχυροί της Ευρώπης στους Έλληνες δεν ήταν παρά µια πρόβα τζενεράλε γι αυτό που σχεδίαζαν για τους Γάλλους. Κι όταν τους είπα ότι ο Σόϊµπλε δεν έκρυβε καν καλά το όνειρό του να εγκαταστήσει την τρόϊκα στο Παρίσι, ήξεραν καλά τι έλεγα είδα στα µάτια τους την αναγνώριση µιας αλήθειας που την έκρυβαν μέσα τους αλλά την οποία, έως εκείνη τη στιγµή, δεν τολµούσαν να αντιμετωπίσουν συνειδητά.

Σε εκείνο τα χωράφι, στη µέση του γαλλικού πουθενά, όπου απευθυνόμουν σε χιλιάδες Γάλλους, αποφάσισα τι θα έκανα τι έπρεπε να γίνει. Αντίστοιχες συγκεντρώσεις στη Γερμανία ενίσχυσαν την απόφασή µου: έπρεπε να δουλέψουμε πανευρωπαϊκά ώστε οι πιο αδύναµοι, τα θύµατα της κρίσης του ευρωπαϊκού τραπεζικού, παρεοκρατικού καπιταλισμού να ενώσουν τα χέρια ανεξαρτήτως εθνικότητος και παραβιάζοντας τους διαχωρισμούς μεταξύ χωρών-δανειστών και χωρών-οφειλετών.

Ο µοναδικός ρεαλιστικός τρόπος να αντιμετωπιστεί ταυτόχρονα τα Βαθύ Κατεστημένο και η Εθνικιστική Διεθνής που εκείνο δημιούργησε µε τον αδιέξοδο αυταρχισμό του ήταν η σύσταση ενός πανευρωπαϊκού, δημοκρατικού, ουμανιστικού κινήµατος. Στόχος του οποίου είναι να επιτύχει εκεί όπου απέτυχε η γενιά του 1929: να επεκταθεί πέρα από τα εθνικά σύνορα και τα κοµµατικά στεγανά, ώστε να βάλει φρένο ολίσθηση προς µια μεταμοντέρνα εκδοχή της δεκαετίας του 1930.

Μερικούς μήνες µετά, στις 9 Φεβρουαρίου 2016, τα κίνημα εκείνο γεννήθηκε. Επιλέξαµε τα φημισμένο θέατρο Φολκσµπύνε του Βερολίνου για να ιδρύσουμε τα Κίνηµα για τη Δηµοκρατία στην Ευρώπη, το DiEM25.8 Η ενέργεια και ο ενθουσιασµός που δεν είχα για την ίδρυση ελληνικού κόµµατος τα καλοκαίρι του 2015 µε κατέκλυσε όταν διαπίστωσα την πραγματική δίψα που υπάρχει στην Ευρώπη για τα πνεύµα της Ελληνικής Άνοιξης.

Μια µέρα, σύντοµα, θα έρθει η ώρα, σκέφτηκα, το μεταλαµπα-δευµένο σε ολόκληρη την Ευρώπη πνεύµα της Άνοιξης του 15 να επαναπατριστεί και να ξαναδώσει την ελπίδα και το έναυσµα για επιστροφή στην πολιτική δράση στους υπέροχα γενναίους και ενάρετους Έλληνες που εμφύσησαν ζωή, χιούµορ και ελπίδα σε ολόκληρη την ήπειρο. Το σημειωματάριο µου έγραφα, τη μέρα που ιδρύαµε το DiEM25 στο Βερολίνο, ότι όταν έρθει εκείνη η μέρα οι Έλληνες μέλη του DiEM25 θα μπορέσουμε να πούµε, παραφράζοντας τον Σεφέρη, «εµείς που τίποτα δεν είχαµε τους διδάξαµε τη γαλήνη και την ισηγορία».

Από τότε το Diem25 φύτρωσε σε τριάντα ευρωπαϊκές χώρες, με πρώτη και καλύτερη τη Γερμανία, όπου αριθμεί δεκάδες χιλιάδες μέλη. Στις αρχές του 2017 ήρθε και στην Ελλάδα, με παρθενική εκδήλωση στο κατάμεστο Βελλίδειο της Θεσσαλονίκης. Σύντοµα το Diem25 θα ιδρύσει «εκλογικά σκέλη», δηλαδή εθνικά κόμματα που θέτουν το πρόγραμμά μας στην κρίση των ψηφοφόρων σε κάθε χώρα ξεχωριστά, εξειδικευμένο προφανώς στις ιδιαίτερες συνθήκες της κάθε χώρας.

Πώς θα εξελιχθεί τα εγχείρημα δεν έχω ιδέα. Η ιδέα και μόνον ότι πασχίζουμε να στήσουμε εκ του μηδενός το πρώτο πραγματικά πανευρωπαϊκό, διεθνικό κίνημα, χωρίς καμία χρηματοδότηση ή υπάρχουσα κομματική δομή, ακούγεται ουτοπικό. Πάvτως για εμάς που το βάλαμε στο σκαριά περισσότερο ουτοπική ακούγεται η άποψη ότι η σημερινή πορεία της Ευρώπης προς την απαξίωση, την αποδόμηση και τον μισανθρωπισμό θα διακοπεί είτε από το ίδιο το κατεστηµένο είτε από την επιστροφή στον κόρφο του κράτους-έθνους, όπου ελλοχεύουν οι εγχώριες ολιγαρχίες.

Πολλοί φίλοι και συνοδοιπόροι μάς βλέπουν με σκεπτικισμό. Η ιδέα της Ευρώπης έχει πληγωθεί τόσο βαθιά, κυρίως λόγω των γεγονότων του 15 το οποίο εξιστόρησα σε τούτες τις σελίδες, ώστε άνθρωποι, καλοί σαν το άλας της γης της να στρέφουν την πλάτη. Ακόμα και συμπαθούντες του διεθνιστικού πανευρωπαϊσμού του DίΕΜ25 μας απορρίπτουν ως αθεράπευτα ρομαντικούς.

`

`

Όμως επίτρεψε μου, αναγvώστη, να μοιραστώ μαζί σου μια τελευταία σκέψη: Το κίνημα μας μπορεί να φαίνεται ρωµαντικό, ουτοπικό, όμως η στρατηγική της εποικοδομητικής ανυπακοής εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο συνδυασμός του εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του εναντίον αυτής της Ευρωπαϊκης Ένωσης, η σφυρηλάτηση στην πράξη ενός ευρωπαϊκού «δήμου», είναι ίσως η μόνη πρακτική εναλλακτική στη δυστοπία που φέρνει η σταδιακή αποδόμηση της Ευρώπης, αρχής γενομένης με το Brexit. Αυτή ήταν η πεποίθηση μου ως υπουργού οικονομικών. Αυτή παραμένει η πεποίθηση μου σήμερα.

Μπορεί, βέβαια, να έχω άδικο. Ο κίνδυνος όμως δεν είναι να στοχεύσουμε ψηλά και να αστοχήσουμε. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι να κοιτάμε χαμηλά και να καταλήξουμε μονίμως γονατισμένοι. Μπορεί κάλλιστα η Ευρώπη, ως πολιτική ένωση, να έχει περάσει το σημείο της μη επιστροφής, ελέω της τρόικας και των «λοιπών δημοκρατικών δυνάμεων», όπως λέγαμε κάποτε περιπαικτικά. Κι έτσι να είναι όμως: Το Diem25 είναι, πιστεύω, μοναδικά χρήσιμο. Και δεν το πιστεύουμε μόνο όσοι συνεχίζουμε να ελπίζουμε για την Ευρώπη.

Λίγο μετά τα πέρας της επιτυχημένης ιδρυτικής εκδήλωσης του DίΕΜ25 στο Βερολίνο, τον Φλεβάρη του 2016, θυμάμαι να κυκλοφορώ ανάμεσα στον κόσμο που έβγαινε από τα θέατρο. Με τις φλέβες μου να ξεχειλίζουν από αδρεναλίνη και ελπίδα, έπεσα πάνω σε παλιό Γερμανό ακτιβιστή. Φαινόταν απαθής. Επειδή είναι άνθρωπος τον οποίο εκτιμώ, παρά τη στοχοπροσήλωσή του στην … απαισιοδοξία, τον ρώτησα, πώς του φάνηκε το εγχείρημα. «Καταδικασμένο», ήταν η μονολεκτική του απάντηση.

«Τότε τι στα κοµμάτια κάνετε εδώ;», άκουσα τον σύντροφο µου Σρέτσκο Χόρβατ, που ήταν εκεί δίπλα, να τον ρωτάει θυµωµένα.

«Επειδή θέλω να είµαι κοντά στους ανθρώπους που θα πρέπει να μαζέψουν τα κοµμάτια από τα πάτωµα όταν το όλο οικοδόμημα καταρρεύσει», απάντησε.

Πρόκειται για εξαιρετικό λόγο να κρατήσουμε ζωντανή, σε ολόκληρη την Ευρώπη, τη μικρή φλόγα που άναψε ο λαός μας εκείνη την Άνοιξη του 15.

ΤΕΛΟΣ

 

 

 

Συμπέρασμα

Εκπληκτικό βιβλίο. Μπράβο στον συγγραφέα και το επιτελείο του, για τον ανυπολόγιστο κόπο πούκαναν για να γραφτεί. Αν το 1/1000 αυτών τους των προσπαθειών, αφιερώσουν και οι συμπατριώτες–συμπατριώτισσες, για να το διαβάσουν, είμαι περισσότερο από βέβαιος ότι το κέρδος για τη χώρα μας που αργοπεθαίνει  θάναι μεγάλο.

Ναι, θέλει αρκετό χρόνο και όρεξη, για να κάτσει κανείς και να μελετήσει τις 829 σελίδες, που νομίζω πως συμπυκνώνουν ανθρώπινες γνώσεις δεκάδων σύγχρονων βιβλίων –πέρα που είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν όλα συγκεντρωμένα, στην εποχή της παντοδυναμίας της εικόνας, του ήχου και του φευγαλέου των κοινωνικών δικτύων.

Οι αναλύσεις, τα συμπεράσματα, οι σκέψεις, οι αποκαλύψεις, τα γεγονότα, στα παρασκήνια και στα προσκήνια, το τι παιχνίδια παίχτηκαν, παίζονται και θα συνεχίσουν να παίζονται στις πλάτες μας-έως ότου αποφασίσουμε να πάρουμε στα χέρια τις τύχες και τη ζωές μας, έως ότου σηκωθούμε από το από pc, το κινητό, την πολυθρόνα, αφήνοντας στην άκρη το εγώ και την ανάθεση σε άλλους τα του οίκου μας και βγούμε στους δρόμους, παλεύοντας όλοι, δίπλα-δίπλα γι’αυτό…

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΠΙΛΟΓΟΥ.

1. Eκείvη η γεμάτη σχόλιά μου έκδοση του 3ου μνημονίου μπορεί να διαβαστεί, στα αγγλικά, εδώ: https://www.yanisvarοufakiS.eu/wp-cοntent/upIοads/2015/08/mοu-annοtated-by-yv.pdf

2. Βλ κεφάλαιο 6.

3. There Is Νο Alternative TINA.

4. Επρόκειτο για διάλεξη την οποία έδωσα την 23η Οκτωβρίου 2013 στην Πολιτειακή Βιβλιοθηκη σιο Σύδνεϋ της Αυστραλίαs. Το κείμενό της, στα αγγλικά, είναι διαθέσιμο εδώ: https://www.yanisvarοufakis.eu/2013/10/25/the-dirty-warfοr-eurοpes-integrity-and-sοul-eurοpe-innaugural-pubΙic-lecture-uws-statelibrary-οf-new/

5. Βλ. Lynne Friedli & Rοbert Stearn, «Pοsitive affect as cοercive strategy», http://mh.bmj.cοm/cοntent/41/1/40.

6. Επειδή πολλοί θα με ρωτήσουν εύλογα, ποιος, έδωσε τη μαγνητοφωνημένη εκείvη συνομιλία στον Τζούλιαν Ασσάνζ και στο Wikileaks, να πω ευθαρσώs ότι δε γνωρίζω. Ομολογώ ότι ρώτησα τον Τζούλιαν. Όμωs ο Τζούλιαν τηρεί ως ιερό κανόνα την πολιτική της μη αποκάλυψης των πηγών του Wίkίleaks. Όποιοs πάντωs θέλει να διαβάσει το κείμενο εκείνης της συνομιλίας μπορεί να το βρει εδώ: https://wikileaks.οrg/imf-internal-20160319/

7. «Νο man is an Island, entire οf it self; every man is a piece οf the Cοntinent, a part οf the main; if a clοd be washed away by the sea, Eurοpe is the less … ». Βλ Jοhn Dοnne, «Meditatiοn XVII», Devοtiοns upοn Emergent Occasiοns.


8. Demοcracy in Eurοpe Mοvement σημαίνουν τα αρχικά του. Όσο για το 25, προέκυψε από τη σκέψη ότι έχουμε ως το 2025, το πολύ, πριν να είναι αργά για τη δημοκρατία στην Ευρώπη.

Y.Γ. Αν κάποια λινκ δεν ανοίγουν, δεν είναι, νομίζω, άσχετο με τις θλιβερές εξελίξεις και την απειλούμενη έκδοση στην «φωλιά του κτήνους», του ιδρυτή των  Wikileaks Τζούλιαν Ασσάνζ.

`

Υ.Γ. Μορφοποίηση: Τίτλοι, Λεζαντες, επικεφαλίδες, έντονα, χρώματα, εικόνες,σκίτσα κ.λ.π. δικά μας.

 


**Συνέχεια Διευκρίνησης από σύνταξη για το Γιάνη Βαρουφάκη και το βιβλίο του:

498

(…) «Θεμιτό να έχουμε όλοι τις απόψεις μας γιά τον συγγραφέα και το έργο του. Όμως προκαλεί μεγάλη απορία το γεγονός, ότι για τόσα καίριας σημασίας γεγονότα, συζητήσεις, περιγραφές, με υπουργούς, πρωθυπουργούς, προέδρους, αλλά και με Ε.Ε., ΔΝΤ, τόσο καιρό-αρκετό νομίζω-δεν τόλμησε, (πλήν Γερούν Ντάισελμπλουμ τελευταία), κανείς, εδώ ή έξω, να διαψεύσει, κάτι, (όμως συγκεκριμένο), από τα όσα αναφέρονται».

Γιατί τόσοι δημοσιογράφοι και δημοσιολογούντες, που κάνουν την «κλωστή τριχιά», που έχουν καταλογίσει στον Γιάνη Βαρουφάκη «όλα τα δεινά της χώρας», που τον έχουν «καταξεσκίσει» και απειλήσει με δικαστήρια, στρατοδικεία και …αγχόνες ακόμη, γιατί δεν έχουν κάνει τίποτε; Ούτε ένα (αρ.1) ρεπορτάζ για να καταρρίψουν τις -όπως ειρωνικά λένε- «μπαρούφες» του; Και ας αφορούν την Ελλάδα, που τόσο «κόπτονται», την Ευρώπη που τόσο «θαυμάζουν»…

Θεωρώ όμως ότι έχει πολύ σοβαρές ευθύνες για τα λάθη και τις παραλείψεις του, και που κατά την αναλογίαν (του), θα «πληρώνουμε» για πολλές 10ετίες. Όπως επίσης, δεν παραβλέπω, τις ιδιαίτερες γνώσεις και ικανότητες του, την εντιμότητα, την αξιοπρέπεια, τον πατριωτισμό και το σεβασμό σε ιδέες και αρχές.

Και επειδή φρονώ, ότι είναι όχι μόνο ψευδείς και άδικες σχεδόν όλες, οι σε βάρος του κατηγορίες, είναι όχι μόνο πολύ μεροληπτική η απόκρυψη-της αληθινής ή μη-αφήγησης του, αλλά και «βγάζει μάτι» η «ειδική» στοχοποίηση του από εχθρούς και «φίλους», για αυτό θεωρώ χρέος μου να παραθέσω την εξιστόρηση του ΤΟΤΕ. Και τα συμπεράσματα όλων μας…


`

`

ΕΙΠΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΥΤΟ:

Advertisements

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη – Best Seller (Μέρος 11Α – Κεφάλαιο 17º)

`

ΤΤου  Ιngrann Pin των Financial Times: Τσίπρας απειλεί με Τζένγκα την Ευρωζώνη.

`

…«Ο Αλέξης όμως δεν πτοήθηκε.  Με πληροφόρησε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Στουρνάρας, οι μυστικές μας υπηρεσίες, το βαθύ κράτος δηλαδή, αλλά και κάποια  μέλη της κυβέρνησης μας βρίσκονταν σε «ετοιμότητα».   Υπαινισσόταν εμμέσως πλην σαφώς κάποιου είδους πραξικόπημα

Άλλη μία φορά τον αντέκρουσα: «Ας προσπαθήσουν! Συνειδητοποιείς τι σημαίνει 61,3%;» 

Τότε άλλαξε κάπως ρότα λέγοντας μου ότι ο Δραγασάκης προσπαθούσε να τον πείσει να µε ξεφορτωθεί, όπως και όλους της Αριστερής Πλατφόρµας και των Ανεξάρτητων Eλλήνων του Καµµένου,

και

να ηγηθεί κυβέρνησης συνασπισµού µε τη Νέα Δηµοκρατία, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάµι, τον διαβεβαίωνε μάλιστα, σύµφωνα πάντα  µε τον Αλέξη, ότι µόλις υπογραφόταν η συµφωνία µε την τρόικα, ο Αλέξης θα μπορούσε να ξεφορτωθεί Νέα Δηµοκρατία, ΠΑΣΟΚ και Ποτάµι και να µε επαναφέρει!

Του είπα ότι ήταν η πιο ηλίθια ιδέα που είχα ακούσει ποτέ  στη ζωή µου.  Χαµογέλασε συμφωνώντας, χρησιμοποιώντας µάλιστα  µια έκφραση για να περιγράψει τον Δραγασάκη που κι αυτήν δεν μπορώ να την επαναλάβω εδώ…

(Προηγούμενα Κεφάλαια 15-16 )

`

(Διευκρίνηση Σύνταξης: Τιμώ και σέβομαι το Γιάνη Βαρουφάκη. Αναγνωρίζω, την εντιμότητα, την αξιοπρέπεια, το θάρρος, το σεβασμό σε ιδέες και αρχές, καθώς και τις εξαιρετικές γνώσεις και επιστημονικές του ικανότητες του. …Δεν έχω την τιμή να τον γνωρίζω, ούτε τον ψήφισα ποτέ, ούτε διαφαίνεται, ιδίως τώρα, που κατεβαίνει στις εκλογές, λόγω, κυρίως μη πολιτικής συμφωνίας (για Καπιταλισμό-ΕΕ κ.α.)…

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΑΡΘΡΟΥ **)

`

Ανίκητοι ηττημένοι

`

 

ο ίδιο βράδυ, Σάββατο 27 Ιουνίου, µετά την άρον άρον επιστροφή από τις Βρυξέλλες, συγκλήθηκε τα πολεµικό συµβούλιο στο Μαξίµου. Τη Δευτέρα το πρωί οι τράπεζες θα ξέµεναν από ρευστό και θα ξεκινούσε η βασανιστική προ-δηµοψηφισµατική εβδοµάδα.

Τα κανάλια της τρόϊκας εσωτερικού θα έδιναν ρεσιτάλ μαύρης προπαγάνδας δαιµονοποιώντας την αντίσταση στην τρόϊκα εξωτερικού και παρουσιάζοvτας το ΝΑΙ στο πιο αντιευρωπαϊκό τελεσίγραφο ως την επιλογή «µένουµε Ευρώπη».

Όµως το µέγα ερώτημα της στιγµής ήταν αν εµείς, το πολεµικό συµβούλιο, θα χρησιµοποιούσαµε το δηµοψήφισµα για να επανενεργοποιήσουµε το σχέδιο απόδρασης από τη χρεοδουλοπαροικία ή το νεότερο σχέδιο του «στρίβειν διά του δηµοψηφίσµατος«.

Σε όλα τα προηγούµενα πολεµικά συµβούλια, ακόµα και σε εκείνα όπου µειοψηφούσα οικτρά, τα αρχικό σχέδιο μάχης που είχα καταθέσει στον Αλέξη πριν από τις εκλογές, σε περίπτωση που µας έκλειναν τις τράπεζες, δεν είχε αμφισβητηθεί από κανέναν. Μόνο ο Σταθάκης το απέρριπτε λέγοvτας από την πρώτη µέρα, και προς τιµήν του, ότι εκείνος θα αποδεχόταν ότι µας έδινε η τρόϊκα την υστάτη στιγµή.

Ακόµα και ο Δραγασάκης, όταν τους ρώταγα αν σε αντίποινα του κλεισίµατος των τραπεζών από την τρόϊκα θα κουρεύαµε τα οµόλογα SMP της ΕΚΤ, αν θα ενεργοποιούσαµε το παράλληλο σύστημα πληρωµών, αν θα προχωρούσαμε σε ρήξη όπως λέγαµε εξαρχής, απαντούσε επαναλαμβάνοντας το γνωστό πλέον: «Ναι, θα τα κάνουµε αλλά έως τότε βαδίζουµε µε το καλό σενάριο».

Για να σας δούµε τώρα, σύντροφοι, σκεφτόµουν εκείνο τα βράδυ της 27ης Ιουνίου, τώρα που το «καλό σενάριο» τετέλεσται.

Με την έναρξη της συνεδρίασης, λίγα λεπτά αφότου μπήκαµε στην αίθουσα µε τον Ευκλείδη, τους υπενθύµισα τη συµφωνία που είχαν «ορκιστεί» επανειλημμένα να τηρήσουν: αν η τρόϊκα και η ΕΚΤ έκλειναν τη στρόφιγγα του ELA, ώστε να κλείσουν τις τράπεζες για να µας σύρουν σε ένα τετράµηνο, χρηματοοικονομικό ανυπόστατο µνηµόνιο, µε καταστροφικά επίπεδα νέας λιτότητας, αντικοινωνικά µέτρα που επιδίωκαν την περαιτέρω εξαθλίωση των φτωχότερων και την εξασφαλισμένη επιδείνωση της χρεοκοπίας του κράτους, των τραπεζών, των οικογενειών και των επιχειρήσεων, θα αντιδρούσαμε µε τα προσυμφωνημένα µεταξύ µας τριπλά αντίποινα.

(περισσότερα…)

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη – Best Seller (10º μέρος/11 – Κεφάλαια 15º-16º )

«Ως  πατριώτης,  όχι  (δεν  θα  το  υπέγραφα). 

Είναι  κακό για τον λαό σου»!.

`

 Φοβερά* πράγματα έγιναν τότε. Που κρύφτηκαν από τα ΜΜΕ, τους «δημοσιογράφους», τους αναφέρομενους. Με συνέπεια να φαντάζουν «ως μη γενόμενα». Γιατί; Μην οξυνθούν τα πνεύματα, μη θολώσει η εικόνα της ΤΙΝΑ (Δεν υπάρχει εναλλακτική) ή μήπως και δεν μάθουμε την νοστιμότερη συνταγή της …ταραμοσαλάτας; Τα συμπεράσματα ευθύνη κάθε ενός και κάθε μιάς μας.

 * Κατά την ταπεινή μου γνώμη.

(…) Ζωντανεύοντας κάπως, ο Bόλφγκαvγκ συμφώνησε και είπε:

Β. Σόϊμπλε: «Γι αυτό σου είπα να πείσεις τον πρωθυπουργό σου να εξετάσει στην περίπτωση ενός τάιμ άουτ».

Γ. Βαρουφάκης: «Μόνο που η καγκελάριος σου έβαλε τέλος σε αυτή τη συζήτηση».

Β. Σόϊμπλε: «Τότε το μόνο που σου μένει είναι το μνημόνιο», είπε επανερχόμενος στην ίδια μη λύση.

Μόνο μια κίνηση πέρα από λογικά επιχειρήματα και ρητορική θα μπορούσε να σπάσει τον φαύλο κύκλο. Μια ανθρώπινη κίνηση, σκέφτηκα.

Γ. Βαρουφάκης:«Bόλφγκαvγκ, μπορώ να σου ζήτησα μια χάρη;» τον ρώτησα ταπεινά. Έγνεψε καταφατικά. Ενθαρρυμένος προχώρησα:

  Γ. Βαρουφάκης: «Είσαι στην πολιτική ζωή εδώ και σαράντα χρόνια. Εγώ μόνο εδώ και πέντε μήνες. Γνωρίζεις από τις προηγούμενες συναντήσεις μας πως παρακολουθώ με ενδιαφέρον τα άρθρα σου και τις ομιλίες σου από τα τέλη της δεκαετίας του 80. Θα ήθελα να ξεχάσεις για μια στιγμή πως είμαστε υπουργοί, ώστε να σε συμβουλευτώ. Όχι να με διατάξεις τι να κάνω. Αλλά να με συμβουλεύσεις. Mπoρείς να μου κάνεις αυτήν τη χάρη;»

Κάτω από τα άγρυπνο βλέμμα των σαστισμένων υφυπουργών του ξανάγνεψε καταφατικά. Αναθαρρεύοντας άλλη μία φορά, τον ευχαρίστησα και τον ρώτησα:

  Γ. Βαρουφάκης: «Στη θέση µου θα υπέγραφες το µνηµόνιο;»

Περίμενα πως θα μου έδινε την αναμενόμενη απάντηση ότι, δεδομένων των περιστάσεων, δεν υπάρχει εναλλακτική, συνοδευόμενη από τα συνήθη επιχειρήµατα που στερούνταν της οποιοσδήποτε οικονομικής λογικής. Δεν τα έκανε όμως. Αντ’αυτού κοίταζε έξω από τα παράθυρο. Για τα δεδομένα του Βερολίνου, ο καιρός ήταν ζεστός και ηλιόλουστος. Μετά γύρισε προς το μέρος μου και η απάντηση του με αποσβόλωσε

  Β. Σόϊμπλε: «Ως πατριώτης, όχι. Είναι κακό για τον λαό σου»…

 

`

`

(Διευκρίνηση: Τιμώ και σέβομαι το Γιάνη Βαρουφάκη. Αναγνωρίζω, την εντιμότητα, την αξιοπρέπεια, το θάρρος, το σεβασμό σε ιδέες και αρχές, καθώς και τις εξαιρετικές γνώσεις και επιστημονικές του ικανότητες του. …Δεν έχω την τιμή να τον γνωρίζω, ούτε τον ψήφισα ποτέ, ούτε διαφαίνεται, ιδίως τώρα, που κατεβαίνει στις εκλογές, λόγω, κυρίως μη πολιτικής συμφωνίας (για Καπιταλισμό-ΕΕ κ.α.)…

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΑΡΘΡΟΥ **)

`

Τέλος Άνοιξης

 

`

ο τέλος του παιχνιδιού, το τελικό ξήλωµα του πουλόβερ, ήρθε εξήντα έξι µέρες ύστερα από εκείνο το βράδυ στα Εξάρχεια. (Βλέπε Κεφ. 14) Μια γελοιογραφία του Γιάννη Ιωάννου περιγράφει παραστατικότατα τις µέρες εκείνες. Στο σκίτσο η Ελλάδα εµφανίζεται γονατισμένη, µε τα χέρια δεµένα πισώπλατα, να προσπαθεί να αποδράσει. Πίσω της η ΕΕ, απειλητική φιγούρα µε το τσεκούρι του δήµιου υψωμένο, να την επιπλήττει που αρνείται να µείνει ακίνητη και να ακουμπήσει πειθήνια τα κεφάλι της στην πέτρα: «θα δείξεις λίγη υπευθυνότητα επιτέλους;» της φωνάζει.

Η δική µου εµπειρία από την περίοδο εκείνη αποδίδεται καλύτερα μέσα από µια άλλη αλληγορία: Το τέλος τoυ παιχνιδιού, το θεατρικό έργο του Σάµουελ Μπέκετ. Εκείνες τις εξήντα έξι µέρες ήταν σαν να παιζόταν μακρόσυρτα και βασανιστικά μπροστά στα μάτια µου στη µεγάλη σκηνή των Βρυξελλών, του Βερολίνου και του Μαξίµου. Η ιστορία του τυφλού, αυταρχικού Χαµ αποτύπωνε τέλεια στον καµβά του συµβολισµού τα βασικό µοτίβο του ευρωπαϊκού δράµατος, από τότε που η Ευρώπη χτυπήθηκε από την τραγική κατάρρευση του 2008 έως το τέλος της Άνοιξης του 2015. Όπως ο Χαµ επιβάλλει διαρκώς στον υπηρέτη και παραγιό του Κβο την εξαντλητική επανάληψη ανώφελων αγγαρειών, καθώς κι οι δύο πλησιάζουν σ ένα αναπόφευκτο αλλά και άπιαστο τέλος, ταυτόχρονα αναθεµατισµένο και επιθυµητό, έτσι και το βαθύ ευρωπαϊκό κατεστηµένο, χωρίς να έχει ιδέα πώς θα μπορούσε να διατηρήσει τον ασφυκτικό έλεγχο των κοινωνιών µας χωρίς να τις συνθλίψει, συνωµοτούσε προς µια κατάληξη αναπόφευκτη, αναθεµατισµένη αλλά και, για κάποιους στην κυβέρνησή µας, επιθυµητή.

`

Καθ΄όλο τον Μάιο, και βέβαια τον Ιούνιο, ήµουν σίγουρος ότι τα παιχνίδι που είχαν επιλέξει να παίξουν ο Αλέξης και τα πολεµικό µας συµβούλιο ήταν χαµένο. Απλώς προέβαιναν μηχανικά στις κινήσεις που θα οδηγούσαν στο αναπόδραστο µατ. Η μόνη ψευδαίσθηση που επιβίωνε μέσα µου ήταν η υποβόσκουσα ισχνή ελπίδα ότι, δεν μπορεί, ο Αλέξης θα αντιδρούσε μπροστά στον εξευτελισµό που του επιφύλασσε η τρόικα και, την ύστατη ώρα, θα επέλεγε να παίξει ένα άλλο παιχνίδι το παιχνίδι που σχεδιάζαμε εξαρχής.

Κάθε μέρα που περνούσε, η ισχνή ελπίδα εξασθενούσε. Αλλά, όσο επιβίωνε, όσο αµυδρή κι αν ήταν θα παρέµενα. Αν μη τι άλλο, είχα υποχρέωση να μη διευκολύνω τους δεσµοφύλακες της χώρας µου. Βλέποντας τους να βγάζουν αφρούς στη σκέψη ότι έπρεπε να βρουν τρόπο να µε αντικαταστήσουν, ώστε να πέσει η υπογραφή από πειθήνιο υπουργό οικονοµικών στο 3ο μνημόνιό τους, την οποία δεν περίµεναν από µένα, ατσαλωνόταν η αποφασιστικότητα µου να μην τους κάνω τη χάρη παραιτούµενος.

Όση ενέργεια µου απέµενε την αφιέρωσα σε πέντε καθήκοντα; στον αγώνα να υποστηρίξω την προσπάθεια της οµάδας εργασίας µας, υπό το ΣΔΟΕ, για το αλγοριθµικό κυνήγι των µεγαλοφοροφυγάδων, στην εκστρατεία να «µαντρώσουμε» τον ΟΠΑΠ ώστε να περιοριστεί η κοινωνική καταστροφή από τις βιvτεοµnχανές του τζόγου, στην προετοιµασία των παρουσιάσεών µου στο Eurogroup (ώστε να είναι όσον τα δυνατόν πιο εµπεριστατωµένες και αποτρεπτικές των σχεδίων της τρόικας), στην ανάπτυξη του παράλληλου συστήματος πληρωµών (συµπεριλαµβανοµένου του Σχεδίου Χ) και στην πρώτη προτεραιότητα µου, τη σύσταση του αξιόπιστου «Σχεδίου για την Ελλάδα», που είχαµε συµφωνήσει µε τον Nιέιβιvτ Λίπτον. Με τον Τζεφ Σάκς, τον Γκλεν Κιµ, τον Τζέιµι Γκάλµπρεϊθ και την εταιρεία Lazard ήδη εργαζόσασταν πάντα στα τρία τελευταία, µε σηµαντική συμβολή των Νόρµαν Λάµοντ, Λάρρυ Σάµµερς και Τόµας Μάγερ.

 

Στις 7 Μαίου θα μου δινόταν η ευκαιρία να παρουσιάσω για πρώτη φορά το πρόπλασμα του «Σχεδίου για την Ελλάδα», στο πλαίσιο κεντρικής ομιλίας στις Βρυξέλλες οργανωμένης από τον βελγικό ΣΕΒ και με την υποστήριξη της κυβέρνησης του Βελγίου. Ήταν μια ευκαιρία να εισπράξω σχόλια και κριτικές πριν το παρουσιάσουμε στο επόμενο Eurogroup της 11ης Μαίου, και με τη σκέψη ο Τζεφ να το παρουσιάσει ταυτόχρονα, εκ μέρους μου, στο ΔΝΤ και στον Ντέιβιντ Λίπτον. Δεν περίμενα βέβαια ούτε για μια στιγμή πως ο Σόιμπλε και τα περιβάλλον του θα υποδέχονταν το «Σχέδιο για την Ελλάδα» με ανοιχτές αγκάλες, ανεξαρτήτως της αξίας του, Όμως η προοπτική μιας στήριξης του «Σχεδίου» από τα Νο 2 του ΔΝΤ και τον Λευκό Οίκο, με τον οποίο ο Λίπτον συνδεόταν στενά, ίσως έδινε την ευκαιρία σε μερικούς, λιγότερο μεροληπτικούς, υπουργούς οικονομικών του Eurogroup να διαφοροποιηθούν από τη σκληρή γραμμή Σόιμπλε-Ντάισελµπλουμ

Πριν μεταβώ στις Βρυξέλλες, αποφάσισα να ταξιδέψω πρώτα στο Παρίσι και στη Ρώμη, και μετά την ομιλία των Βρυξελλών να πάω και στη Μαδρίτη, ώστε να ελέγξω κατά πόσον το «Σχέδιο για την Ελλάδα» θα έβρισκε κάποια θετική ανταπόκριση κι εκεί.

`

Με τέτοιους εχθρούς, τι να τους κάνετε τους συντρόφους;

κεί που είχαν φτάσει το πράγματα, δεν είχαμε και πολλά να χάσουμε. Γνώριζα πως το αδιέξοδο της δήθεν διαπραγμάτευσης ανησυχούσε Γάλλους, Ιταλούς και Ισπανούς. Ετσι, αποφάσισα να είμαι ειλικρινης και να ζητήσω ευθέως από τον Γάλλο, τον Ιταλό και τον Ισπανό ομόλογό μου, τους οποίους επισκέφτηκα τον έναν μετά τον άλλο στην έδρα

(περισσότερα…)

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη – Best Seller (9º μέρος/11 – Κεφάλαια 13º-14º )

 

 

Α.Τ.: …«Μια στάση πληρωµών προς το ΔΝΤ θα ερµηνευόταν ως στάση πληρωµών προς όλους τους δανειστές, δίνοντας έτσι το έναυσµα στον Ντράγκι να µας κλείσει τις τράπεζες.»..

«Εδώ είµαστε», σκέφτηκα. «Μου επιτίθεται στο Κυβερνητικό Συµβούλιο χωρίς καν να έχω αρθρώσει λέξη»…Eίχα άδικο. Μετά από µια σύντοµη παύση, όπως (..) οι κορυφαίοι τραγωδοί, συνέχισε, µε τη φωνή του να δείχνει αυτοπεποίθηση. Και δεν ήταν µόνον η φωνή του. Όλο του το σώµα είχε αρχίσει να εκπέµπει θετική ενέργεια. Τα λόγια του δε έκρυβαν ευχάριστες εκπλήξεις:

» Όµως, ξέρετε κάτι, σύντροφοι; Έχει δίκιο! Φτάνει πια. Ως εδώ. Αποδεχθήκαμε τους κανόνες τους. Αποδεχτήκαμε τη διαδικασία τους. Κάναµε µεγάλους συµβιβασµούς για να τους δείξουµε πως είμαστε έτοιµοι να τα βρούµε µαζί τους. Κι αυτοί το µόνο που κάνουν είναι να καθυστερούν και να ρίχνουν σ’ εμάς το φταίξιµο για την καθυστέρηση. Η Ελλάδα, τους αρέσει δεν τους αρέσει, παραµένει κυρίαρχο κράτος, κι εµείς, η κυβέρνηση, έχουµε καθήκον να τους πούµε Αρκετά!

» Και τότε σηκώθηκε όρθιος, γύρισε προς εµένα, προέτεινε το δεξί χέρι δείχνοντας  µε τον δείκτη και µε φωνή που εξέπεμπε ψυχολογική και ηθική ανανέωση είπε:

» Όχι µόνο θα σταματήσεις τις πληρωµές στο ΔΝΤ, αλλά θα πάρεις το αεροπλάνο να πας αυτοπροσώπως στην Κυρία να της το πεις ο ίδιος στην Ουάσινγκτον πως θα προβούµε σε στάση πληρωµών προς το ΔΝΤ!(Aπρ. 2015)

` `

(Διευκρίνηση: Τιμώ και σέβομαι το Γιάνη Βαρουφάκη, Αναγνωρίζω, την εντιμότητα, την αξιοπρέπεια, το θάρρος, το σεβασμό σε ιδέες και αρχές, καθώς και τις εξαιρετικές γνώσεις και επιστημονικές του ικανότητες του. …Δεν έχω την τιμή να τον γνωρίζω, ούτε τον ψήφισα ποτέ, ούτε διαφαίνεται, ιδίως τώρα, που κατεβαίνει στις εκλογές, λόγω, κυρίως μη πολιτικής συμφωνίας (για Καπιταλισμό-ΕΕ κ.α.)…

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΑΡΘΡΟΥ **)

` 

 

EΝΤOΛΗ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

`

«Ποιά επανάσταση προσέφερε ποτέ

κάτι άλλο πέρα από την καταστροφή;»

`

Το ερώτημα μου το είχε θέσει χρόνια πριν, 1984 ήταν θαρρώ, συνάδελφος λέκτορας στο πανεπιστήμιο του Ιστ Άνγκλια, όπου διδάσκαμε τότε. Τον θυμήθηκα την άνοιξη του 2015, όταν το βαθύ ευρωπαϊκό κατεστηµένο λίγο πολύ έλεγε το ίδιο πράγμα, αναφερόμενο σε κάθε εξέγερση εναντίον του. Στον συνάδελφο μου, το 1984, είχα βέβαια απαντήσει ότι η χώρα μου δε θα υπάρχει χωρίς την επανάσταση που τη δημιούργησε. Μπορεί να είχε ελάχιστες πιθανότητες επιτυχίας εκείνη η επανάσταση. Μπορεί μεγάλο μέρος της ελληνικής ελίτ της επoχής να τη θεωρούσε απερισκεψία. Μπορεί να έφαγε το παιδιά της (όπως κάθε επανάσταση). Όμως, το 1821 ήταν το αποκορύφωμα συλλογικών δράσεων που μας έδωσαν σήμερα το δικαίωμα να μη βρισκόμαστε στην ίδια ιστορική μοίρα με τους Ετρούσκους ή τον λαό της Νήσου του Πάσχα».

Έτσι και το 2015: η εξέγερσή μας εναντίον της χρεοδουλοπαροικίας μπορεί να θεωρούνταν ότι είχε λίγες πιθανότητες επιτυχίας , μπορεί να την εχθρεύονταν οι σύγχρονοι κοτζαμπάσηδες, μπορεί εν τέλει να έφαγε τα παιδιά της. Ήταν όμως ο μοναδικός τρόπος να σταματήσει η ερημοποίηση της πατρίδας μας, η μετατροπή της σε προτεκτοράτο τύπου Κοσσόβου, με ωραίες βέβαια παραλίες πάνω  στις οποίες θα κτιστούν γηροκομεία και θέρετρα για βόρειους συνταξιούχους και παραθεριστές, με τους δικούς μας ανθρώπους είτε να εργάζονται σε αυτά (όπως οι ιθαγενείς κάτοικοι στη Χαβάη εργάζονται στα θέρετρα των λευκών Αμερικανών) είτε να ζουν από τους κάδους απορριμμάτων.

Η 25η Μαρτίου ήταν πάντα, στον νου μου, μέρα αντιφατικών συναισθημάτων. Από τη μία, εκτιμούσα και γιόρταζα την απερίσκεπτη, ουτοπική πράξη πίστης κάποιων «τρελών» Φιλικών, οπλαρχηγών και απλών ανθρώπων, η οποία, σχεδόν τυχαία, οδήγησε στη γένεση της σύγχρονη Ελλάδας. Από την άλλη, όμως, με απωθούσαν οι παρελάσεις, που θύμιζαν την αισθητική της χούντας και της μεταξικής δικτατορίας που προηγήθηκε.

Εκείνη όμως την άνοιξη, του 2015, καθώς πλησίαζε η 25η Μαρτίου, όταν ο Αλέξης μου ζήτησε να εκπροσωπήσω την κυβέρνηση σε μια από τις παρελάσεις, δέχτηκα ενθουσιωδώς και ζήτησα να την εκπροσωπήσω στην παρέλαση στα Χανιά. Εκείνη την άνοιξη, του 2015, πράγματι ο αέρας περιείχε κάτι περισσότερο από τα χελιδόνια και τις μυρωδιές των αγριολούλουδων: Έσφυζε από το πνεύμα της εξέγερσης, την υπερηφάνεια και την αξιοπρέπεια που άνθιζαν και πάλι σε τούτη τη χώρα, καθώς και στην ελληνική Διασπορά, από την Αμερική και τη Γερμανία έως και την Αυστραλία.

«Πέρα από τους δύο παππούδες μου, τον πατέρα της μητέρας μου και τον παππού του πατέρα μου, που ήταν βέροι Κρητικοί, δεν είχα συγγενικές σχέσεις στην Κρήτη. Παρ’όλα αυτά, η Κρήτη σημαίνει κάτι ιδιαίτερο για μένα. Η Δανάη είναι πεπεισμένη ότι είμαι Κρητικός, ότι κι αν σημαίνει αυτό. Από την άλλη, η κόρη μου, που γεννήθηκε στην Αυστραλία και η οποία έχει πάει στην Κρήτη δύο καλοκαίρια μόνο, συστήνεται στους φίλους της στο Σύδνεϋ ως … Κρητικιά. Αυτή η περίεργη αίσθηση του ανήκειν στο μεγάλο νησί ήταν ο λόγος για τον οποίο ήθελα, τη μία φορά που θα εκπροσωπούσα την κυβέρνηση σε εκδήλωση της 25ης Μαρτίου, να το κάνω στην Κρήτη, στα Χανιά.

Όταν η μέρα έφτασε, με τη Δανάη και μια παρέα από συντρόφους, βουλευτές, δημοτικούς άρχοντες, απλό κόσμο, περπατήσαμε στο κέντρο των Χανίων, πλησιάζοντας σιγά σιγά στον προορισμό μας στην τέντα κάτω από την οποία, δίπλα στον μητροπολίτη, τον δήμαρχο και τον αρχηγό της Αστυνοµίας, θα παρακολουθούσαµε την παρέλαση µαθητών, πυροσβεστών, αστυνοµικών, τοπικών συλλόγων και, το σημαντικότερο, πέντε βετεράνων της Μάχης της Κρήτης. Καθώς η παρέλαση περνούσε από μπροστά µου, ως είθισται οι συμµετέχοντες στρέφονταν προς εµένα για να απευθύνουν χαιρετισμό προς τον εκπρόσωπο της κυβέρνησης. Κάθε φορά που γύριζαν το κεφάλι τους προς το µέρος µου, µε έκαναν να αισθάνομαι περήφανος και γελοίος ταυτόχρονα. Αν και µια φωνή μέσα µου µε κορόιδευε ασταμάτητα, οµολογώ ότι απόλαυσα κάθε στιγμή. Στη συνέχεια καταθέσαµε στεφάνι στον Άγνωστο Στρατιώτη και σιγά σιγά κατευθυνθήκαμε, μέσα από πυκνό πλήθος, προς την ταβέρνα όπου θα ακολουθούσε αυτό που γίνεται πάντα στην Κρήτη σε τέτοιες περιπτώσεις µε τη ρακή να τρέχει χείμαρρος.

«Καθώς περπατούσαμε, άνδρες και γυναίκες πάλευαν να µου σφίξουν το χέρι, να µε αγκαλιάσουν, να µε ενθαρρύνουν, μεταφέροντας όλοι το ίδιο µήνυµα: «Μην τολμήσετε να παραδοθείτε! Όχι στη συνθηκολόγηση! Όχι κωλοτούµπα!»

(περισσότερα…)

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη – Best Seller (8º μέρος/11) Κεφ. 11°-12°

 

 

`

(…) B.Σόϊμπλε: «Δεν πρόκειται να διαπραγματευθώ µαζί σου. Όπως σου είπα την τελευταία φορά, να πας στους θεσµούς!» ήταν η στυγνή απάντηση του.

«Αλλά, Bόλφγκανγκ», διαμαρτυρήθηκα, «Ο χρόνος τελειώνει σε µία η δύο εβδοµάδες θα αναγκασθούμε να αθετήσου το χρέος µας προς το ΔΝΤ, µε συνέπειες για όλους. Μου λες να πάω στους θεσµούς. Ωστόσο, οι θεσµοί απλώς δεν έχουν την αρμοδιότητα (..) για να διαπραγµατευτούν µαζί µας µια βιώσιµη συµφωνία εντός της ευρωζώνης. Σου τα λέω όλα αυτό επειδή υπάρχουν δυνάµεις που προσπαθούν να εκτροχιάσουν τη διαδικασία, με κίνδυνο ατυχήματος».

Το πρόσωπο του Βόλφγκανγκ άλλαξε έκφραση και από τη φαινομενική απάθεια πέρασε στη συγκρατημένη εγρήγορση. Παρόλο που είχα µάθει (…) ότι τέτοιες αλλαγές στην έκφραση του Βόλφγκανγκ δεν οδηγούσαν σε κάτι αξιοσημείωτο, σε εκείνη την περίπτωση απέτυχα να προβλέψω την αναπάντεχα απάντηση του.

«Δε νοµίζω ότι καµία κυβέρνηση μπορεί να κρατήσει την Ελλάδα στην ευρωζώνη»δήλωσε κουνώντας το κεφάλι µε τρόπο που σηματοδοτούσε την παντελή έλλειψη πίστης του, ή ενδιαφέροντος στην εναλλακτική ενός Grexit.

«Αυτή είναι και η άποψη της καγκελαρίου;» ρώτησα κρύβοντας την έκπληξη μου.

«Εκείνη έχει διαφορετικές απόψεις», απάντησε απαξιωτικά.

Ήταν άλλη μία επιβεβαίωση ότι είχαν διαγράψει, στο μυαλό τους, τα δανεικά που είχαν δώσει στο κράτος μας για να δοθούν αμέσως μετά στις τράπεζες τους …

 

`

`

(**Διευκρίνηση: Τιμώ και σέβομαι το Γιάνη Βαρουφάκη, Αναγνωρίζω, την εντιμότητα, την αξιοπρέπεια, το θάρρος, το σεβασμό σε ιδέες και αρχές, καθώς και τις εξαιρετικές γνώσεις και επιστημονικές του ικανότητες του. ….Δεν έχω την τιμή να τον γνωρίζω, ούτε τον ψήφισα ποτέ,  ούτε διαφαίνεται, ιδίως τώρα, που κατεβαίνει στις εκλογές, λόγω,  κυρίως μη πολιτικής συμφωνίας (για Καπιταλισμό-ΕΕ κ.α.)…

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΑΡΘΡΟΥ)

498

`

Κεφάλαιο

`

11°

`

`

Το κουτσούρεμα µιας Άνοιξης

`

κείνη τη χρονιά η Άνοιξη έφτασε νωρίς στην Ελλάδα. Χάρη στον βροχερό χειµώνα, ο πρώτος ήλιος του Μάρτη πυροδότησε µια εξέγερση αγριολούλουδων. Καλύτερο σκηνικό για την εξέγερση του λαού µας απέναντι στους δανειστές δεν υπήρχε. Η επέκταση της δανειακής σύµβασης είχε εγκριθεί, δίνοντας µας περιθώριο µέχρι τις 30 Ιουνίου για να σφυρηλατήσουμε το πολυπόθητο νέο συµβόλαιο. Παρά την γκρίνια στην κοινοβουλευτική µας οµάδα, στη χώρα επικρατούσε κλίµα ανάτασης

Για τους τροϊκανούς που παρακολουθούσαν από το λουσµένα στον τεχνητό φωτισµό γραφεία τους, στις Βρυξέλλες, στη Φρανκφούρτη, στην Ουάσινγκτον, τα τεκταινόµενα στην Ελλάδα ήταν εφιάλτης. Χωρίς τη δυνατότητα να περιφέρονται στην Αθήνα μέσα σε κοµβόι από BMW και Mercedeς, δεν είχαν τρόπο να επιδεικνύουν την εξουσία τους ώστε να επανακτήσουν τον ψυχολογικό έλεγχο της κοινωνίας µας. Αν δεν πρόσεχαν, υπήρχε κίνδυνος επικίνδυνες ιδέες να εξαπλωθούν σε άλλες χώρες, όπως η Ισπανία, η Ιταλία, ακόµα και η Γαλλία. Όπως, παραδείγµατος χάριν, η ιδέα ότι υπήρχε η δυνατότητα σε αυτή την Ευρώπη να ανακτήσει ένας λαός την ανεξαρτησία και την αξιοπρέπειά του. Το να πάρουν τα χρήματα τους πίσω θα τους ικανοποιούσε, όπως κάθε δανειστή, αλλά δεν ήταν η κύρια επιδίωξή τους. Γνώριζαν ότι η αυξανόμενη λιτότητα και η απόρριψη των ανταλλαγών οµολόγων που πρότειναν θα είχαν ως συνέπεια τη συρρίκνωση των εισοδημάτων των Ελλήνων, µε κόστος µακροπρόθεσµα και για τους ίδιους, αλλά δεν τους ένοιαζε. Όπως χαρακτηριστικά είπε μήνες μετά ο Σλοβάκος υπουργός οικονοµικών, ο μεγαλύτερος χειροκροτητής του Σόϊµπλε στο Eurogroup, «έπρεπε να είµαστε σκληροί µε τους Έλληνες λόγω της Ελληνικής Άνοιξης». Όπως τα σοβιετικά τάνκς συνέτριψαν την Άνοιξη της Πράγας, την Άνοιξη της Αθήνας θα τη συνέτριβαν χρησιμοποιώντας κάτι άλλο που, αγγλιστί, κάνει ρίµα με τα το βαθύ κράτος δηλαδή τις τράπεζες.

Η στρατηγική του κουτσουρέματος της Ελληνικής Άνοιξης συνίστατο από τρία μέρη. Πρώτο, αρνούμενοι τον οποιονδήποτε οδικό χάρτη προς την έντιµη συµφωνία, θα καλλιεργούσαν βαθιά αβεβαιότητα στην ελληνική κοινωνία µε διαβρωτικό αποτέλεσμα στο ηθικό της. Κάθε προγραμματισμός, βραχυπρόθεσμος η µακροπρόθεσµος, είχε καταστεί αδύνατος για επιχειρήσεις, οργανισµούς η ακόµα και για τους απλούς πολίτες που ήθελαν να κάνουν τα «κουµάντα» τους. Αυτή η στρατηγική της «διαρκούς προσωρινότητας» είναι αποτελεσματικός τρόπος να κρατάει ένας κατακτητής µια χώρα υπό κατοχή

Παράλληλα, εφήρμοζαν την τακτική του «εικονικού δηµοσιονοµικού πνιγµού», όπως περιέγραψα αλλού, την προσομοίωση του γνωστού βασανιστηρίου που εφαρµόζεται από το 2010 στις μνημονιακές χώρες της ευρωζώνης: ένα κράτος, εκβιαζόµενο από την τρόϊκα να αποδεχθεί κοινωνικά καταστροφές πολιτικές, σπρώχνεται στο χείλος της οικονομικής ασφυξίας και της επίσημης χρεοκοπίας, υποκύπει (περνώντας τους μνημονιακούς νόµους καθ’ υπαγόρευσιν της τρόϊκας), λαµβάνει από τους δανειστές όση ρευστότητα χρειαστεί για να μην πεθάνει αµέσως κ.ο.κ. Στην περίπτωση της δικής µας διακυβέρνησης η δημοσιονοµική ασφυξία είχε ξεκινήσει, µε την ενορχηστρωμένη φυγή καταθέσεων (ελέω των κ. Σαµαρά και Στουρνάρα), δύο μήνες προτού καν εκλεγούµε, και βέβαια πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις μετά την 4η Φλεβάρη 2015 και την κίνηση της ΕΚΤ να στερήσει το waiver από τις ελληνικές τράπεζες.

Θέτοντας µπροστά µας ένα πραγµατικό ναρκοπέδιο από δόσεις που έπρεπε να αποπληρωθούν, η τρόϊκα ήλπιζε να σπείρει τόσο αβεβαιότητα στις ψυχές των πολιτών ώστε να σταματήσουν να καταβάλλουν φόρους. Έτσι θα επιδείνωναν την ασφυξία του κράτους µας σπρώχνοντας µας κοντύτερα στην υποταγή προτού ακόµα φτάσουμε στον Ιούνιο. Ο µόνος κίνδυνος για το σχέδιό τους θα προέκυπτε αν ο Αλέξης αποφάσιζε να τηρήσει τη συµφωνία µας: στάση πληρωµών προς το ΔΝΤ από τον Μάρτιο, εξαγγελία ότι το οµόλογα SMP της ΕΚΤ είτε θα αναδιαρθρωθούν είτε θα κουρευτούν τον Ιούλιο-Αύγουστο, ετοιμότητα ενεργοποίησης του παραλλήλου συστήµατος πληρωµών σε περίπτωση κλεισίµατος των τραπεζών στα τέλη Iουνίου και … αναµονή της αντίδρασης της κ. Μέρκελ.

Το τρίτο µέρος της στρατηγικής τους ήταν η τακτική µε την οποία, επί χρόνια, η Βρετανική Αυτοκρατορία κυβερνούσε χώρες, π.χ. την lνδία, ακόµα και χωρίς να διαθέτει στρατιωτική υπεροπλία: το διαίρει και βασίλευε. Από το 2010 οι πιστωτές είχαν στρατεύσει την ελληνική ολιγαρχία (το Τρίγωνο της Αµαρτίας, όπως την αποκαλούσα), προκειµένου να υλοποιεί εκ µέρους τους το σχέδιο κατοχής της χώρας. Εκτός του ότι προέβη σε διαχωρισµό της άρχουσας τάξης από τον υπόλοιπο πληθυσμό, η τρόϊκα φρόντισε να πάρει, όπως είδαµε σε προηγούµενα κεφάλαια, υπό τον έλεγχό της και τους κοµβικούς κρατικούς θεσµούς: τη Γενική Γραµµατεία Δημοσίων Εσόδων, τον μηχανισμό διάσωσης των τραπεζών (το ΤΧΣ), τη στατιστική υπηρεσία ΕΛΣΤΑΤ και, βεβαίως, την Τράπεζα της Ελλάδος. Παράλληλα, λειτουργούσε πλέγµα «δεξαµενών σκέψης», ΜΜΑ (µέσων µαζικής αποβλάκωσης) και εταιρειών μάρκετινγκ που φρόντιζαν µε την προπαγάνδα τους να νομιμοποιηθούν στις συνειδήσεις του κόσµου η τρόϊκα και η δράση της. «Το µνηµόνιο είναι το µοναδικό αναπτυξιακό σχέδιο για τη χώρα», έλεγαν και ξαναέλεγαν τα διάφορα φερέφωνο. Μακάρι να ήταν, σκεφτόµουν κάθε φορά που άκουγα αυτή την ανοησία. Δεν ήταν όµως.

Η εκλογή της κυβέρνησης µας κατάφερε µέγα πλήγμα σε αυτό το πλέγµα εξουσίας. Δεν μπορούσαν να το αποδεχθούν, να το χωνέψουν, ότι το αφήγημα τους κατέρρευσε µαζί µε τον έλεγχο µιας κοινής γνώµης που, ξάφνου, θύµισε (περισσότερα…)

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη (7o μέρος/11)

Ταυτόχρονα άρχισε να µου στέλνει µηνύματα κι ο Αλέξης:

«Τα μέσα αναφέρουν ότι τα πράγµατα βαίνουν καλώς για εµάς. Μείνε ψύχραιµος, υπομονετικός και μην επιτρέψεις αλλαγές στο κείµενο που το δυσχεραίνουν για εμάς ».

«Μέχρι τώρα καλά», τον καθησύχασα. «ο Βόλφγκανγκ αποτυγχάνει κατά κράτος να ελέγξει τη διαδικασία», πρόσθεσα.

Στις 8.39 µ.µ. πληροφόρησα τον Ευκλείδη και τον Αλέξη για ένα αναπάντεχο συµβάν: Ο Σόϊµπλε εγκατέλειψε την αίθουσα έξαλλος. Ο Αλέξης δεν το πίστευε. «Μπορούµε να το διαρρεύσουμε;» µε ρώτησε…


`

Για να μην υπάρξουν τυχόν παρανοήσεις:

Τιμώ το Γιάνη Βαρουφάκη για πάρα πολλά, αλλά δεν συμφωνούμε πολιτικά.

«Θεμιτό να έχουμε όλοι τις απόψεις μας. Γιά τον συγγραφέα και το έργο του. Όμως προκαλεί μεγάλη απορία το γεγονός, ότι για τόσα καίριας σημασίας γεγονότα, συζητήσεις, περιγραφές, με υπουργούς, πρωθυπουργούς, προέδρους, αλλά και σε Ε.Ε., ΔΝΤ, τόσο καιρό-αρκετό νομίζω-δεν τόλμησε, (πλήν Γερούν Ντάισελμπλουμ τελευταία), αξιόπιστα κανείς, εδώ ή έξω, να διαψεύσει, κάτι, (όμως συγκεκριμένο και όχι γενικό και αόριστο), από τα τόσα αποκαλυπτικά, που αναφέρονται».

Γιατί τόσοι δημοσιογράφοι και δημοσιολογούντες, που κάνουν την (Συνέχεια το τέλος …)**

(Μέρος)

`

`

 

  9 Κεφάλαιο

`

Μικρός, βάναυσα ανατραπείς, θρίαμβος.

`

ο επόμενο πρωί συναντηθήκαμε στη σουίτα του Αλέξη με τον Παππά και τον Δραγασάκη. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα ξεκινούσε εκείνο το βράδυ, και το μάτια όλων, πλην ημών, ήταν στην ουκρανική κρίση. Η καγκελάριος Μέρκελ και ο πρόεδρος Ολάντ είχαν απορροφηθεί από τις διαπραγματεύσεις στο Κίεβο και τη Μόσχα και θα κατέφθαναν στις Βρυξέλλες κατάκοποι, με   το μυαλό τους   να ξεχειλίζει από τα προβλήματα της Κριμαίας, τα   τερτίπια του Πούτιν, τις τοπικές συρράξεις -προβλήματα απομακρυσμένα από το «ελληνικό πρόβλημα». Αντιμετωπίζουμε τον κίνδυνο να αγνοηθούμε, κάτι που όμως ήταν και μια ευκαιρία. .

Από το 2011 έλεγα στον Αλέξη ότι το κλειδί στο «ελληνικό πρόβλημα» ήταν η Άνγκελα Μέρκελ. Αφότου μετακόμισα στο υπουργείο, όταν με ρωτούσαν δημοσιογράφοι ποιός ήταν ο καλύτερος σύμμαχος της Ελλάδας στην ΕΕ, απαντούσα: «Η κ. Μέρκελ!» «Όχι ο πρόεδρος Ολάντ ή ο Ματέο Ρέντσι» επέμεναν εκείνοι, όμηροι των αξιωμάτων τους. «Όχι», απαντούσα, «η καγκελάριος Μέρκελ είναι η μοναδική πολιτικός που μπορεί να επαναπροσδιορίσει τις οικονομικές παραμέτρους και πολιτικές για την Ελλάδα». Στο πλαίσιο αυτό συνέστησα στον Αλέξη να προσεγγίσει το βράδυ εκείνο την κ. Μέρκελ μ’ ένα άμεσο αίτημα: Να τερματίσει το αδιέξοδο στο Eurogroup, όπου ο Δρ. Σόιμπλε κυριαρχούσε πλήρως.

Η ένταση στις σχέσεις μεταξύ των δύο Γερµανών πολιτικών ήταν γνωστή τους πάσι. Ο Σόϊµπλε κυριαρχούσε στο Eurogroup, ελέγχοντας τον Ντάισελµπλουμ και το µπλοκ των μαζορετών -υπουργών οικονοµικών από την Ανατολική Ευρώπη, αλλά και των μνημονιακών χωρών, πλην της Ελλάδας. Μόνο η Μέρκελ είχε τη δυνατότητα να τον περιορίσει. Όπως θα µάθαινα σε σύντοµο χρονικό διάστηµα, το άτομο που χρησιµοποιούσε η Γερµανίδα καγκελάριος ήταν ο Τόµας Βίζερ πιθανώς το µοναδικό µέλος του βαθέος κατεστηµένου που κρατούσε ίσες αποστάσεις, και τα είχε το ίδιο καλά µε τη Μέρκελ και τον Σόιµπλε. Όµως για να τον χρησιμοποιήσει ώστε να σπάσει, έστω και προσωρινά, την απόλυτη κυριαρχία του υπουργού της επί των οικονοµικών, η Μέρκελ χρειαζόταν κάποιο ισχυρό κίνητρο. Το να φανεί γενναιόδωρη προς την Ελλάδα και τους Έλληνες δεν αποτελούσε ένα τέτοιο κίνητρο . Τι θα µπορούσε να είναι αυτό το κίνητρο όµως;

Η απάντηση που έδινα από το 2012 ήταν: ο Μάριο Ντράγκι! Ο µόνος τρόπος να παρέµβει η Μέρκελ ήταν να την πείσει ο Ντράγκι ότι, διαφορετικά, κινδύνευε ότι είχε µείνει από τη σταθερότητα της ευρωζώνης.

Ο Αλέξης καταλάβαινε. Δε θα αναφερόταν βέβαια σε κουρέματα κτλ, αλλά θα προσέγγιζε την κ. Μέρκελ στη διάρκεια της Συνόδου. Έτσι, για να τις έχει πρόχειρες, κατέγραψα σ’ ένα χαρτί, µε τη βούλα του ξενοδοχείου µας, τις ελάχιστες συνθήκες που απαιτούνταν για µια προσωρινή εκεχειρία: Πρώτον, τερματισμός της ασφυξίας ρευστότητας από την ΕΚΤ. Δεύτερον, αντικατάσταση της τροϊκανικής διαδικασίας µε έναν νέο διαπραγµατευτικό θεσµό µε βάση τις Βρυξέλλες, έτσι ώστε οι υπουργοί να µιλούν µε υπουργούς, η µε τον επίτροπο της ΕΕ, και οι υπάλληλοι µε υπαλλήλους. Τρίτον, τέλος ήταν εµµονή σε φράσεις του τύπου: «επέκταση» και «επιτυχημένη ολοκλήρωση του προγράµµατος». Τέταρτον, τερματισμός της λιτότητας και συµφωνία στη βάση ενός πρωτογενούς πλεονάσματος που δεν ξεπερνά το 1,5% του εθνικού εισοδήµατος.

Καθώς συζητούσαμε τους στόχους µας αυτούς, χτύπησε το τηλέφωνο του Αλέξη. «Είναι ο Ντάισελµπλουµ», µας σιγοψιθύρισε, ο οποίος του ανακοίνωνε ότι ήταν καθ’ οδόν προς τη σουίτα του «για να τα πούνε». Οι υπόλοιποι πήγαµε σε διπλανό δωµάτιο, αφήνοντας τον Αλέξη µόνο του να προϋπαντήσει τον Ολλανδό. Δεν πέρασαν δύο λεπτά, όταν ο Αλέξης ήρθε χαμογελώντας να µας βρει στο δωμάτιο όπου είχαµε καταφύγει. Ο Γερούν είχε έρθει, λέει, προσφέροντας κλάδο ελαίας, υπό τη µορφή νέου επιθετικού προσδιορισµού: αντί για «τροποποιημένο » ή «προσαρµοσµένο» πρόγραµµα, πρότεινε τον όρο «μετασχηματισμένο » η «επικαιροποιημένο» πρόγραµµα. Σύστησα στον Αλέξη, ως τακτικό ελιγµό, να πει ναι στην πρόταση του Γερούν για «μετασχηματισμένο πρόγραµµα» αλλά, παράλληλα, να επιµείνει ότι το τελικά ανακοινωθέν θα αναφερόταν στα σχέδιά µας για καταπολέμηση της ανθρωπιστικής κρίσης (κάτι που το προηγούμενο βράδυ είχε απορρίψει).

Στο μεταξύ ο Γερούν ήταν όρθιος στον διάδροµο μιλώντας στο κινητό του. Φαινόταν µάλιστα σαν μαθητούδι που τον ψέλνει, τηλεφωνικά, κάποιος τραχύς γυμνασιάρχης . «Να δεις που ο Βόλφγκανγκ µόλις τον πυροβόλησε πάλι», είπα στον Παππά δίπλα µου. Πριν προλάβει ο Αλέξης να του πει ότι συµφωνεί και να προσθέσει το αίτημα µας για αναφορά στην ανθρωπιστική κρίση, ένας εµφανώς καταβεβλημένος Ντάισελµπλουμ εξομολογήθηκε ότι «ούτε το «μετασχηματισμένο» μπορεί να γίνει αποδεκτό», προφανώς από τον Σόιµπλε. Υποσχόμενος να επιστρέψει αργότερα, µε νέα πρόταση, κίνησε για το ασανσέρ. Καθώς περνούσε από μπροστά µου, τον ρώτησα κάτι που ήθελα να του θέσω από την ώρα που εµφανίστηκε στο ξενοδοχείο. «Τι έγινε µε εκείνο το τρένο που χάσαµε, Γερούν; Τελικά δεν το χάσαμε; Mήπως έβαλε όπισθεν και επέστρεψε στον σταθμό. Δε φαντάζομαι να ξαναφύγει και να το ξαναχάσουµε». Προφανώς δεν απάντησε . Πώς θα µπορούσε να απαντήσει; Ο πρόεδρος του Eurοgrοup είχε συλληφθεί να ψεύδεται. Οι απειλές που είχε εκτοξεύσει χωρίς αιδώ το προηγούµενο βράδυ στο Eurοgrοup είχαν εξαϋλωθεί με το πρώτο, αχνό φως του βελγικού ηλίου

Εκείνο το απόγευµα ο Γερούν επέστρεψε. Αυτήν τη φορά πρότεινε στον Αλέξη να εκδώσουν κοινό ανακοινωθέν ότι το Eurοgrοup και η ελληνική κυβέρνηση συμφώνησαν να αρχίσουν «συζητήσεις σε τεχνικό επίπεδο µε θέµα τον τρόπο µε τον οποίο θα κινηθούμε σχετικά με το πρόγραµµα σύµφωνα μετά σχέδια της ελληνικής κυβέρνησης». Επρόκειτο για ραγδαία, αν όχι άτακτη, υποχώρηση του Γερούν. Αµέσως πήρα τηλέφωνο τον Τζεφ Σακς για να του πω τα μαντάτα.

Πετύχαµε µια µικρή νίκη απόψε η άρνηση µας να υποχωρήσουμε υπό ασφυκτική πίεση χτες τους οδήγησε στην πλήρη υποχώρηση από την απαίτηση να υποβάλουμε αίτηση παράτασης του προγράµµατος ως έχει.

Πώς συνέβη αυτό; Πήραµε µια ιδέα αργότερα από πηγές του Υπουργείου Εξωτερικών: Φτάνοντας στις Βρυξέλλες, η Άνγκελα Μέρκελ -κατάκοπη και άυπνη λόγω της ουκρανικής κρίσης τηλεφώνησε στον Ντάισελµπλουμ ελπίζοντας σε καλά νέα ως προς το ελληνικό ζήτημα. Όταν άκουσε για το αδιέξοδο, φαίνεται ότι θύµωσε και του έδωσε εντολή, ως πρόεδρος του Eurogroup, να βρει µια λύση αµέσως. Όπερ και εκείνος έκανε.

Μια µικρή νίκη, πράγματι. Όµως, το προηγούμενο που δημιούργησε θα

(περισσότερα…)

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη (6 μέρος/11)

Ελπιδοφόρος Φεβρουάριος

(Συνέχεια από 5ο ΜΕΡΟΣ)

Εχω επανειλημμένα επισημάνει τη σχεδόν συγκινητική πίστη στον Ευρωπαϊκό Βορρά ότι η ήπειρος κατοικείται από σκληρά εργαζόµενους νοµοταγείς µέρµηγκες αφενός και από τεμπέληδες φοροφυγάδες τζίτζικες  αφετέρου. Κατά παράδοξο τρόπο μάλιστα, όλα το µυρµύγκια ζουν στον Βορρά και όλα το τζιτζίκια στον Νότο. Η αλήθεια είναι βέβαια πιο περίπλοκη και πιο σκοτεινή..

`

Ούτε αυτοί ήταν κακοί άνθρωποι

`

πέστρεψα στο ξενοδοχείο µου γύρω στα μεσάνυχτα, ενεργοποίησα το τηλέφωνο µου και κάλεσα τον Αλέξη για να τον ενημερώσω ότι ο Ντράγκι είχε ανακαλέσει το waiver.

«Να είσαι αδιάλλακτος, αλλά κοίταζε μήπως ο Γκάµπριελ μπορεί να βοηθήσει», µου απάντησε ατάραχος.

«Κρίνοντας από τους δύο απεσταλμένους του χθες το βράδυ, Αλέξη, δεν είµαι και πολύ αισιόδοξος», είπα. «Θα πρέπει συνεχώς να τονίζουµε την αποφασιστικότητα µας να ενεργοποιήσουμε το αποτρεπτικό µας όπλο, τη στιγμή που θα αποσύρουν τον ELA από τις τράπεζες μας», πρόσθεσα.

«Πήγαινε να κοιμηθείς τώρα. Πρέπει να είσαι φρέσκος αύριο για τον Σόϊμπλε», απάντησε εύθυµα ο Αλέξης.

`

Πρώτα έπρεπε να γράψω δελτίο Τύπου με τα οποίο θα µετρίαζα, στον βαθµό του εφικτού, το χτύπημα από την ανάκληση του waiver. Το «ευτυχισµένο» καθήκον του υπουργού οικονοµικών, συλλογίστηκα: να παρουσιάσει ένα πλήγµα σαν κάτι που δε συνέβη ποτέ.

Στα μεταξύ, καθώς είχε µόλις ενημερωθεί για τις εξελίξεις, ο Γκλεν Κιµ, πάντα σε επαγρύπνηση και πρόθυµος να βοηθήσει, µου έστειλε μέιλ µε την ανάλυση του για τις άµεσες οικονοµικές επιπτώσεις της επιθετικής κίνησης της ΕΚΤ. Επιβεβαίωσε ότι, πριν ακόµα από το άνοιγµα της χρηματιστηριακής αγοράς, ή προτού να έχουν οι καταθέτες την ευκαιρία να προβούν σε νέες αναλήψεις, οι τράπεζες θα δέχονταν µεγάλο πλήγµα. Το καθήκον µου ήταν να προβώ σε µια δήλωση που, από τη µία, θα φανέρωνε την έντονη αποδοκιµασία µας για την επιθετική πράξη της ΕΚΤ, ενώ από την άλλη θα καθησύχαζε τις αγορές, περιορίζοντας την αναπόφευκτη επιδείνωση του κλίµατος και διατηρώντας µέρος όσων είχα κερδίσει στο Λονδίνο.

Προβλέποντας ότι, όταν θα επισκεπτόµουν τον Δρα Σόϊµπλε µερικές ώρες μετά, έξω από το Οµοσπονδιακό Υπουργείο Οικονοµικών, θα βρισκόµουν περικυκλωµένος από δηµοσιογράφους οι οποίοι θα απαιτούσαν ένα σχόλιο για την κίνηση της ΕΚΤ, ετοίµασα την ακόλουθη διπλωματική αλλά και ουσιαστική δήλωση:

Η ΕΚΤ προσπαθεί ουσιαστικά να συµµορφωθεί µε τους δικούς της κανόνες, παρακινώντας τόσο εμάς όσο και τους εταίρους µας να επιτύχουμε γρήγορα µια πολιτική και τεχνική συµφωνία, διατηρώντας ταυτόχρονα τη ρευστότητα των ελληνικών τραπεζών. Πιστεύω ότι οι Έλληνες καταθέτες καταλαβαίνουν ότι η καθηµερινή σταθερότητα είναι εγγυημένη και ότι διαπραγµατευόµαστε νέους όρους που θα φέρουν την ανάκαµψη και µια µόνιµη λύση. Σε ότι αφορά εµάς, η στιγμή της απόφασης της ΕΚΤ µας προκαλεί ιδιαίτερη έκπλnξn, καθώς δηµιουργεί ένα περιττό αίσθημα επείγουσας ανάγκης, δεδοµένου ότι το ισχύον ελληνικό πρόγραµµα λήγει στις 28 Φεβρουαρίου. Πιστεύω ότι η βασική απόφαση οφείλεται στο χρονοδιάγραμμα της χθεσινής τακτικής συνεδρίασης του Διοικητικού Συµβουλίου της ΕΚΤ µε θέµα τη «µη νοµισµατική πολιτική». Από τη δική τους πλευρά, ήταν ίσως η σωστή στιγµή.

Ήταν η διπλωματικότερη δήλωση που δεν πρόδιδε την πραγµατικότητα. Φυσικά, μετά από αυτό, το χρηματιστήριο κατέγραψε πτώση, οι µετοχές των τραπεζών υποχώρησαν και οι εκροές των καταθέσεων ξανάρχισαν. Κάποια από τα κέρδη της προηγούµενης ηµέρας είχαν διατηρηθεί, αλλά ήταν θέµα µιας-δυο ημερών προτού εξαφανιστούν κι αυτά. Το µόνο παρήγορο ήταν ότι τίποτα από αυτό δε θα είχε σημασία µεσοπρόθεσµα. Το πραγµατικό ζήτημα ήταν εάν θα µπορούσε να πειστεί το Βερολίνο για έναν συµβιβασµό ή αν θα προχωρούσαµε σε µια ολομέτωπη σύγκρουση, όπως φοβόµουν από το 2012.

Στο δρόµο προς το Οµοσπονδιακό Υπουργείο Οικονοµικών παρατήρησα ότι δύο µέιλ είχαν φτάσει στο κινητό µου. Το πρώτο ήταν από τον Τζέιµι Γκάλµπρεϊθ, που µε πληροφορούσε ότι ο Μπέρνι Σάντερς ήταν έτοιµος να γράψει στην πρόεδρο της Οµοσπονδιακής Τράπεζας της Αµερικήs Τζάνετ Γέλεν για να της ζητήσει να υποδείξει στην ΕΚΤ ότι η συµπεριφορά της ήταν άθλια και εν τέλει αποσταθεροποιητική για όλη την υφήλιο. Το δεύτερο ήταν από τον Γκλεν. Μου έγραφε µια σύντομη αναφορά για τον Βόλφγκανγκ Σόιµπλε, στο γραφείο του οποίου είχε εργαστεί ως σύµβουλος στην «προηγούµενη» ζωή του. Κατά το συνήθεια των στελεχών του χρηματοπιστωτικού τομέα, η αναφορά του Γκλεν ήταν επιγραμματική:

⦁ Είναι πέρα για πέρα δικηγόρος.

⦁ Η κατανόηση του των οικονοµικών θεμάτων είναι πλημμελής. Θυµάµαι πάνω από µία περιπτώσεις όπου µπέρδευε τις αποδόσεις µε τις τιμές και που αναφερόταν σε οικονοµικούς όρους χωρίς να αντιλαμβάνεται τη σημασία τους

⦁ Μισεί βαθιά τις αγορές. Πιστεύει ότι οι αγορές πρέπει να ελέγχονται από τεχνοκράτες.

⦁ Στην πραγµατικότητα, απολαµβάνει τον ρόλο του «κακού µπάτσου».

Όµως:

⦁ Είναι επίσης ένθερµος ευρωπαϊστής.

⦁ Πιστεύει στο πεπρωµένο µιας Ευρώπης που θα µοιάζει στη Γερµανία (αν και αδυνατεί να αντιληφθεί την αντίφαση αυτής της φιλοδοξίας).

⦁ Είναι κάποιος µε τον οποίο μπορείς να συζητήσεις.

Η εχθρότητα του Σόϊµπλε απέναντι µου ήταν προφανής ακόµη και προτού τον συναντήσω. Στο ισόγειο του Οµοσπονδιακού Υπουργείου Οικονοµικών µε υποδέχτηκε ένας υφυπουργός. Πριν φτάσω στο ασανσέρ, µε ρώτησε παιχνιδιάρικα, αλλά µε φανερό ίχνος επιθετικότητας: «Πότε θα πάρω τα χρήματα µου πίσω;»

(περισσότερα…)

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη (5 μέρος/11) Διορθωμένο.

«Αποσαφηνίστε παρακαλώ το «όχι και τόσο άσχημα», του ζήτησα. «Oτίδηποτε μεταξύ έντεκα ημερών (περισσότερα…)

``

Πολλές κυβερνήσεις υιοθέτησαν απεχθείς πολιτικές για να παραμείνουν ανοικτές οι τράπεζες τους: Χώρες της Βαλτικής, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Κύπρος, Ιταλία, Γαλλία, οι κυβερνήσεις εκάμφθησαν διαδοχικά, , πολλές φορές την επομένη της εκλογής τους (π.χ. οι πρόεδροι Ολλάντ και Αναστασιάδης, ο πρωθυπουργός Ραχόι κ.λπ..). Ο ίδιος ο Ντάισελμπλουμ είχε καυχηθεί ότι ο τρόπος που αντιμετωπίστηκε η Κύπρος το 2013, ήταν το «μοντέλο» για την αντιμετώπιση κρίσεων: κλείσιμο τραπεζών, περιορισμοί εξαγωγής ευρώ, κούρεμα των καταθέσεων…

Με κάποιες διορθώσεις για τις οποίες ζητάμε την κατανόηση σας 

(Συνέχεια από 4ο Μέρος)

Οργισμένοι με του φωτός το σβήσιμο  …

(……)

  • Συνάντηση με στελέχη του υπουργείου για να ενημερωθώ για τα ταμειακά υπόλοιπα και τις υποχρεώσεις του κράτους
  • Ενίσχυση του προσωπικού της γραμματείας και πρόσληψη εκπροσώπων τύπου
  • Σύγκληση συσκέψεων με τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων για την υλοποίηση πολιτικών εναντίον της φοροδιαφυγής
  • Καθιέρωση στενής συνεργασίας με τους αναπληρωτές μου
  • Αποδέσμευση των μακροοικονομολόγων και στατιστικο-λόγων του υπουργείου από τις απαιτήσεις της τρόϊκας και εστίαση τους στο έργο όχι της συσκότισης της πραγματικότητας αλλά αντίθετα της όσο και το δυνατόν ακριβέστερης καταγραφής της
  • Προώθηση του ευαίσθητου έργου της συγκρότησης μικρής ομάδας η οποία θα ασχολούνταν με τη δημιουργία του παράλληλου συστήματος πληρωμών.

`

ις επόμενες σαράντα οκτώ ώρες το γραφείο του έκτου ορόφου που μέχρι πολύ πρόσφατα συγκέντρωνε την οργή του λαού μας θα γινόταν το σπίτι μου. Με τη Δανάη να έχει επιστρέψει στο Όστιν την προηγούμενη ημέρα για να κλείσει το διαμέρισμα μας και να μεταφέρει τα πάντα πίσω στην Ελλάδα, δεν είχα κανένα λόγο να φύγω από το υπουργείο. Ο ξεθωριασμένος κόκκινος καναπές θα ήταν ιδανικός για τον ύπνο των τριών ωρών πριν από το πρωϊνό άνοιγμα του υπουργείου. Η αδρεναλίνη θα έκανε τα υπόλοιπα. Λίγες ώρες αργότερα ένας λαμπερός ήλιος ανέτειλε πίσω από το κτίριο της Βουλής, λούζοντας το γραφείο με το φωτεινό του κίτρινο. Η νέα μέρα ξεκινούσε ελπιδοφόρα.

  `

Αποσαφηνίστε το «όχι και τόσο άσχημα»

μέρα ξεκίνησε με συνάντηση στην οποία συμμετείχαν στελέχη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και του Οργανισμού Διαχείρισης του Δημοσίου Χρέους. Τους υποδέχτηκα στο γραφείο μου, έχοντας επίγνωση της ανάγκης να διαλύσω κάθε φόβο τους ότι θα τους ξεφορτωνόμουν ή θα τους περιθωριοποιούσα, αντικαθιστώντας τους με Συριζαίους. Στη σύντομη ομιλία με την οποία προσπάθησα να σπάσω τον πάγο, τους είπα ότι η πολιτική ή κομματική τους τοποθέτηση ή η προηγούμενη συνεργασία τους με την τρόικα, όσο ενθουσιώδης και αν ήταν, δε θα έπαιζε κανέναν ρόλο, σε ό,τι τουλάχιστον με αφορούσε, Τόνισα την αποφασιστικότητα μου να είμαι ο πιο ένθερμος υποστηρικτής τους, εφόσον εργαστούν με επιμέλεια και αφοσίωση. Ταυτόχρονα, τους ξεκαθάρισα ότι θα είμαι ο χειρότερος εφιάλτης τους αν επέλεγαν να εξυπηρετήσουν αλλότρια συμφέροντα. Η ανακούφιση φάνηκε να πλημμυρίζει το δωμάτιο και η συζήτηση ξεκίνησε με πνεύμα αμοιβαίου σεβασμού και συνεργασίας.

     Υπολογιστικά φύλλα απλώθηκαν στο μεγάλο τραπέζι, μοιράστηκαν γραφικές παραστάσεις και διαγράμματα, κατατέθηκαν λίστες των ομολόγων και των αποπληρωμών, παρουσιάστηκαν χρονοδιαγράμματα. Σε όλα αυτά το κόκκινο χρώμα κυριαρχούσε στα γραφήματα από το μέσα Φεβρουαρίου και μετά. Αφού έγιναν όλες οι δυνατές αξιολογήσεις και αναφέρθηκαν όλοι οι αστάθμητοι παράγοντες, έθεσα τη μοναδική ερώτηση που είχε σημασία: «Πόσον καιρό έχουµε;»

     Ήταν 28 Ιανουαρίου 2015. Αυτό που ρωτούσα ήταν πόσες μέρες είχαμε προτού το ταμεία του κράτους αδειάσουν τόσο ώστε να καταστεί αναγκαία η επιλογή μεταξύ της παύσης πληρωμών είτε απέναντι στον βασικό μας πιστωτή, το ΔΝΤ, είτε προς τους συνταξιούχους και τους δημοσίους υπαλλήλους. Ακολούθησαν μερικές στιγμές σιωπής. Όταν τα μάτια μου συναντήθηκαν με εκείνα του διευθυντή του Γενικού Λογιστηρίου που ήταν αρμόδιος να απαντήσει, με κοίταξε όσο πιο αγέρωχα μπορούσε και είπε «Τα πράγματα δεν είναι και τόσο άσχημα, κύριε Υπουργέ».

«Αποσαφηνίστε παρακαλώ το «όχι και τόσο άσχημα», του ζήτησα. «Oτίδηποτε μεταξύ έντεκα ημερών (περισσότερα…)

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη (4 μέρος/11)

`

 

4-Βέλος Πράσινο

`Λόρδος Λάµοντ: ο συγκινητικός υποστηρικτής

αράλληλα με τη συγκρότηση της ομάδας μου κατέβαλα προσπάθειες ώστε να δημιουργηθούν ερείσματα για την Κυβέρνηση μας πέραν των στενών ορίων του αδύναμου Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, ακόμα και σε ακραιφνώς συντηρητικούς χώρους. παραδείγματος χάριν, σε μέιλ μου στον Λόρδο (Νόρμαν) Λάμοντ, του είχα μηνύσει τα εξής:

Όπως θα γνωρίζεις από τον Τύπο, οι ‘Έλληνες και οι Ελληνίδες προσέρχονται στις κάλπες αυτή την Κυριακή. Καλώς η κακώς, διεκδικώ βουλευτική έδρα στη Β’ εκλογική περιφέρεια Αθηνών, και, όπως δείχνουν τα πράγματα, σύμφωνα με τους δημοσκόπους, είμαι «καταδικασμένος» να την κερδίσω. Ακόμη χειρότερα, αν το κόμμα μας σχηματίσει κυβέρνηση (κάτι που δεν αποκλείεται καθόλου), θα κληρονομήσω το Υπουργείο Οικονομικών συν τα άδεια ταμεία του και τις εξωφρενικές πιέσεις από τις Βρυξέλλες και τη, Φρανκφούρτη. Θα μπορούσα να βασίζομαι σε σένα, ως εν δυνάμει σύμβουλο, στους ταραχώδεις καιρούς που έρχονται; Εύχομαι να είσαι καλά.

Γιάνης

Ο Νόρμαν ανταποκρίθηκε αμέσως. Ήταν πρόθυμος και έτοιμος, να προσφέρει τις συμβουλές του. Όταν μάλιστα του είπα ότι :το θέμα ήταν πολύ πιο βαθύ από το χρέος και τα κρατικά ομόλογα, ότι αφορούσε δηλαδή τη λαϊκή κυριαρχία, τον κοινοβουλευτισμό και τις δημοκρατικές διαδικασίες απέναντι σε πιστωτές οι οποίοι θεωρούσαν τη δημοκρατία μια πολυτέλεια την οποία οι πολίτες πτωχευμένου κράτους δε δικαιούνται, μου απάντησε:

Συμφωνώ απολύτως με αυτό που λες για τη δημοκρατία και την κοινοβουλευτική κυριαρχία. Προσπαθώ διαρκώς να υπενθυμίζω στον Κάμερον και στον ‘Οσµπορν ότι, αν τους δοθεί η ευκαιρία να διαπραγματευτούν εκ νέου τη σχέση μας με την ΕΕ, όπως ελπίζουν, θα πρέπει να διεκδικήσουν την αποκατάσταση της, εθνικής κυριαρχίας μας και όχι απλώς την ανάπτυξη της οικονομίας και της ανταγωνιστικότητας. Εσύ κι εγώ ταυτιζόμαστε ως προς αυτό. Επίσης συµφωνώ µαζί σου ότι, στην ευρωζώνη, έχει δοθεί υπερβολική έμφαση στη λιτότητα, λες και πρόκειται για πανάκεια… Αν γίνεις υπουργός Οικονοµικών, θα , χαρώ πολύ να κάνω ότι µπορώ για να βοηθήσω … Έχω κάποιες ιδέες. Καλή τύχη, από καρδιάς. Πάντα δικός σου.

Νόρµαν

Η φιλία µου µε τον γνήσιο Συντηρητικό και ευρωσκεπτικιστή Λόρδο Λάµοντ του Έρικ, τον υπουργό οικονοµικών που στις αρχές της δεκαετίας του 1990 είχε διασφαλίσει ότι η Βρετανία θα έµενε έξω από τον Eυρωπαϊκό Μηχανισµό Ισοτιµιών (επέκταση του Eυρωπαϊκού Νοµισµατικού Συστήματος), και κατ’επέκτασιν έξω από το ευρώ, ερχόταν σε αντίθεση µε την εικόνα µου ως ακροαριστερού. Χρησιμοποιήθηκε όµως, παράλληλα, από μνηµονιακούς αντιπάλους µου ως «περαιτέρω απόδειξη» ότι το είχα βάλει αµέτι µοχαµέτι να βγάλω την Ελλάδα από το ευρώ υπό την καθοδήγηση και την παρότρυνση µεταξύ άλλων, του Λάµοντ.

Φυσικά, ίσχυε ακριβώς το αντίθετο. Όταν, λίγους μήνες αργότερα, τα πράγματα έφτασαν σε κρίσιμη καµπή, και ο Βόλφγκανγκ Σόϊµπλε µας έσπρωχνε, προς το Grexιt, ο Νόρµαν µε συµβούλευσε να το σκεφτώ πάρα πολύ καλά προτού έστω όταν διανοηθώ να αποδεχθώ το Σχέδιο Σόϊµπλε-τόσο µεγάλο κόστος και ρίσκο θα είχε µια επιστροφή σε εθνικό νόµισµα. Καθ’ όλη τη διάρκεια των ημερών της υπουργικής θητείας μόνο ο Νόρμαν στάθηκε βράχος στο πλευρό µου, παρέχοντας σοφές και χρήσιµες συμβουλές για τις προτάσεις που κατέθετα στην ΕΕ και στο ΔΝΤ, τις μεταρρυθµίσεις που πρότεινα, την αναδιάρθρωση χρέους που επεξεργαζόμουν και, βεβαίως, για το δημοσιονοµικά. Αν µου είχαν σταθεί το ίδιο αριστεροί και κεντροαριστεροί Ευρωπαίοι και Έλληνες πολίτικοι, ενδεχοµένως έκβαση των πραγµάτων να ήταν πολύ διαφορετική.

`

Υπερατλαντική ντριμ τιµ

`

το μεταξύ άρχισε να συγκροτείται οµάδα υποστήριξης των προσπαθειών µου και στην άλλη όχθη του Ατλαντικού. Πρώτος και καλύτερος μεταξύ των υποστηρικτών µου ο συνάδελφος και φίλος Τζέιµι Γκάλµπρεϊθ, µε τον οποίο συνεργαζόμασταν επί χρόνια στη διαµόρφωση της Μετριοπαθούς πρότασης για την επίλυση της κρίσης του ευρώ, στον μετριασμό της αντιπάθειας ομογενών στον Αλέξη και στον Σύριζα στην Ουάσινγκτον, στη σύνταξη λόγων του Αλέξη και στην οργάνωση συνεδρίων για την προετοιμασία του αγγλοσαξονικού κόσµου εν όψει της διακυβέρνησης Σύριζα.

Στις 20 Ιανουαρίου 2015, πέντε µέρες πριν από τις εκλογές, έστειλα στον Τζέιµι ένα διασκεδαστικό µέιλ:

Τζέιµι, χθες ο Αλέξης µε πληροφόρησε ότι δέχθηκε τηλεφώνημα από μεγαλοτραπεζίτη ο οποίος τον απείλησε, αν µε διορίσει υπουργό οικονοµικών, να μην περιµένει να λειτουργήσουν τα ΑΤΜ την εποµένη των εκλογών. Ο Αλέξης τον ρώτησε την ηλικία του. Εξήντα πέντε, απάντησε ο τραπεζίτης. Τότε ο Αλέξης µου είπε ότι του απάντησε : «Αν µε ανατρέψεις, είµαι αρκετά νέος για να επανέλθω. Εσύ δεν είσαι!»

Ήταν µία από τις στιγμές που µε έκαναν να νιώσω υπερηφάνεια για τους φίλους µου, παλιούς και νέους, και χαρά που είχα αποχτήσει τόσο άσπονδους εχθρούς. Τέτοιες στιγµές µε έκαναν να νιώσω ότι άξιζε να κινητοποιήσω όσους προοδευτικούς µπορούσα παγκοσµίως ώστε να δηµιουργηθεί µια ασπίδα γύρω από το εγχείρημα του Αλέξη και της νέας κυβέρνησης του. Αµέσως με τα τον Τζέιµι, οι νομπελίστες οικονομολόγοι Πολ Κρούγκµαν και Τζο Στίγκλιτς έσπευσαν να βοηθήσουν, µε τον τελευταίο να λέει δηµοσίως ότι δε γνωρίζει υπουργό οικονοµικών, παγκοσµίως, µε καλύτερη γνώση των µακροοικονοµικών. Σε αυτούς προστέθηκε κι ο Κεµάλ Ντερβίς, που το 2015 εργαζόταν στα φημισμένο ινστιτούτο Μπρούκινγκs της Ουάσινγκτον, έχοντας στο παρελθόν διατελέσει υπουργός οικονοµικών της Τουρκίας. [11]Όμως , ο Αµερικανός που έµελλε να παίξει καίριο ρόλο στο µέτωπο ήταν ο Τζεφ Σακς. Καθηγητής οικονοµικών του Πανεπιστημίου Κολούµπια και πρόεδρος του σημαντικού «Ινστιτούτου για τη Γη» (Earth Institute), ο Τζεφ είχε διαδραματίσει κεντρικό ρόλο, επί δεκαετίες, άλλοτε µε επιτυχία, άλλοτε όχι, στις προσπάθειες ανασυγκρότησης υπερχρεωμένων κρατών , Π.χ. της Βολιβίας, της Πολωνίας, της Ρωσίας κλπ., συχνά σε συνεργασία, ή και σε αντιπαράθεση, µε το ΔΝΤ τα στελέχη του οποίου γνώριζε πολύ καλά. (Μάλιστα, ο Ντέιβιντ Λίπτον , το Νο 2 του ΔΝΤ, ήταν τέως φοιτητής του Τζεφ.)

Με τον Τζέιμι Γκάλµπρεϊθ, τον Τζεφ Σακς, τον Λάρρυ Σάµµερς, τον Πολ Κρούγκµαν, τον Τζο Στίγκλιτς, τον Κεµάλ Ντερβίς, τον Μαρκ Βάισµπροτ και πολλούς άλλους η οµάδα µας απέκτησε σημαντική δύναµη κρούσης στις ΗΠΑ. Μαζί µε το ευρωπαϊκό της σκέλος, συµπεριλαµβανοµένων του Νόρµαν Λάµοντ, του Τόµας Μάγερ, της Lazard κτλ, η οµάδα κατάφερε, εντός δύο εβδομάδων, να φέρει υπό µία σκέπη αναλυτική και αφηγητική ισχύ ικανή να προβάλει σοβαρή αντίσταση στην προσπάθεια της τρόϊκας να µας ισοπεδώσει από την πρώτη κιόλας µέρα.

`

Ρηµαγµένη γη

`

ωρίς το ταλέντο ενός Τ. Σ. Έλιοτ, ενός Τζον Στάινμπεκ η ενός Νίκου Καζαντζάκη είναι δύσκολο να αποδώσει κανείς την κλίµακα της καταστροφής που είχε ήδη συντελεστεί στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2015. Όταν βρισκόµουν στο εξωτερικό, προσπαθούσα να τη μεταφέρω στην κοινή γνώμη προβαίνοντας σε συγκρίσεις µε μεγέθη οικονοµικών κρίσεων που είχαν πλήξει τις δικές τους χώρες. Παραδείγματος χάριν, στη Βρετανία τους έλεγα το εξής:

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 η βρετανική οικονοµία υπέστη μέγα πλήγμα που οδήγησε στον πενταπλασιασμό της ανεργίας από 700.000 άτομα σε σχεδόν 4.000.000. Η ζηµιά εκείνη προκλήθηκε από µια ύφεση που κράτησε µία µόλις χρονιά, το 1980-1, µε το εθνικό εισόδημα να μειώνεται κατά 1,26 %. Η επόµενη ύφεση έπληξε τη Βρετανία με τα από µία δεκαετία και κράτησε επίσης µία χρονιά (1990-1), µε το εθνικό εισόδημα να μειώνεται κατά 1,78%. Πιο πρόσφατα, με τα το παγκόσμιο Κραχ του 2008, η Βρετανία κλονίστηκε από µια ύφεση (2008-9) που έφερε πτώση του εθνικού εισοδήµατος κατά 5,15%. Ας συγκρίνουμε, τους καλούσα, αυτά τα νούµερα µε το τι υπέστη η Ελλάδα:

Το 2010, τη χρονιά του 1ου μνημονίου, το εθνικό εισόδημα μειώθηκε κατά 7,5% σε σχέση µε το προηγούμενο έτος. Άραγε το 1ο µνηµόνιο σταθεροποίησε την κατάσταση; Το αντίθετο την περίοδο 2010-11 τα εισοδήµατα έπεσαν ακόµη περισσότερο, κατά 8,9% αυτή τη φορά. Συγκριτικά, η χρονιά 2011-12 ήταν λιγότερο καταστροφική, αφού η οικονοµία συρρικνώθηκε -εκ νέου «µόλις» κατά 1,1 %. Σε τι οφείλαµε εκείνη την ανάπαυλα; Κατά ειρωνική συγκυρία, σταθήκαμε «τυχεροί » επειδή προέκυψε η πολιτική κρίση από το καλοκαίρι του 2011 έως το καλοκαίρι του 2012, οπότε η κυβέρνηση ήταν εξαιρετικά αδύναµη (µε τον Γιώργο Παπανδρέου υπό παραίτησιν και, κατόπιν, την κυβέρνηση Παπαδήμου να στερείται λαϊκής εντολής) για να περάσει κι άλλα μέτρα λιτότητας από τη Βουλή.

Με το που έγινε, όµως, πρωθυπουργός ο Αντώνης Σαµαράς, τον Ιούνιο του 2012, µε µια µικρή αλλά συνεκτική κοινοβουλευτική πλειοψηφία, η τρόϊκα διασφάλισε ότι η καινούρια κυβέρνηση θα αναπλήρωνε τον χρόνο που είχε χαθεί, ανεβάζοντας στο κόκκινο τις στροφές της μηχανής της λιτότητας. Το αποτέλεσµα; Η πιο σκληρή χρονιά µέχρι σήμερα, µε το εθνικό εισόδημα να κάνει άλλη µία βουτιά, κατά 14%(!), έως το τέλος του 2013. Όσο για το 2014, που κάποιοι εν τη σοφία τους εξακολουθούν να το παρουσιάζουν ως χρονιά «ανάκαµψης», το εθνικό εισόδημα έχασε άλλο ένα 3,3% σε σχέση µε το «µαύρο» 2013.

Για να μην έχουν οι Βρετανοί φίλοι καµία αµφιβολία για την καταστροφή που έπληξε την πατρίδα µας, συνεχίζω συγκρίνοντας την κρίση µε τη Μεγάλη Ύφεση που έπληξε τη Βρετανία την περίοδο 1929-1932 µια περίοδο την οποία οι Βρετανοί θυμούνται µε απέχθεια. Τότε η βρετονική οικονοµία συρρικνώθηκε κατά 4,9% και η ανεργία ανήλθε από το 8% στο 17%. Συγκριτικά, την περίοδο 2008-2014 η Ελλάδα έχασε το …28% του εθνικού της εισοδήματος , ενώ πάνω από ένας στους πέντε εργαζόµενους έχασαν τη δουλειά τους εκτοξεύοντας την ανεργία από το 7% στο 27%, µε το ποσοστό ανεργίας των νέων να φτάνει το 65%.6

Κι όµως, ακόµα και σήμερα, υπό την καταιγιστική προπαγάνδα των µέσων µαζικής αποβλάκωσης, υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν ότι στο τέλος του 2014 η ελληνική οικονοµία ανέκαμψε και ότι, έως το τέλος του 2015, θα έβγαινε από το τούνελ των μνημονίων αν δεν είχε μεσολαβήσει η «ηλιθιότητα» των Ελλήνων ψηφοφόρων που «τίναξαν στον αέρα» την «αναπτυξιακή » πορεία ψηφίζοντας ανθρώπους σαν εμένα στις 25 Ιανουαρίου 2015.

Όντως, το κυρίαρχο μεν, ψευδές δε αφήγημα, ήταν ότι

το ελληνικό εκλογικό σώμα, σαν το άτακτα παιδιά που ουρλιάζουν από το πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου «πότε θα φτάσουμε επιτελούς, μπαμπά;» και αποσπούν την προσοχή του οδηγού, εκτροχίασε τη χώρα από τον δρόμο προς την ανάκαμψη ακριβώς τη στιγμή που μπαίναμε στην τελική της ευθεία.

Κι όλα αυτά για να καταλήξουν στο «συμπέρασμα» ότι, αν δε μεσολαβούσαν οι ενέργειες του ανυπόφορου υπουργού οικονομικών της πρώτης κυβέρνησης του Σύριζα, δε θα είχε χρειαστεί ποτέ 3ο μνημόνιο

Γράφημα 1: Η διακύμανση του τριμηνιαίου ελληνικού εθνικού εισοδήματος, σε ευρώ, και τιμές, για την περίοδο 2007-2014 με τη συμπαγή γραμμή να αποδεικνύει τον κινούμενο μέσο όρο (διάρκεια ενός έτους)

Γράφημα 1

Ας εξετάσουμε μια στιγμή το αφήγημα εκείνο ψυχρά και αντικειμενικά: Υπήρξε ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας το 2014, την οποία οι ψηφοφόροι απέτρεψαν εκλέγοντας τύπους σαν κι έμενα; Η τεθλασμένη γραμμή στο Γράφημα 1 δείχνει το συνολικό εθνικό εισόδημα της Ελλάδας σε ευρώ, χωρίς στατιστικά μαγειρέματα. Η μαύρη συμπαγής γραμμή ακολουθεί τους μέσους όρους ανά τετράμηνο και δίνει μια πιο σαφή αίσθηση της συνολικής τάσης. Η οβάλ σκιά αναδεικνύει την περίοδο του 2014 κατά την οποία ξεκίνησε η δήθεν ανάκαμψη. Tη βλέπετε πουθενά; οι ‘Έλληνες ψηφοφόροι πάντως, δεν την έβλεπαν, (περισσότερα…)

ΑΝΙΚΗΤΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ – Του Γιάνη Βαρουφάκη (3 από 11)

…Απτόητος εκείνος, είπε : «Υπάρχει κομματική πολιτική και κυβερνητική πολιτική. Εσύ θ’ ασχοληθείς με τη δεύτερη και θ’ αφήσεις την πρώτη σ’ εμάς».!…

Food Chain / Hellenic Banker-Hellenic Banks Recapitalized with the Taxes of Borrowers -German Banks-The of Hunger

`

Success Story

`

νώ ο Στουρνάρας αναλάµβανε το Υπουργείο Οικονοµικών, εκείνο το καυτό καλοκαίρι του 2012, οι αξιωματούχοι της ΕΕ και του ΔΝΤ προσπαθούσαν να λύσουν µια δική τους σπαζοκεφαλιά. Τα δάνεια της δεύτερης συµφωνίας διάσωσης είχαν καθυστερήσει, εξαιτίας των δύο εκλογικών αναµετρήσεων, και δε θα άρχιζαν να εκταμιεύονται πριν από το φθινόπωρο. Δυστυχώς, η Αθήνα είχε να αποπληρώσει στις 20 Αυγούστου οµόλογα που είχε στην κατοχή της η ΕΚΤ αξίας 3,5 δισεκατοµµυρίων ευρώ. Πώς θα γινόταν αυτό, δεδοµένου ότι το ταµεία ήταν άδεια;

Όταν θέλει η τρόικα, βρίσκει τρόπους. Ιδού, σε οργή κίνησή, ο τρόπος, η «λύση» που σκαρφίστηκαν, ώστε ο αναγνώστης να εκτιμήσει την ταχυδακτυλουργική τέχνη των τροϊκανών, σε όλο της το µεγαλείο:

⦁ Η ΕΚΤ παραχώρησε στις κρεοκοπηµένες ελληνικές τράπεζες το δικαίωµα να εκδώσουν lΟU µε oνοµαστική αξία 5,2 δισ. Ευρώ-μπακαλόχαρτα δηλαδή, δεδοµένου ότι τα ταµεία των τραπεζών ήταν άδεια.

⦁ Επειδή κανένας δε θα πλήρωνε πραγματικό χρήμα για να αγοράσει αυτά τα lΟU, οι τραπεζίτες τα προσκόµισαν στον υπουργό Οικονοµικών, τον Στουρνάρα, ο οποίος εγγυήθηκε γι’ αυτό, εξ ονόµατος του χρεοκοπημένου κράτους, σε µια κίνηση δηµιουργίας εικονικής πραγματικότητας (δεδοµένου πως καµία χρεοκοπημένη οντότητα, εν προκειµένω το κράτος, δεν είναι σε θέσn να εγγυηθεί πραγματικά το lΟU μίας άλλης χρεοκοπηµένης αντίστοιχης, εν προκειµένω των τραπεζών).

⦁ Έπειτα οι τραπεζίτες προσκόµισαν το άνευ αξίας lΟU τους (τα οποία πλέον έφεραν την «εγγύηση» του πτωχευμένου ελληνικού κράτους) στην Τράπεζα της Ελλάδος, που φυσικά αποτελεί παράρτημα της ΕΚΤ, ως εχέγγυα για καινούρια δάνεια.

⦁ Το Eurοgrοup έδωσε το πράσινο φως στην ΕΚΤ να επιτρέψει στο ελληνικό παράρτημα της (την Τράπεζα της Ελλάδος) να δεχτεί αυτά τα lΟU, ως εχέγγυα, και να παράσχει στις τράπεζες πραγματικό χρήµα που ισοδυναµούσε µε το 70% της oνοµαστικής αξίας των lΟU (λίγο πάνω από 3,5 δισεκατοµµύρια).

⦁ Εν τω μεταξύ η ΕΚΤ και το Eurοgrοup έδωσαν το πράσινο φως στο Υπουργείο Οικονοµικών του Στουρνάρα να εκδώσει επιπλέον έντοκα γραµµάτια δημοσίου µε oνοµαστική αξία 3,5 δισ. lΟU που εκδίδονται από το κράτος, τα οποία φυσικά δε θα άγγιζε κανένας επενδυτής που έχει σώας τας φρένας, δεδοµένης της γύµνιας των κρατικών ταµείων.

⦁ Στη συνέχεια οι τραπεζίτες ξόδεψαν τα 3,5 δισ. που είχαν λάβει από την κεντρική τράπεζα της Ελλάδας -στην πραγµατικότητα από την ίδια την ΕΚΤ-, ενεχυριάζοντας τα δικά τους άνευ αξίας lΟU προκειµένου να αγοράσουν τα κρατικά άνευ αξίας lΟU.

⦁ Τέλος, η ελληνική κυβέρνηση χρησιμοποίησε αυτά τα 3,5 δισ. για να εξοφλήσει τη δόση 3,5 δισ. αποπληρωµών χρέους που όφειλε στην … ΕΚΤ!

Η λογική των Αρτ και Κον σε άλλο, ανώτερο, επίπεδο! (Δες Κεφάλαιο 3 – Δυο φίλοι και ένα βαρέλι ουίσκι σελ. 38) Ωχριούν μπροστά σε τέτοια πλεκτάνη πολλές από τις απάτες που κατέστησαν τους τραπεζίτες της Γουόλ Στριτ όνειδος του πλανήτη. Η περίφημη ρήση του Γουόλτερ Σκοτ «Ω, τι μπλεγμένο ιστό υφαίνουµε / όταν στον δρόµο της απάτης μπαίνουμε!» αποκτά εντελώς νέα διάσταση. Από την άλλn, όµως, χωρίς τέτοιους μπλεγμένους ιστούς, πώς θα έχαβε ο πολύς κόσµος το παραµύθι ότι η Ελλάδα ήταν φερέγγυα και σε τροχιά ανάκαµψης τώρα που είχε σχηματισθεί η συγκυβέρνησή ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ; Με το που υφάνθηκε, όµως, αυτός ο ιστός, προέκυψε ανάγκη για έναν καινούριο.

Περίπου την ίδια περίοδο που συνέβαιναν αυτά η Κριστίν Λαγκάρντ πιεζόταν από τα εκτός Ευρώπης κράτη-µέλη του ΔΝΤ, π.χ. από χώρες όπως η Βραζιλία, η lνδία, η Ιαπωνία και η Μαλαισία, να θέσει τέρμα στην παρωδία και να πει στο Βερολίνο ότι, αν δεν αναδιαρθρωνόταν το ελληνικό χρέος, το ΔΝΤ θα αποσυρόταν από αυτή την αδιέξοδη υπόθεσn. Το φθινόπωρο του 2012, καθώς οριστικοποιούνταν η δεύτερη διάσωση, η Λαγκάρντ προέβη σε µια αξιοσημείωτη κίνηση που φανέρωνε πόσο έντονες πιέσεις δεχόταν: προσέγγισε τον Στουρνάρα και του πρότεινε, εν όψει του Eurοgrοup εκείνου του µήνα, να απαιτήσουν από κοινού από τον Γερμανό υπουργό Οικονοµικών, τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, δραστικό κούρεµα του ελληνικού χρέους.

Όµως ο Στουρνάρας, αντί να αδράξει εκείνη τη µοναδική ευκαιρία να διαμορφώσει συµµαχία µε το ΔΝΤ, ενημέρωσε τον Σόιμπλε για την πρόταση της Λαγκάρντ να συγκροτήσουν κοινό µέτωπο εναντίον του και του ζήτησε την άδεια να την αποδεχτεί. Φυσικά, ο Σόιμπλε έδωσε εντολή στον Στουρνάρα «να το ξεχάσει». Το εντυπωσιακό είναι ότι όλα αυτά τα γνωρίζουµε επειδή µας τα κοινοποίησέ ο ίδιος ο … Στουρνάρα µε εκείνο το αμίμητο: «Μου είπε «fοrget it, Yannis!«».

Εκείνη την περίοδο συμμετείχα σε τραπεζικό συνέδριο στις Ηνωµένες Πολιτείες. Εκεί έτυχε να συναντήσω διευθυντικό στέλεχος του ΔΝΤ που, στο περιθώριο του συνεδρίου, µε προσέγγισε για να απορήσει µε θυµό φωναχτά: «Μα πώς το σκέφθηκε [ο Στουρνάρας]; Έχουν καµιά καλύτερή ιδέα για να το βγάλουν πέρα; Υπάρχει κάποιο σχέδιο; Δεν μπορώ να (περισσότερα…)

Αρέσει σε %d bloggers: